
Przyrządy Astronomiczne
Wstęp Praca ta została napisana przy pomocy różnego rodzaju źródeł, między innymi różnych książek, innych stron internetowych, itp. Sam jej nie napisałem, tak więc treść jest nie moja (poza niektórymi konkluzjami i wstępami). Mam zwyczaj nazywać te prace “zlepkami”, ale wydaje mi sie, że i tak mogą się komuś przydać. Przepraszam za ewentualne błędy. W pracy tej umieściłem informacje o czym m In. Zajmuje się astronomia obserwacyjna jak jest zbudowany teleskop jakie rodzaje teleskopów rozróżniamy a także o lunetach i o wiele wiele innych bardzo ciekawych rzeczach Rzycze miłej lektury……:)
Wstęp
Praca ta została napisana przy pomocy różnego rodzaju źródeł, między innymi różnych książek, innych stron internetowych, itp. Sam jej nie napisałem, tak więc treść jest nie moja (poza niektórymi konkluzjami i wstępami). Mam zwyczaj nazywać te prace “zlepkami”, ale wydaje mi sie, że i tak mogą się komuś przydać. Przepraszam za ewentualne błędy. W pracy tej umieściłem informacje o czym m In. Zajmuje się astronomia obserwacyjna jak jest zbudowany teleskop jakie rodzaje teleskopów rozróżniamy a także o lunetach i o wiele wiele innych bardzo ciekawych rzeczach Rzycze miłej lektury……:)
„W XX w. w nauce i w technice dokonały się przemiany tak olbrzymie że dosięgły one nawet życia codziennego wszystkich ludzi…”
ASTRONOMIA OBSERWACYJNA
Astronomia obserwacyjna – dział astronomii zajmujący się obserwacjami nieba jako podstawowym źródłem danych. Obserwacje astronomiczne prowadzone są za pomocą instrumentów naziemnych, oraz satelitów wyposażonych w przyrządy obserwacyjne. Do instrumentów naziemnych zalicza się przede wszystkim teleskopy, oraz radioteleskopy. Umieszczenie przyrządu obserwacyjnego na orbicie jest niezwykle kosztowne, ale daje ogromne możliwości ze względu na brak wpływu atmosfery. W ostatnich latach nastąpił jednak szybki rozwój technologii konstruowania teleskopów naziemnych - warto tu wspomnieć o systemach optyki aktywnej i optyki adaptatywnej – dzięki któremu współczesne teleskopy naziemne nie pozostają daleko w tyle za orbitalnymi. Jednym z najbardziej czułych przyrządów jest teleskop Kecka na Mauna Kea (Hawaje). Radioteleskopy pozostają pod wielkim wpływem zakłóceń powodowanych przez różnego rodzaju sprzęt elektroniczny stosowany wszędzie i coraz powszechniejszy; wolny od tego rodzaju zakłóceń mógłby być np. radioteleskop umieszczony po niewidocznej z Ziemi stronie Księżyca, ale w najbliższych latach takie przedsięwzięcie nie będzie jeszcze możliwe. Teleskopy orbitalne borykają się z innego rodzaju problemami: skrajnie trudnymi warunkami kosmicznej próżni (np. wahania temperatur), niemożliwością wykonania naprawy (wyjątkiem jest tu bardzo kosztowna, ale udana naprawa Kosmicznego Teleskopu Hubble’a (HST) w 1993 roku), a przede wszystkim z kosztami wyniesienia ich na orbitę. Astronomia obserwacyjna rozwija się w bardzo szybkim tempie: niemal codziennie dokonuje się nowych odkryć, a powszechnie uznawane teorie zmieniają się na przestrzeni tygodni lub miesięcy. Ponadto astronomia obserwacyjna wykorzystuje ścisłą współpracę zawodowych obserwatorów z amatorami – dzięki temu rozwija się szybciej, a fascynaci mają możliwość uczestniczyć w zgłębianiu wiedzy o wielkim Wszechświecie, o którym ciągle wiemy tak mało.
