Patriotyzm i jego rola we współczesnym świecie. Trudno jest określić rolę patriotyzmu we współczesnym świecie. Dla każdego jest to, moim zdaniem, sprawa indywidualna. Aby jednak określić swoje zdanie na ten temat należy zapoznać się z definicją pojęcia patriotyzm. Jak podaje Encyklopedia PWN patriotyzm to postawa łącząca przywiązanie i miłość do ojczyzny oraz solidarność z własnym narodem - z szacunkiem dla innych narodów i poszanowaniem ich suwerennych praw; przeciwieństwo szowinizmu. Jest to postawa szacunku, umiłowania i oddania własnej ojczyźnie oraz chęć ponoszenia za nią ofiar; pełna gotowość do jej obrony, w każdej chwili. Charakterystycznym dla patriotyzmu jest też przedkładanie celów ważnych dla ojczyzny nad osobiste, a także gotowość do pracy dla jej dobra i w razie potrzeby poświęcenie dla niej własnego zdrowia lub życia. Patriotyzm to również umiłowanie i pielęgnowanie narodowej tradycji, kultury czy języka . Jan Paweł II o patriotyzmie powiedział: „oznacza on umiłowanie tego, co ojczyste: historii, tradycji, języka, czy samego krajobrazu ojczystego. Jest to miłość, która obejmuje również dzieła rodaków i owoce ich geniuszu.” Prawdziwy patriotyzm cechuje się tolerancją, w ramach której mieści się uznanie praw innych społeczeństw oraz kultur i przyznanie im równorzędnego statusu globalnego. Nie zajmuje się on krytyką czy poniżaniem innych, lecz kieruje się ku wartościom związanym z bogactwem wewnętrznym narodu. Patriotyzm pozwala dostrzec bogactwo i potęgę ojczyzny, których nie da się w żaden sposób porównać z dziedzictwem innych narodów. Patriotyzm ma charakter osobisty każdego człowieka oraz prywatny dla danego narodu. W tym punkcie sprecyzowanie składowych patriotyzmu staje się już formalnością, gdyż postawę tę czuje się sercem. Historia narodu z którą dany człowiek jest emocjonalnie związany, tradycja, język którym się posługuje od urodzenia, czy krajobraz który od małego podziwia. Są to wartości najbliższe każdemu człowiekowi, a poprzez to czyny rodaków, czyli osób których dotyczą te same wartości, stają się patriocie równie bliskie. Żyjąc w Polsce w XXI wieku i analizując problem patriotyzmu, nie sposób nie wspomnieć o jego kształtowaniu się w społecznościach lokalnych, regionach, czy w całej Europie. Można śmiało powiedzieć, że wreszcie możliwy jest nieskrępowany rozwój narodowy na Starym Kontynencie. Objawia się to zarówno w społecznościach lokalnych, gdzie rozwija się patriotyzm regionalny, jak i na poziomie ogólnym czego przykładem jest Unia Europejska. Traktatem z Maastricht wprowadzono pojęcie obywatelstwa UE, co daje sygnał, że buduje się tożsamość europejska. Jest to dotąd niespotykany poziom świadomości patriotycznej, tworzący się ponad podziałami polityczno-historycznymi, akcentujący wspólny dorobek kultury europejskiej i jej obecną integrację. Jednak należy zadać sobie pytanie: czy możliwe jest pogodzenie patriotyzmu lokalnego, krajowego i europejskiego? To pytanie zmusza do głębszej refleksji. Moim zdaniem pogodzenie tych trzech kwestii jest bardzo trudne jednak osiągalne. Nie ukrywam jednak, ze dla mnie patriotyzm na skalę lokalną i krajową odgrywa o wiele ważniejszą rolę niż patriotyzm na skalę europejska. Obecnie w dobie globalizacji, ostatniego chyba stadium syntezy społeczeństw, również ten ostatni