Teoria wojny: Definicje Carla von Clausewitza (O wojnie): • Wojna jest tedy aktem przemocy, mającym na celu zmuszenie przeciwnika do spełnienia naszej woli (przy jej stosowaniu nie ma granic) • Przemoc uzbraja się w wynalazki sztuki i nauki, aby stawić czoła przemocy • Wojna jest nie tylko czynem politycznym, lecz prawdziwym narzędziem polityki, dalszym ciągiem stosunków politycznych, przeprowadzeniem ich innymi środkami • Nieznaczne zaledwie godne wzmianki ograniczenia, które nakłada samej sobie pod nazwą praw międzynarodowych, towarzysząc jej, nie osłabiając w istocie jej siły Wojna: Stan społeczeństwa, w którym ostry konflikt zewnętrzny lub wewnętrzny, wyrosły z dotychczasowej polityki rozwiązywany jest środkami przemocy. Pojęcie wojny odnoszony jest do: • Otwartego, wypowiedzialnego konfliktu zbrojnego pomiędzy podmiotami politycznymi (państwami bądź narodami), który nie może występować między państwami, o ile jedno z nich nie posiada własnego rządu. • Stan wrogości, konfliktu, opozycji… Wykładnia wojny: Sun Tzu: „(…) A zatem, gdy dokonujesz poprzedzonego dokładnym rozpoznaniem porównania i określasz prawdziwą naturę poszczególnych elementów, zadaj pytania: Który władca posiada Tao? Który generał ma większe umiejętności…” Prawa wojny • Ius ad bellum – prawo do prowadzenia wojny o Dawniej traktowano jako atrybut podmiotowości prawno międzynarodowej przysługujące każdemu państwu, co oznaczało, iż prowadzenie wojny było dopuszczalnym przez prawo środkiem rozwiązania sporu o Obecnie prawo do prowadzenia owjjny jest zakazane [rzez Kartę NZ, która nie tylko zakazuje używania sił zbrojnych w stosunkach międzynarodowych, ale także grożenia jej użyciem o Karta NZ dopuszcza użycie siły w dwu przypadkach:  Przy korzystania z prawa do samoobrony,  W wypadku rezolucji RB ONZ • Ultimatum – w prawie międzynarodowym żądanie jednego państwa wobec drugiego spełnienia określonych warunków w określonym czasie pod groźbą wojny. o Stawia się je zwykle w sytuacji, • Casus belli – powód lub pretekst do wypowiedzenia wojny. o Łacińskie wyrażenie pochodzące z teorii prawa międzynarodowego. Formalnie brzmi jako ryzyko wojny lub okazja do wojny • Agresja – w prawie międzynarodowym określenie zbrojnej napaści (najazdu, ataku) jednego lub kilku państwa na inne. Państwo które dokonało ataku określa się agresorem. Ofiara ma prawo do samoobrony. W prawie mn. jest ona zakazana. Typy i przyczyny wojen: • Regularne  Bezpośrednie – głębokie  Pozytywne – przyzwalające  Świadome – nieświadome  Konieczne – wystarczające • Nieregularne  Zachowania: • Instynktowne – wyuczone • Błędne oceny Współczesna wojna Ruppert Smith: • Wojna wśród społeczeństw: o Polem bitwy stają sie ludzie – wszyscy i wszędzie o Do działań militarnych może dojść wszędzie:  W obecności cywilów  W obronie cywilów  Przeciwko cywilom • Ludność staje się celem, obiektem, który trzeba tak samo pokonać jak przeciwnika

Zmiana natury wojen: Atrybut organizacja hierarchiczna organizacja sieciowa Przywództwo centralizacja decentralizacja Struktura organizacji hierarchiczność sieciowość Struktura przestrzenna koncentracja rozproszenie Zdolność rekonfiguracji niska wysoka Osadzenie w czasie trwałość tymczasowość