Nośnikiem informacji na drodze od obiektu do obserwatora w tradycyjnej astronomii jest światło, czyli fala elektromagnetyczna, ale obserwacji można też dokonywać poprzez rejestrację promieni kosmicznych, neutrin (zob. astronomia neutrinowa) lub detekcje fal grawitacyjnych.
Obserwacje prowadzi się stosując dwa komplementarne podejścia: obserwacja pojedynczego obiektu lub przegląd nieba. W pierwszym przypadku obserwacje wyselekcjonowanych obiektów są możliwie dokładne, natomiast w przypadku przeglądów nieba obserwacje są mniej dokładne, ale ich celem jest przede wszystkim poszukiwanie nowych obiektów. Metoda polega na systematycznym rejestrowaniu obrazów wybranego fragmentu nieba, a następnie znajdowane obiekty są katalogowane i klasyfikowane. Przeglądy nieba wykonywane są w różnych zakresach widmowych, a katalogi niekiedy zawierają nawet setki tysięcy obiektów.
TELESKOPY
Obserwacje są chyba najważniejszym zadaniem astronoma. Aby je przeprowadzać potrzebny jest dobry sprzęt. W tym dziale opiszę sprzęt, który pomaga zawodowym astronomom oraz amatorom w obserwowaniu nieba – teleskopy. Współcześni astronomowie dysponują sprzętem, pozwalającym na prowadzenie obserwacji we wszystkich zakresach promieniowania elektromagnetycznego docierającego z kosmosu i na analizę tego promieniowania. Główną funkcją każdego teleskopu jest - bez względu na rodzaj odbieranego promieniowania – zebranie takiej ilości energii, aby można było przeprowadzić jej analizę. Atmosfera ziemska zatrzymuje większość promieniowania docierającego z kosmosu. W rezultacie do teleskopów znajdujących się na powierzchni Ziemi docierają tylko niektóre długości fal. Naziemni obserwatorzy mogą oglądać Wszechświat „przez” trzy pasma długości fal. Są to: pasmo optyczne (widzialne), radiowe i podczerwone. Dla tych trzech pasm długości atmosfera ziemska jest w dużym stopniu przezroczysta. Obserwatorium astronomiczne to miejsce wyposażone w przyrządy do prowadzenia obserwacji obiektów niebieskich. Do prowadzenia obserwacji z Ziemi w świetle widzialnym astronomowie wybierają miejsca o największej liczbie dni bezchmurnych, na szczytach gór, z dala od świateł miejskich i zanieczyszczeń.
HISTORIA TELESKOPÓW
Pierwsze teleskopy zwierciadlane, czyli reflektory powstały w XVII wieku, tak jak i lunety soczewkowe. W teleskopie zwierciadlanym światło jest zbierane przez odbicie od wklęsłego zwierciadła, któremu nadajemy zwykle kształt parabolidy, w celu uniknięcia aberracji sferycznej przy obserwacjach osiowych. Próby budowy teleskopów zwierciadlanych czynione były już na początku XVII wieku, dopiero jednak James Gregory (Anglia) zaproponował w 1663 roku układ dwóch zwierciadeł wklęsłych: głównego dużego paraboidalnego i mniejszego elipsoidalnego, które kierowało wiązkę światła odbitą od głównego zwierciadła w kierunku centralnego otworu w głównym zwierciadle, gdzie umieszczono okular.
