Metoda opracowania danych statystycznych i monograficznych jako metoda badań socjologicznych

Termin „metoda” można stosować w dwóch znaczeniach. W znaczeniu szerszym jest to próba ogólnego określenia charakteru i zakresu danych badań np. metoda monograficzna, metoda historyczno-porównawcza. W węższym znaczeniu metoda służy do określani powtarzalnych sposobów rozstrzygania konkretnych zagadnień, związanych z realizacją badań przez określoną metodę. Jest to całokształt czynności określających sposób zbierania danych i ich opracowania. W węższym znaczeniu termin„metoda” zastępuje się terminem „technika”. Metody badań socjologicznych to metody wypracowane w socjologii dla bardziej obiektywnego oglądu zjawisk i procesów społecznych.

Termin „metoda” można stosować w dwóch znaczeniach. W znaczeniu szerszym jest to próba ogólnego określenia charakteru i zakresu danych badań np. metoda monograficzna, metoda historyczno-porównawcza. W węższym znaczeniu metoda służy do określani powtarzalnych sposobów rozstrzygania konkretnych zagadnień, związanych z realizacją badań przez określoną metodę. Jest to całokształt czynności określających sposób zbierania danych i ich opracowania. W węższym znaczeniu termin„metoda” zastępuje się terminem „technika”. Metody badań socjologicznych to metody wypracowane w socjologii dla bardziej obiektywnego oglądu zjawisk i procesów społecznych. Określone metody badawcze związane mogą być z daną szkołą socjologiczną, taką jak np. szkoła chicagowska czy też mogą być bardziej efektywne, jeżeli założone hipotezy badawcze wynikają z określonych paradygmatów w socjologii. Przykładowo w ujęciu strukturalno-funkcjonalnym, które opisuje system społeczny jako pewną całość, bardziej przydatna jest metoda wywiadu, przy zastosowaniu wywiadu kwestionariuszowego niż obserwacja uczestnicząca, która może być bardziej przydatna, jeżeli badacz wychodzi z podejścia etnometodologicznego (Etnometodologia opisuje wypracowywane w codzienności potoczne metody (dosłownie metody ludowe - ethno), które regulują wzajemne interakcje oraz dzięki którym ludzie porządkują swój świat społeczny. Pojęcie etnometodologii zapożyczone zostało z etnografii, w której badano potoczną wiedzę ludów i społeczności. W odróżnieniu od interakcjonistów, etnometodologów interesuje to, w jaki sposób ludzie wspólnie osiągają wrażenie, że istnieją wspólne reguły czy wartości. Etnometodologia próbuje określić metody, dzięki którym ludzie są w stanie osiągnąć wspólne definicje sytuacji i poczucie porządku społecznego.)

W socjologii wyróżniamy 5 metod badawczych: • historyczno-porównawcza • eksperymentalna • statystyczna • monograficzna • typologiczna

Metoda statystyczna

Jest stotosowana wszędzie tam, gdzie chodzi o poznanie prawidłowości w zakresie zjawisk masowych – tam, gdzie bada się problemy demograficzne, ekonomiczne, socjologiczne; choć także w innych dziedzinach nauki. Działania statystyczne stosuje się do opisu zjawisk masowych. Zestawienia danych do opisu zjawisk masowych dostarczają urzędy statystyczne przez spisy powszechne. Zestawienia te mają postać tabel, z których można dowiedzieć się, w jakim procencie dane zjawisko występuje; tabel publikowanych między innymi w rocznikach statystycznych. Dzięki owym danym można ustalić zmienność zjawisk masowych, tendencji ich przekształceń w czasie. Sporządza się w tym celu wykresy, ilustrujące krzywą rozwoju danego zjawiska czy też to, jaką część stanowi większej całości. Część danych dostarcza badanie metodą grup reprezentacyjnych: zbiera się dane nie od wszystkich, ale od odpowiednio wybranej grupy, określanej jako grupa reprezentacyjna.

A zatem metody statystyczne: • służy zgłębianiu cech i elementów określonej struktury (systemu, procesu) oraz scharakteryzowaniu ich charakteru, funkcjonowania, rozwoju • może także służyć badaniu efektywności oraz opracowywania ulepszeń bądź prognoz rozwojowych

Algorytm badania statystycznego powinien uwzględniać: • cel i koncepcję badania • zdefiniowanie zbiorowości - zmienne i ich wskaźniki • techniki zbierania danych – zmiennych • opracowanie i prezentowanie danych • opracowanie wyników i wniosków • interpretacja wyników i wniosków • określenie osiągnięć w kategoriach użyteczności

Metoda monograficzna

Umożliwia szerokie i wielopłaszczyznowe ujęcie jakiegoś wąskiego przedmiotu badań. Faktycznie jednak w opracowaniach typu monograficznego korzysta się z wielu metod badawczych. W związku z tym, że badaniu poddaje się pojedynczą jednostkę obejmuje ono na ogół bardzo szeroki zakres zagadnień, co sprzyja wnikliwej analizie. Metoda monograficzna jest formą badania statystycznego polegającą na badaniu indywidualnego przykładu, przy czym obok danych liczbowych uwzględnia się również informacje w formie opisowej . Metoda monograficzna polega na szczegółowym, wszechstronnym oraz wyczerpującym zbadaniu określonego problemu naukowego. Istotną rolę w metodzie tej odgrywa opis. Monografia różni się jednak od zwykłego opisu koncentracją na określonym problemie, wszechstronnością ujęcia oraz analitycznym charakterem. Prawidłowo napisana monografia ujmuje badane zjawiska w ich związku przyczynowo – skutkowym. Z reguły metoda monograficzna jest stosowana w odniesieniu do pojedynczego przedmiotu badań, a jednocześnie odznacza się szerokim jego ujmowaniem, czyli uwzględnieniem dużego zakresu zagadnień, wskutek czego pozwala na bardziej gruntowną i wnikliwą analizę badanego przykładu, niż byłoby to możliwe w badaniu na większą skalę, obejmującym większą liczbę obiektów. Metoda monograficzna jest szczególnie często stosowana w ekonomice rolnictwa.

Podsumowując, metoda monograficzna: • polega na szczegółowym badaniu indywidualnego przypadku - instytucji, zakładu, dzielnicy oraz ludzi z nim związanych (określonej grupy społecznej - zbiorowość lub populacja) • uwzględnia przede wszystkim informacje w formie jakościowo-opisowej • służy zgłębianiu cech i elementów określonej struktury (systemu, procesu) oraz scharakteryzowaniu ich charakteru, funkcjonowania, rozwoju • może także służyć badaniu efektywności oraz opracowywania ulepszeń bądź prognoz rozwojowych • służy zgłębianiu cech i elementów określonej struktury (systemu, procesu) oraz scharakteryzowaniu ich charakteru, funkcjonowania, rozwoju • może także służyć badaniu efektywności oraz opracowywania ulepszeń bądź prognoz rozwojowych

Bibliografia

  1. http://pl.wikipedia.org/wiki/Etnometodologia
  2. http://www.sciaga.pl/tekst/53144-54metody_i_techniki_badan_pedagogicznych
  3. http://pl.wikipedia.org/wiki/Metody_bada%C5%84_socjologicznych
  4. http://socjolog.strefa.pl/metodologia.html
  5. http://zadane.pl/zadanie/4723598
  6. http://www.pklw.pl/metody-badawcze/szczegoowe-metody-badawcze?start=4