Definicje strategii: • Clausewitz: Strategia jest nauką o użyciu bitew do celów wojny • Von Moltke: Strategia jest praktycznym zastosowaniem środków będących w dyspozycji generała w celu osiągnięcia konkretnych zamiarów Natura konfliktu: „(…) W latach 1995 – 96 mieszkańcy Freetown, stolicy Sierra Leone, mieli zagwarantowany spokój dzięki obecności najemnych oddziałów z RPA. Gdy w 1997 r. te oddziały opuściły miasto, doszło do wojskowego zamachu stanu. Który doprowadził do anarchii i rażącego łamania praw człowieka. Rząd Cywiny odzyskał władzę dopiero przy wsparciu innych najemnych oddziałów, tym Raszem w Wielkiej Brytanii. Kiedy i te opuściły Freetown, porządek w mieście znowu całkowicie się załamał, a w grudniu 1998 r. stolicę zaatakowała rozwydrzona armia otumanionych narkotykami nastolatków, mordując, okaleczając i uprowadzając tysiące ludzi. Dwa lata później gdy ten sam motłoch ponownie szykował się do zaatakowania Freetown społeczność Mn. Wysłała brytyjskich komandosów do ochrony miasta”. Typologia konfliktów: • Wojna • Interwencja zbrojna incydent zbrojny • Przewrót wojskowy • Blokada zbrojna • Demonstracja sił • Interwencja zbrojna • Inne Atrybuty konfliktów: • Charakter podmiotów oraz środowiska w którym do nich dochodzi • Przestrzeń oraz sposoby prowadzenia w niej wojny • Koncepcje prowadzenia konfliktu i wojny, wyrażone w strat4egiach oraz doktrynach • Prawa wojny Wykładnia konfliktów Karta Narodów Zjednoczonych stanowi: • „Narody Zjednoczone dążą do następujących celów:

1. Do utrzymywania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego; w tym celu będą one podejmowały skuteczne zbiorowe środki… Konflikty społeczne Tło konfliktów: • Ideologiczne, będące konsekwencją przyjęcia przez państwa bądź grupy społeczne określonych idei i wartości politycznych decydujących m.in. o postrzeganiu stosunków społecznych czy międzynarodowych, systemu politycznego ekonomicznego i prawnego; • Religijne, wynikające z percepcji rzeczywistości poprzez pryzmat wiary, a tym samym przyjęcia określonej postawy wyrażanej w aprobacie bądź negacji rzeczywistości, środowiska międzynarodowego; • Separatystyczno – narodowościowe, będące pochodną społeczności lub jej części do uzyskania autonomii bądź przyłączenia do państwa, z którym się identyfikuje i jesy związana emocjonalnie; • Polityczne, dot. Zarówno państw jak i grup społecznych w wymiarze wewnętrznym oraz zewnętrznym; • Historyczno – polityczne, uwarunkowane procesami historycznymi i politycznymi; Uczestnicy konfliktów: • Jednostki odrzucające istniejącą rzeczywistość i upatrujące możliwości zmian politycznych w jednostkowych aktach terroru wymierzonych przeciw jednostkom, grupom społecznym i narodowościowym, państwu; • Ruchy społeczne dążące do realizacji swych celów politycznych poprzez przemoc/terroryzm, rezygnujące bądź nie z legalnych metod walki; • Korporacje międzynarodowe/podmioty pozarządowe oddziałujące stos. Mn. Teoretycy konfliktów społecznych Daniel Bell (amerykański politolog): • Przesada w przesadzie • Atmosfera przesycona pychą, dążeniem do nadmiaru • Przekroczenie miary wskutek pogardy dla miary, przekroczenie granic • Cele poza moralnością, tragedią, kulturą Eric Hobawm (angielski historyk): • Stulecie ekstremów, źródło: rewolucja francuska • Wolność, równość, braterstwo występuje wówczas gdy jest równowaga tych wartości politycznych • Aktualnie: o Wolność zdeformowała się w ekstremizm liberalizmu gospodarczego o Równość w ekstremizm stalinowskiego i maoistowskiego totalitaryzmu o Braterstwo w ekstremizm faszystowskiej wspólnoty narodowej lub rasowej Hans Sedelmayer (niemiecki filozof): • Od czasów oświecenia brak równowagi psychicznej człowieka, parcie na autonomię Ekstremizm polityczny: • Extremus – krańcowy, oddalony, najstraszniejszy, najgorszy, najniebezpieczniejszy • Ekstremizm – pojecie ogarniające zbiory różnych form, myśli, środków celów działań, oceniających jako krańcowe • Zjawisko – na ogół zwykłe w społeczeństwach demokratycznych liberalnych; • Opis grupy: zamknięta, samo izolująca się, własny sposób myślenia jezyk, symbolika etc. • Sposób działania infiltracja państwa demokratycznego, prawnego, często korzystanie ze swobód i wolności w celu jego zniszczenia • Cel działania – społeczny rozwój, postęp, zachowanie statusu quo lub przywrócenie status quo ante