Inny typ reflektora zaproponowany został w 1668 roku przez Newtona, który na drodze wiązki światła, odbitej od głównego zwierciadła, umieścił przez ogniskiem pod kątem 45° płytkę płaską (lustro), wskutek czego wiązka ta była kierowana na bok tuby ku ognisku, gdzie umieszcza się okular. Typ ten znalazł o wiele liczniejsze zastosowania niż model Gregory’ego. W tym samym prawie czasie Cassegrain we Francji w 1672 roku podał konstrukcję nowego typu teleskopu umieszczając na osi głównego zwierciadła pomocniczego zwierciadełko o powierzchni hiperboloidalnej, kierujące wiązkę światła ku otworowi w środku zwierciadła głównego. Ognisko teleskopu wypada nieco na zewnątrz zwierciadła głównego, gdzie można umieścić okular. Konstrukcja ta okazała się bardzo dogodna i obecnie jest powszechnie stosowana. Nadając wypukłemu pomocniczemu zwierciadełku pomocniczemu hiperbolicznemu różną krzywiznę, można zmieniać zbieżności wiązki odbitego światła, a tym samym uzyskiwać różne wartości na wypadkową ogniskową teleskopu. Ani Newton, ani Cassegrain nie zajmowali się realizacją swych projektów. Newton wykonał tylko model teleskopu zachowany dotychczas, a pierwszy teleskop w systemie Newtona zbudowany został w Anglii dopiero w 1721 roku przez Hadleya, który może być uważany, za twórcę teleskopów ze zwierciadłami paraboloidalnymi. Zwierciadła wykonywano wtedy ze specjalnego stopu miedzi z cyną, dającego się dobrze polerować. Pierwszy teleskop sporządzony przez Hadleya miał zwierciadło o średnicy 15 cm i ogniskowej ponad 1,5 metra. W ciągu XVIII wieku w Anglii niejaki Short wykonywał wiele teleskopów zwierciadlanych, w których średnice zwierciadeł wynosiły aż 45 cm.
Teleskopy zwierciadlane stały się potężnym środkiem badań astronomicznych w rękach Williama Herschela (1738-1822), genialnego miłośnika astronomii, który dzięki swym badaniom otworzył nowe drogi rozwojowe w astronomii. W Herschel, Hanowerczyk z pochodzenia, z zawodu muzyk, zamieszkał w Anglii od 1757 roku. Astronomią zainteresował się mając 35 lat. Zaczął wtedy budować teleskopy, najpierw soczewkowe, potem zwierciadlane. Szlifował on metalowe zwierciadła coraz większe, aż wreszcie wykonał teleskop ze zwierciadłem o średnicy 96 cm i ogniskowej 12 metrów. Największy teleskop z metalowym zwierciadłem był wykonany przez W. Parsonsa (Lord Rosse) w połowie XIX wieku w Irlandii. Zwierciadło tego teleskopu miało średnicę 180 cm. W drugiej połowie XIX wieku zaprzestano juz budować teleskopy ze zwierciadłami metalowymi, wynaleziono bowiem sposób osadzania drogą chemiczną na powierzchni szkła cienkiej warstwy srebra, odbijającej światło znacznie znacznie lepiej niż zwierciadło metalowe. Od tego czasu postęp w wykonywaniu szklanych teleskopów zwierciadlanych stał się bardzo szybki. Należy tu zaznaczyć, że zwierciadła teleskopów powleka się warstwą odbijającą na wierzchu szkła, a nie na jego stronie spodniej,ak to czynimy w lustrach, z którymi mamy do czynienia w życiu codziennym. Robi się tak, aby uzyskać odbicie padającego światła bez jego przenikania w głąb szkła. Odbijająca warstwa srebra jest nietrwała i sprawia, że zwierciadła należy srebrzyć dość często, przeciętnie co pół roku. Wada ta została usunięta po r. 1932,ggdy nauczono się powlekać powierzchnię zwierciadeł szklanych cienką warstwą aluminium, przez jego rozpylanie atomowe w próżniowych pomieszczeniach. Warstwa ta tworzy cienką równą błonę na szkle, ma znaczną trwałość, a poza tym znaczną zdolność odbijania światła w nadfiolecie. Od początku XX wieku jesteśmy świadkami wykonywania coraz większych teleskopów zwierciadlanych. W r. 1917 w .Ameryce ustawiono teleskop ze zwierciadłem o średnicy 254 cm, a w roku 1947 również w Ameryce teleskop ze zwierciadłem o średnicy 510 cm.
Teleskopy zwierciadlane mają następujące zalety w porównaniu z lunetami soczewkowymi:
Są one wolne od aberracji chromatycznej, a w przypadku zwierciadeł paraboloidalnych są również wolne od aberracji sferycznej.
