Tkanki Tkankami nazywamy skupienie komórek o tej samej budowie, podobnych czynnościach i pochodzeniu, a także spełniających podobne funkcje. Podstawowy podział obejmuje cztery kategorie tkanek: nabłonkową, łączną, mięśniową oraz nerwową.

Tkanka nabłonkowa Główną rolą tkanki nabłonkowej jest pokrywanie i ochrona ciała, narządów oraz jam ciała. Nabłonek stanowi również źródło w wielu tworów, takich jak wici, włoski czy kosmki. Systematyka nabłonka dzieli go na: pokrywający, wydzielniczy (gruczoły), ruchowy, transportujący (w jelitach), rozrodczy oraz zmysłowy (odbiera bodźce).

Tkanki nabłonkowe Cechy charakterystyczne

• Ściśle ułożone
• Mają duże jądra komórkowe
• Umiejętność dzielenia się
• Zawierają dużo siateczki szorstkiej i rybosomów
• Dobrze rozwinięte aparaty golgiego

Funkcje tkanek nabłonkowych

• Funkcja ochronna
• Funkcja regeneracyjna
• Funkcja wymiany gazowej
• Funkcja wydalnicza
• Funkcja lokomotoryczna
• Utrzymuje kontakt ze środowiskiem zewnętrznym
• Funkcja wchłaniania substancji

Rodzaje tkanek nabłonkowych

• Nabłonek jednowarstwowy ( płaski, sześcienny, walcowaty, wielorzędny)
• Nabłonek wielowarstwowy ( płaski, sześcienny )

Tkanka mięśniowa Mięśnie org. ludzkiego zbudowane są z tkanki mięśniowej, której cechą jest kurczliwość (zdolność skracania się komórek) pod wpływem impulsów płynących z ukł. nerwowego. Tkanka mięśniowa powstaje z mezodermy i jest tk. złożoną. Składa się z kurczliwych komórek mięśniowych - miocytów i spajającej je tk. łącznej. Elementem kurczliwym w komórkach mięśniowych są włókienka kurczliwe - miofibrylle, leżące wzdłuż długiej osi komórki w plazmie zwanej tu sarkoplazmą . W sarkoplazmie prócz jądra występują krople tłuszczu i glukoza - jako zapasy subst. energetycznych. Otaczająca komórki cienka błona nosi nazwę sarkolemmy .

Tkanka mięśniowa gładka - występująca przede wszystkim w narządach wewnętrznych, praca mięśni zbudowanych z tkanki gładkiej nie podlega naszej woli. Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana (szkieletowa) - funkcjonowanie mięśni szkieletowych zbudowanych z tkanki poprzecznie prążkowanej opiera się na działaniu naszej woli. W największym skrócie mięśni tych używamy do poruszania się. Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana (serca) - pomimo tego, że włókna tkanki poprzecznie prążkowanej serca budową przypominają te ze swojego odpowiednika szkieletowego, ich praca nie podlega kontroli naszej świadomości.

Tkanki mięśniowe

Podział tkanek mięśniowych ze względu na budowę oraz lokalizację

• Poprzecznie prążkowana szkieletowa
• Poprzecznie prążkowana serca
• Gładka

Filamenty- białka kurczliwe wchodzące w skład cytoplazmy włókien mięśniowych.

Rodzaje filamentów:

• cienkie w których skład wchodzi głównie białko o nazwie aktyna
• grube w których skład wchodzi białko o nazwie miozyna

Filamenty zorganizowane są w jednostki wyższego rzędu- miofibryle (włókienka kuczliwe)

Tkanka nerwowa Tkanka nerwowa spełnia kluczową rolę dla funkcjonowania organizmu człowieka. Służy do odbierania, przekazywania i przetwarzania informacji ze strony otoczenia. Z tkanki nerwowej zbudowany jest ośrodkowy (mózgowie i rdzeń kręgowy) oraz obwodowy układ nerwowy.