bastion tradycji może upaść. Taki stan rzeczy niepokoi , gdyż patriotyzm jest wartością uniwersalną, aktualną również współcześnie. Masowa globalizacja, szybki transport, nieskrępowana komunikacja sprzyja postawom kosmopolitycznym, czy wręcz wrogości wobec starych wzorców i tradycji. Na razie są to w miarę odosobnione przypadki, lecz podejrzewam, iż w przyszłości tendencje unifikacyjne będą się nasilać. Aby przeciwdziałać skrajnym postawom, potrzeba światłych patriotów wielkiego serca, tak jak byli oni podporą różnych krajów w burzliwej przeszłości. W każdej rzeczywistości jest miejsce na ojczyznę i patriotyzm, potrzeba tylko ludzi, którzy byliby w stanie te piękne idee dostrzegać i podtrzymywać. Każdy człowiek mimowolnie staje się związany z kulturą miejsca, w którym się urodził i wychował. Chodzi mi tu oczywiście o język, obyczaje, religię, ale także takie niuanse jak sposób myślenia i kryteria estetyczne. Każdy Polak mówi po polsku, myśli po polsku, zna polską historię i w większym czy mniejszym stopniu hołduje polskiej tradycji. Uważam, że porzucenie własnego narodu sprawia, że człowiek nie jest zdolny do życia w żadnym społeczeństwie. Współczesność stawia przed nami, jak przed każdym poprzednim pokoleniem, nieznane dotychczas wyzwania. Już nie musimy walczyć o wolność z karabinem w ręku i państwo wcale nas do tego nie wzywa. Dziś wyzwaniem dla patriotyzmu jest globalizacja i powszechny kosmopolityzm. Każdy z nas na początku swej edukacji wczesnoszkolnej spotkał się z abstrakcyjnymi dla tak małych dzieci pojęciami: „Ojczyzna”, „Polak”, „Naród”. Pedagodzy wpajali nam wzorcowe zachowania i nazywali je patriotyzmem. Po kilku latach, zapytani „Czy jesteś patriotą?”, odpowiadamy z pełnym przekonaniem, że tak i recytujemy z pamięci całą listę wyuczonych sloganów i pojęć propagujących miłość do naszego wspólnego kraju. Zastanówmy się jednak czy pojęcia te i slogany to nie tylko puste słowa… Czy dziś, tu i teraz czujemy się patriotami? Czy moglibyśmy poświęcić dla Ojczyzny życie? Na te pytania trzeba odpowiedzieć indywidualnie. Podsumowując, moim zdaniem warto podkreślić rolę patriotyzmu we współczesnym funkcjonowaniu społeczeństw. Dzięki niemu narody utrzymują swą tożsamość, a jednocześnie są skłonne współpracować i szanować się nawzajem. Ważnym jest aby ostrzegać to co łączy państwa , a nie to co je dzieli. Patriotyzm kształtował się na przestrzeni dziejów, tak jak ważny jest dziś był również ważny kiedyś. Poczucie odpowiedzialności za miejsce w którym żyjemy, wymusza na nas odpowiednie działania. Będąc młodym człowiekiem uważam, że patriotyzm jest ogromnie ważną częścią naszego życia. Mimo, ze na co dzień nie zdajemy sobie sprawy jaką ważną odgrywa nosimy naszą miłość do Ojczyzny w głębi serca. Pojawiające się niestety coraz częściej głosy, ze we współczesnym świecie patriotyzm ogranicza są dla mnie osobiście po prostu bezpodstawne. Można rozwijać swoje umiejętności takie jak zdolność mówienia w innych językach czy też zwiedzać inne kraje poznając ich kulturę jednocześnie pamiętając skąd się pochodzi i jak ważne dla nas jest to miejsce.

Bibliografia:

1. Powszechna Encyklopedia PWN, Warszawa 1999
2. Praca zbiorowa - Oblicza Patriotyzmu, wyd. WAM, Warszawa 2009
3. http://www.sztab.com/publicystyka-sztabowa,Co-to-jest-patriotyzm,243