O wiele łatwiej jest wykonać krąg szklany pod zwierciadło niż pod soczewkę, gdyż w przypadku wykonywania z niego zwierciadła, służy on tylko jako podłoże dla warstwy odbijającej i nie musi być jednorodny w sensie optycznym.
Należy oszlifować tylko jedną powierzchnię, a nie co najmniej cztery, jak to jest w przypadku obiektywu astronomicznego.
Zwierciadło może być podparte na całej powierzchni, a nie tylko na brzegu, to jest w przypadku soczewki, wskutek czego łatwiej jest uniknąć gięcia.
Jednak teleskopy zwierciadlane mają również i braki w porównaniu z lunetami soczewkowymi
Zwierciadła nie zachowują niezmiennie swego kształtu, lecz mogą w nich występować odkształcenia, poważniejsze niekiedy niż gięcie soczewek pod wpływem ciężaru.
Zdolność odbijania zmienia się z czasem niejednakowo dla fal o różnej długości, zależnie od zmian chemicznych zachodzących w błonie powlekającej powierzchnię zwierciadeł. Zmienia to, właściwości astrofizyczne teleskopu, gdyż zmienia się rozkład natężeń odbijanych fal świetlnych. Szczególnie wybitnie występuje to w zwierciadłach srebrzonych, ale i aluminiowane zwierciadła nie są od tego wolne. Wymagają one co kilka lat (np. co 5 lat, a nawet częściej) ponownego aluminiowania, a wtedy ulegają pewnym zmianom charakterystyki astrofizyczne teleskopu.
Choć paraboloidalne zwierciadła są wolne od aberracji sferycznej i chromatycznej, jednak występuje tu inna aberracja, zwana koma. Aberracja ta sprawia, że równoległa wiązka światła, tworząca pewien kąt z osią zwierciadła paraboloidalnego, nie daje w ognisku obrazu w postaci regularnego krążka, lecz obrazy gwiazd przybierają postać niesymetryczną, przypominającą komety z krótkimi warkoczami. Wskutek tego użyteczne pole teleskopu zwierciadlanego jest bardzo ograniczone. Na przykład pole użyteczne 5-metrowego teleskopu ma średnicę zaledwie 10'.
Teleskop - definicja encyklopedyczna: urządzenie do odbioru promieniowania elektromagnetycznego (optycznego - teleskop optyczny, rentgenowskiego - teleskop rentgenowski, radiowego radioteleskop) ciał niebieskich, umożliwiające ogniskowanie wiązki w małym obszarze, w którym to promieniowanie może być analizowane. Zasada działania i konstrukcji teleskopu zależy od zakresu rejestrowanego promieniowania. Teleskop optyczny umożliwia otrzymywanie wiernego (zarówno pod względem rozmieszczenia przestrzennego szczegółów, jak i rozkładu jasności), możliwie najjaśniejszego obrazu badanego wycinka nieba lub obiektu astronomicznego. Zastosowanie w teleskopie odpowiednio dużych zwierciadeł lub soczewek, zbierających promieniowanie ze znacznego obszaru i ześrodkowujących je na małej powierzchni w płaszczyźnie ogniskowej obiektywu, powoduje, że nawet mniej jasne obiekty mogą być dobrze rejestrowane; użycie teleskopu umożliwia również znaczne zwiększenie zdolności rozdzielczej, dzięki czemu stają się rozróżnialne obiekty (np. składniki gwiazdy podwójnej), które nieuzbrojonym okiem są widoczne jako pojedynczy obiekt. Powstający na powierzchni ogniskowej obraz może być zarejestrowany na kliszy fot., za pomocą detektora CCD współpracującego z komputerem (odznacza się on co najmniej kilkadziesiąt razy większą czułością) lub przez przyrządy, np. fotometry, spektrografy, umieszczone w tej płaszczyźnie lub w innym miejscu, do którego promieniowanie z płaszczyzny ogniskowej zostanie doprowadzone przez odpowiednie układy optyczne. W zależności od tego, czy do skupienia dających obraz promieni wykorzystuje się zjawisko załamania czy odbicia, teleskopy dzielą się na refraktory i reflektory.
