Refleksje na temat egzystencjalnej sytuacji człowieka wobec rzeczy niepojętych („Bojaźń i drżenie” Kierkegaard)

Tekst bliższy jest formie literackiej, niż filozoficznej. Autor nadał mu wymiar ponadczasowy, interesuje go aspekt psychologiczny.

Warianty biblijnych zdarzeń: I – Abraham zachował się jak szalony ojciec, nie chciał, aby syn stracił zaufanie do Boga. Wolał, aby Izaak stracił zaufanie do niego, niż do Boga. Uważał, że ważniejsze jest zachowanie wiary w Boga. II – Akcent jest położony na atmosferę jaka panowała. Wszystko działo się w milczeniu, Abraham przeżywał wszystko wewnętrznie, utracił radość życia. Intensywnie wszystko przeżył i stał się zgorzchniałym człowiekiem. III – Abraham uważał, że syna musi złożyć w ofierze za swój grzechy swojej przeszłości, gdy to wyrzucił z domu niewolnicę z jego pierworodnym synem. Uważał, że Bóg nie wybacza i nie wybaczy mu bez ofiary, jaką miał złożyć. IV – Izaak widział rozpacz syna, który musiał złoży go w ofierze i stracił wiarę, ponieważ wiedział ,że Bóg był aż tak stanowczy, aby kazać złożyć go w ofierze.

Według autora teksty wiara jest paradoksem, bo z morderstwa Bóg uczynił „święty i miły sobie czyn”. Powstał konflikt między ludzką etyka, a żądaniem religijnym. Ta sama wiara pozwoliła mu odzyskać syna. Kierkegaard wyżej ceni wiarę jako paradoks niż rozum.

Ofiara Izaaka jest metaforyczną ofiarą rozumu na rzecz wiary. Abraham został postawiony przed trudna decyzją, ofiarował rozum na rzecz wiary.

Nie da się empirycznie przedstawić istnienia Boga, racjonalny wytłumaczenie oznaczałoby kres wiary. Rozum jest ateistą, przy jego użyciu nie można udowodnić istnienia Boga. Wiara nie potrzebuje dowodów.

Język wiary nie poddaje się wewnętrznej analizie, a język rozumu podlega racjonalnemu myśleniu, obiektywizacji. Gdyby Abraham zrozumiałby swoją sytuację, nie podjąłby się złożenia syna w ofierze.

Abraham zawierzając Bogu, podjął autentyczne ryzyko, został postawiony w sytuacji wyboru o charakterze absolutnym. Niebezpieczna decyzja Abrahama okazała się dla niego szansą.

Abraham chciał zachować autorytet Boga. Psychika oddziaływała na jego fizyczność. Balansował na skrajności między wiarą, a rozumem. Cierpiał, bo nie mógł powiedzieć Bogu, co myśli. Człowiek osiąga rozpacz, ale pozwala mu ona wierzyć w Boga.

Abraham bał się, że jeśli nic nie zrobi, to Bóg go ukaże, a jeśli zdecyduje się na złożenie ofiary, to straci syna, Bał się konsekwencji, kary Boga.

Kierkegaard konfrontuje wiarę i rozum. Zwrócił uwagę na aspekt psychologiczny. W postaci Abrahama ukazuje psychologizację postaci. Akcentuje jego bohaterstwo oraz ograniczoność ludzkiego umysłu Abraham nie mógł o tym wiedzieć na rzecz pokazania wiary z rozpaczy.