Metrologia

Podać klasyfikację metod pomiarowych. Metoda pośrednia- metoda pomiarowa polegająca na bezpośrednich pomiarach innych wielkości i wykorzystaniu istniejącej zależności między mierzoną wielkością a wielkościami zmierzonymi bezpośrednio. Przykładem takiej metody jest wyznaczanie promienia R łuku na podstawie wyników pomiaru strzałki s i cięciwy c; promień R oblicza się według wzoru R=c2/(8s)+s/2 Metoda bezpośrednia - metoda pomiarowa, dzięki której wartość wielkości mierzonej otrzymuje się bezpośrednio, bez potrzeby wykonywania dodatkowych obliczeń opartych na zależności funkcyjnej wielkości mierzonej od innych wielkości

Podać klasyfikację metod pomiarowych. Metoda pośrednia- metoda pomiarowa polegająca na bezpośrednich pomiarach innych wielkości i wykorzystaniu istniejącej zależności między mierzoną wielkością a wielkościami zmierzonymi bezpośrednio. Przykładem takiej metody jest wyznaczanie promienia R łuku na podstawie wyników pomiaru strzałki s i cięciwy c; promień R oblicza się według wzoru R=c2/(8s)+s/2 Metoda bezpośrednia - metoda pomiarowa, dzięki której wartość wielkości mierzonej otrzymuje się bezpośrednio, bez potrzeby wykonywania dodatkowych obliczeń opartych na zależności funkcyjnej wielkości mierzonej od innych wielkości

  • Bezpośredniego porównania - metoda pomiarowa porównawcza polegająca na porównaniu całkowitej wartości wielkości mierzonej z wartością znaną tej samej wielkości, która w postaci wzorca wchodzi bezpośrednio do pomiaru (np. porównanie mierzonej długości z przymiarem kreskowym).
  • Wychyleniowa - metoda pomiarowa porównawcza polegająca na określeniu wartości wielkości mierzonej przez wychylenie urządzenia wskazującego; przyrząd pomiarowy może mieć urządzenie wskazujące analogowe lub cyfrowe. Przykładem jest tutaj pomiar profilometrem parametru Ra chropowatości powierzchni.
  • Różnicowa- metoda oparta na porównaniu wielkości mierzonej z niewiele różniącą się od niej znaną wartością tej samej wielkości i pomiarze różnicy tych wartości.
  • Różnicowo wychyleniowato metoda różnicowa polegająca na pomiarze małej różnicy między wartością wielkości mierzonej i znaną wartością tej samej wielkości za pomocą czujnika (np, pomiar średnicy wałka przy użyciu stosu płytek wzorcowych i czujnika zamocowanego na statywie).
  • Różnicowo koincydencyjna- metoda pomiarowa różnicowa polegająca na wyznaczeniu, przez obserwację koincydencji (zgodności) pewnych wskazówek lub sygnałów, małej różnicy między wartością wielkości mierzonej i porównywanej z nią znanej wartości tej samej wielkości (np, pomiar średnicy wałka za pomocą suwmiarki z noniuszem).
  • Różnicowa zerowa- metoda różnicowa polegająca na sprowadzeniu do zera różnicy między wartością wielkości mierzonej a porównywaną z nią znaną wartością tej samej wielkości. Przykładem takiej metody jest pomiar rozstawienia szczęk sprawdzianu do wałków przy użyciu stosu płytek wzorcowych i wałeczków pomiarowych, polegający na doprowadzeniu przez zmiany wymiaru wałeczka do braku luzu Rodzaje pomiarów i ich schematy blokowe. Sposoby pomiaru odchyłki prostoliniowości są trudne do klasyfikacji ze względu na wiele możliwych kryteriów. Ze względu na sposób odbierania informacji pomiarowej (i związaną z tym ilość informacji) można wyróżnić pomiary ciągłe i dyskretne. Ciągłe- realizują przyrządy mające możliwość ciągłego przemieszczania czujnika pomiarowego wzdłuż linii prostej, jak np. przyrządy do pomiaru odchyłek walcowości, przyrządy do pomiaru odchyłki prostopadłości, a ponadto przyrządy, których głównym przeznaczeniem są pomiary chropowatości powierzchni, czy też przyrządy do pomiaru zarysów (konturografy). Dyskretne - dominują tzw. krokowe, tzn. takie, w których odległości sąsiednich punktów pomiarowych są stałe. W przypadku stosowania metod krokowych zaleca się przyjmować krok t-0,lL Rodzaje błędów pomiaru i ich wpływ na wyniki pomiarów. Błędy systematyczne– przy wielokrotnym powtarzaniu pomiaru w praktycznie stałych warunkach pozostają niezmienione, lub zmieniają się według znanego prawa lub w funkcji przyczyny wymuszającej Ds = const, Ds = f(z) Ds = Ds1 + Ds2 +Ds3 + … usuwanie ich poprzez korektę wyniku poprawką c ; X + c ; c = – Ds Błędy przypadkowe – przy wielokrotnym powtarzaniu pomiaru, w praktycznie stałych warunkach, zmieniają się w sposób nieprzewidziany, zarówno co do wartości bezwzględnej, jak i co do znaku Dp = var

Błędy nadmierne ( grube ) – z nieprawidłowo wykonanego pomiaru; błędy których nie można zaliczyć do systematycznych ze względu na ich niepowtarzalność i do przypadkowych, ponieważ przekraczają wartość graniczną Z istoty pomiaru wynika, że poznanie rzeczywistej wartości wielkości mierzonej jest niemożliwe. Można sformułować twierdzenie, że każdy wynik pomiaru jest obarczony błędem pomiaru. Błąd pomiaru definiuje się jako niezgodność wyniku pomiaru z wartością prawdziwą wielkości mierzonej. Niepewność pomiaru i sposoby jej obliczania. Niepewność pomiaru jest to przedział wartości rozłożony symetrycznie względem wyniku pomiaru, w którym (przedziale) z określonym prawdopodobieństwem jest zawarty błąd pomiaru. Wartość niepewności pomiaru umożliwia wyznaczenie dwóch wartości, między którymi jest zawarta wartość rzeczywista wielkości mierzonej.