W refraktorze obiektywem skupiającym jest soczewka lub układ soczewek; refraktor przeznaczony do obserwacji wizualnych (luneta) jest wyposażony w okular służący do oglądania obrazu wytwarzanego przez obiektyw. Odpowiednio ukształtowane obiektywy soczewkowe, mające znaczne pole dobrego odwzorowania, są stosowane w teleskopach zwanych astrografami do fotografowania wycinków nieba. Aberracja chromatyczna oraz trudności techn. związane z wykonaniem dużych soczewek ograniczają rozmiary refraktorów, one również sprawiają, że w badaniach astrofizycznych refraktory zostały prawie całkowicie wyparte przez reflektory. W reflektorze (zwanym teleskopem zwierciadlanym) obiektywem skupiającym wiązkę promieniowania jest zwierciadło wklęsłe (sferyczne, paraboloidalne lub hiperboloidalne) - tzw. zwierciadło główne; obraz powstaje w ognisku (gł.) nad zwierciadłem. Ze względów praktycznych często jest pożądane uzyskanie ogniska poza tubusem teleskopu; w tym celu w zbieżną wiązkę wstawia się albo zwierciadło płaskie, ustawione pod kątem 45° do osi teleskopu (promieniowanie skupia się wtedy w tzw. ognisku Newtona), albo wtórne zwierciadło hiperboloidalne, odbijające promieniowanie wstecz przez otwór w zwierciadle gł. (obraz w ognisku Cassegraina), albo zwierciadło hiperboloidalne wraz z układem zwierciadeł płaskich ( celostatem) dających obraz nieruchomy (w ognisku coude). Obraz leżący dokładnie na osi optycznej zwierciadła paraboloidalnego jest pozbawiony wad optycznych, dlatego teleskop z takim zwierciadłem są używane do obserwacji pojedynczych gwiazd lub obiektów o niewielkich rozmiarach kątowych.
Do obserwacji dużych wycinków nieba (np. do ich fotografowania) używa się teleskopów, w których zwierciadło gł. jest sferyczne, a wady opt. obrazu są zmniejszone przez umieszczenie na drodze wiązki promieniowania odpowiedniego elementu łamiącego - płyty korekcyjnej, w teleskopie zwanej kamerą Schmidta, lub soczewki wypukło-wklęsłej (menisku) w teleskopie zwanej kamerą Maksutowa; obydwa te teleskopy odznaczają się dużym polem dobrego odwzorowania. Gdy zwierciadła gł. i wtórne mają kształt odpowiednio dobranych hiperboloid, jest możliwe uzyskanie w ognisku Cassegraina stosunkowo dużego pola widzenia wolnego od zniekształceń (układ Ritcheya Chretiena); takie teleskopy łączą w sobie do pewnego stopnia zalety teleskopów paraboloidalnych i sferycznych. Większe teleskopy są wyposażone w dodatkową lunetkę wizualną, umożliwiającą obejrzenie i identyfikację badanego obiektu. Teleskopy są zwykle tak montowane, by mogły obracać się wokół 2 osi - jednej skierowanej na biegun świata (tzn. równolegle do osi obrotu Ziemi), zw. osią godzinną, i drugiej prosto. do niej, zw. osią deklinacyjną; specjalny mechanizm zegarowy z napędem obraca teleskop wokół osi godzinnej, w ślad za ruchem dziennym nieba, dzięki czemu teleskop “patrzy” podczas obserwacji cały czas na badany obiekt (jest to tzw. montaż równikowy lub paralaktyczny).
Pierwszy refraktor - lunetę skonstruowali 1609r. optycy hol. Z. Jansen i H. Lippershey oraz - niemal równocześnie - Galileusz; on też pierwszy zastosował ją do obserwacji astronomicznych. Pierwszy reflektor zbudował 1616r. N. Zucchius; 1671r. I. Newton, a 1672r. N. Cassegrain oprac. zasady układów opt. reflektorów stosowanych do czasów obecnych. Największy refraktor o średnicy obiektywu 102 cm znajduje się w Yerkes Observatory w Williams Bay w USA, największy do niedawna reflektor o średnicy 605 cm - w Specjalnym Obserwatorium Astrofizycznym w Zielenczuku na Kaukazie. Nowoczesny teleskop o średnicy zwierciadła 3,58 m wykonany z materiału ceramicznego (zerodur) oddano do użytku 1990 w European Southern Observatory. Największy teleskop - teleskop Kecka - oddano do użytku 1992 na Mauna Kea (Hawaje, pierwsze próbne obserwacje 1990); jest to teleskop nowej generacji, składa się z 36 dokładnie wyszlifowanych, ściśle do siebie przylegających, cienkich (grub. 8 cm) segmentów (zwierciadeł), które razem tworzą powierzchnię równą powierzchni jednolitego zwierciadła o średnicy 10 m; przez regulację położenia poszczególnych segmentów dokonuje się korekcji krzywizny zwierciadła, co pozwala wyeliminować zniekształcenia obrazu wywołane ruchami turbulentnymi atmosfery; teleskop Kecka znacznie zwiększa zasięg obserwacji astronomicznych. Ze względu na zakłócający wpływ atmosfery ziemskiej na jakość otrzymywanych obrazów, coraz częściej teleskop umieszcza się w przestrzeni kosmicznej (największym teleskopem kosmicznym jest umieszczony 1990 na orbicie okołoziemskiej Teleskop Kosmiczny Hubble’a). W szczególności całkowita nieprzezroczystość atmosfery dla promieniowania rentgenowskiego powoduje, że teleskopy rentgenowskie są umieszczane wyłącznie na sztucznych satelitach (np. HEAO, ROSAT).
TELESKOPY OPTYCZNE
Teleskop optyczny tworzy obrazy słabo świecących, odległych gwiazd. Jest w stanie zebrać z przestrzeni znacznie więcej światła niż ludzkie oko. Buduje się zasadniczo dwa rodzaje teleskopów optycznych – teleskopy soczewkowe (refraktory) i teleskopy zwierciadłowe (reflektory).
Sercem każdego teleskopu jest jego obiektyw. W teleskopie soczewkowym jest nim soczewka, a w teleskopie zwierciadłowym – zwierciadło główne. Zadaniem obiektywu jest zebranie światła od znajdującego się na niebie obiektu i utworzenie jego obrazu. Zdolność do gromadzenia światła od znajdującego się na niebie obiektu przez teleskop nosi nazwę zdolności zbierającej.
Zdolność zbierająca teleskopu jest proporcjonalna do pola powierzchni, która zbiera promieniowanie, czyli do kwadratu apertury (średnicy) soczewki lub zwierciadła. Rozmiar danego teleskopu oznacza średnicę jego obiektywu.
Obraz wytworzony przez obiektyw może być oglądany bezpośrednio przez okular, który jest zasadniczo szkłem powiększającym. Obraz można też fotografować lub zapisywać i przetwarzać elektronicznie. Średnica soczewki ludzkiego oka wynosi ok. 5 mm. Teleskop 150-milimetrowy ma zatem aperturę 30 razy większą, niż źrenica ludzkiego oka. Jego zdolność zbierania jest więc większa o 302, czyli dziewięćset razy większa od zdolności zbierania oka. Patrząc przez taki teleskop mamy wrażenie, że gwiazda świeci 900 razy jaśniej, niż gdy oglądamy ją bez przyrządu. Astronomowie budują gigantyczne teleskopy po to, aby móc oglądać obiekty świecące słabiej i coraz bardziej odległe.
Wszystkie gwiazdy oglądane przez teleskop, wydają się jaśniejsze. Zebrane przez teleskop dodatkowe światło skupiane jest w jednym punkcie. Przy długim czasie naświetlania, za pomocą ogromnego teleskopu 10-metrowego, można sfotografować bardzo słabe gwiazdy, aż do wielkości gwiazdowej 28, odpowiadającej jasności świeczki widzianej z Księżyca!
Teleskopy soczewkowe
W teleskopie soczewkowym główna soczewka obiektywu jest zamocowana na stałe z przodu tubusa. Światło gwiazdy pada na soczewkę, gdzie ulega refrakcji, czyli załamaniu, w ten sposób, że w pobliżu końca tubusa powstaje obraz gwiazdy.
Odległość od soczewki do obrazu gwiazdy to ogniskowa soczewki. Obraz jest oglądany przez ruchomą soczewkę powiększającą, zwaną okularem. Tubus chroni przed rozproszonym światłem, pyłem i wilgocią.
Pierwszą osobą, która skierowała ku niebo teleskop, był Galileo Galilei (Galileusz) (1564-1642). Miało to miejsce we Włoszech w siedemnastym wieku. Największa skonstruowana przez niego Luneta miała średnicę mniejszą niż 50 mm.Obecnie używane teleskopy soczewkowe mają rozmiary od 60 mm, dla początkujących, do największego na świecie teleskopu 1-metrowego w Obserwatorium Yerkesa w stanie Wisconsin (USA). Jego budowę ukończono w 1897.
LUNETY
Lunety (teleskopy) myśliwskie, turystyczne, do użytku na morzu, strzeleckie, dla uzdrowisk (do obserwacji krajobrazu lub nieba), itp. Mogą one być wykonane w postaci jednoczęściowej (lunety kieszonkowe lub inne) lub mieć elementy przesuwne do nastawiania ostrości; mogą także być przeznaczone do montowania na stojaku. Niektóre lunety mogą być też wyposażone w urządzenia umożliwiające ich użycie tylko po włożeniu monety.
Refraktory astronomiczne, które, w przeciwieństwie do teleskopów zwierciadlanych, mających zwierciadło zamiast obiektywu, mają obiektywy składające się z układu soczewek, z których niektóre mogą mieć większą średnicę. Nie są one wyposażone w montowany okular, który mógłby powodować spadek natężenia światła.
Niniejsza pozycja obejmuje refraktory przeznaczone do obserwacji wzrokowych, wzrokowych i fotograficznych lub wyłącznie fotograficznych. Jeśli są wyposażone w aparat fotograficzny stanowiący integralną część kompletnego przyrządu, zalicza się je do niniejszej pozycji. Jednakże aparat fotograficzny, który nie jest integralną częścią kompletnego przyrządu, zalicza się do pozycji 9006.
Teleskopy zwierciadlane stanowią podstawowy uniwersalny przyrząd astronomiczny. Obiektyw, który tworzy obraz pierwotny, składa się z mogącego osiągać znaczną średnicę wklęsłego zwierciadła parabolicznego z powierzchnią odbijającą - srebrzoną lub aluminiowaną.
Teleskopy zwierciadlane są zwykle przeznaczone do mocowania na stojakach, które częstokroć są dużymi konstrukcjami z bogatym wyposażeniem towarzyszącym. Jeśli są wyposażone w aparat fotograficzny stanowiący integralną część kompletnego przyrządu, zalicza się je do niniejszej pozycji. Jednakże aparat fotograficzny, który nie jest integralną częścią kompletnego przyrządu, zalicza się do pozycji 9006.
Niniejsza pozycja obejmuje teleskop zwierciadlany Schmidta, często nazywany kamerą Schmidta. Stosuje się go w astronomii wyłącznie do obserwacji fotograficznych. Zawiera on zwierciadło sferyczne i płytkę korekcyjną umieszczoną równolegle do zwierciadła w środku jego łuku. Obraz jest rejestrowany w ognisku na wypukłej błonie.
Teleskopy astronomiczne wyposażone w fotopowielacze lub lampy przetwarzające obraz. W tego typu teleskopach energia padającego światła jest wykorzystywana do uwalniania elektronów z powierzchni fotoelektrycznej znajdującej się w miejsce okularu. Uwolnione elektrony mogą zostać powielone i poddane pomiarowi w celu określenia pierwotnej ilości światła odebranego przez teleskop lub mogą zostać skupione (np. za pomocą soczewek magnetycznych) w celu stworzenia obrazu na płycie fotograficznej lub ekranie fluorescencyjnym.
Przyrządy południkowe, używane do obserwacji przejścia pozornego (powodowanego ruchem obrotowym Ziemi) ciał niebieskich przez płaszczyznę południka nad punktem obserwacji. Składają się głównie z teleskopu zamocowanego na osi poziomej wschód‑zachód i mogącego z tego względu poruszać się w płaszczyźnie południka.
Teleskopy równikowe, montowane na stojaku równikowym, umożliwiającym obrót teleskopu wokół osi równoległej do osi Ziemi (oś biegunowa) oraz wokół drugiej osi prostopadłej do pierwszej (oś deklinacji).
Teleskopy zenitalne, będące teleskopami zamontowanymi tak, by obracać się wokół osi poziomej i pionowej.
Altazymuty lub koła azymutalne są lunetami mogącymi obracać się wokół osi poziomej, podczas gdy ich podstawa może się obracać wokół osi pionowej. Przyrządy te są przeznaczone do zarówno do pomiaru wysokości, jak i azymutu. Na podobnej zasadzie działają teodolity, które mają mniejsze wymiary, ale przeznaczone są do miernictwa w geodezji i nie są objęte niniejszą pozycją (lecz pozycją 9015).
Celostaty, będące przyrządami ułatwiającymi obserwacje astronomiczne, zwłaszcza przez odbijanie obrazu danej części nieba na nieruchomy przyrząd pionowy lub poziomy (teleskop, spektroheliograf). Składają się one głównie z dwóch płaskich zwierciadeł, z których jedno jest sterowane mechanizmem zegarowym i wykonuje pełen obrót w czasie 48 godzin.
Specjalnymi odmianami celostatów są heliostaty i siderostaty stosowane w astronomii. Niektóre przyrządy, także zwane heliostatami, są używane w miernictwie geodezyjnym i nie są objęte niniejszą pozycją (objęte są pozycją 9015).
Spektroheliografy i spektrohelioskopy, służące do badań Słońca. Spektroheliograf jest używany do wykonywania fotografii Słońca na wymaganej długości fali światła. Składa się ze spektroskopu ze szczeliną zamiast okularu, dzięki czemu przepuszczane jest tylko światło o wymaganej długości fali, które pada na płytę fotograficzną. Spekrohelioskop działa na tej samej zasadzie jak spektroheliograf, ale jest wyposażony w szybko oscylującą szczelinę, dzięki czemu możliwe jest obserwowanie Słońca gołym okiem. Ten sam efekt uzyskuje się także innymi metodami (np. układ z wirującym pryzmatem szklanym i nieruchomą szczeliną).
Heliometry, które zawierają teleskop z obiektywem podzielonym wzdłuż średnicy na ruchome połowy. Heliometry stosuje się do pomiarów średnicy kątowej Słońca oraz odległości kątowej między dwoma ciałami niebieskimi.
Koronografy i podobne przyrządy, które stosuje się do obserwacji korony słonecznej w okresach poza całkowitymi zaćmieniami Słońca.
Niniejsza pozycja obejmuje teleskopy a szczególnie lornetki, w których wykorzystywane jest promieniowanie podczerwone i które zawierają lampy przetwarzające obraz, służące do przekształcenia wzmocnionego obrazu w zakresie podczerwieni na obraz, który może być widziany przez ludzkie oko; takie przyrządy są używane w nocy (noktowizory), szczególnie przez siły zbrojne.
Zakończenie
Myślę że te urządzenia które omówiłem wyżej są zalążkiem do dalszego rozwijania najrozmaitszych technologii dzięki którym będzie można dokładnie poznać wszechświat w którym okaże się będzie można żyć które pozwalają organizować dalekie wyprawy kosmiczne i naukowe w kosmos…