Tkanki nerwowe

Podział: A) Komórki glejowe- chronią i odżywiają komórki nerwowe B) Neurony- (właściwe komórki) przekazywanie impulsów nerwowych.

Neurony (podział) :

• czuciowe- odbieranie bodźców od receptorów
• ruchome- przekazują impuls nerwowy do efektora ( do np. mięśnia)
• pośredniczące- coś pomiędzy czuciowymi a ruchomymi.

Budowa neuronów: A) perykarian- ciało komórki nerwowej. ( znajduje się tam 1 jądro, mitohondria, neurofibrylle- włókienka białkowe, rybosomy) B) dendryty- krótkie wypustki odbierające bodźce. C) neuryty-( aksony) neuron ruchowy, przekazuje impuls dalej (aksony są bardzo długie) Budowa neurytu:

• akson
• osłonka mielinowa
• osłonka komórkowa

Budowa i rodzaje synaps: ( synapsa- połączenie pomiędzy 2 komórkami neuronowymi lub pomiędzy komórką nerwową a inną) A) Podział synaps ze względu na lokolizację:

• nerwowo mięśniowe
• nerwowo nerwowe
• nerwowo gruczołowe B) Podział ze względu na rodzaj impulsu nerwowego
• elektryczne
• chemiczne

Tkanką łączna Głównym zadaniem tkanki łącznej jest spajanie (łączenie) innych tkanek, a także ochrona oraz nadanie kształtu i podpory ludzkiemu ciału. Tkanka łączna to pojęcie stosunkowo szerokie, objmujące bardzo zróżnicowane względem siebie tkanki: kostną, chrzęstną, galaretowatą, tłuszczową, krew oraz limfę.

Tkanki łączne właściwe Cechy wspólne tkanek łącznych:

• komórki są luźno ułożone i jest dużo przestrzeni między nimi.

• Na substancje międzykomórkową składa się bezpostaciowa substancja podstawowa i jej elementy włókniste

• włókna kolagenowe

• włókna elastyczne ( sprężyste)

• włókna retikulinowe

• tkanki łączne pełnią funkcje wypełniającą, odżywczą, transportową i mechaniczną

Rodzaje tkanek łącznych właściwych

• tkanka łączna zarodkowa ( posiadają duże jądra komórkowe, wchodzi w skład budowy zarodka; ma zdolność przekształcania w inne komórki; tkanka ta występuje jedynie w okresie zarodkowym; galaretowata substancja podstawowa tej tkanki pozbawiona jest włókien)
• tkanka łączna siateczkowata ( buduje szpik kostny; jest mocno ukrwiona; ma delikatną budowę; posiada włókna retikulinowe)
• tkanka łączna tłuszczowa ( pełnią funkcję termoizolacyjną i magazynującą; odkłada w swej cytoplazmie tłuszcze obojętne )
• tkanka łączna wiotka ( zawiera dużo włókien retikulinowych; otacza ta tkanka naczynia krwionośne nerwy i mięśnie)
• tkanka łączna zbita ( zawiera liczne włókna kolagenowe; buduje między innymi scięgna i torebki stawowe)

Cechy charakterystyczne tkanek łącznych właściwych:

• brak substancji twardych
• duże możliwości regeneracyjne
• znaczny udział w metabolizmie

Tkanki łączne oporowe

A) Tkanki chrzęstne (nie ukrwione i nie unerwiona) Rodzaje komórek chrzęstnych:

• chondrocyty- komórki budujące chrząstkę
• chondroblasty- komórki chrząstko twórcze
• chondroklasty- chrząstkogubne (odpowiedzialne za odpowiednie ograniczanie wzrostu) Rodzaje tkanek chrzęstnych:
• tkanka chrzęstna szklista ( jest gładka, śliska)
• tkanka chrzęstna sprężysta ( elastyczna; zawiera włókna elastynowe; ma brak zdolności do mineralizacji)
• tkanka chrzęstna włóknista ( zawiera włókna kolagenowe; tkanka ta znajduje się w miejscu przyczepu ścięgien do kości) B) Tkanki kostne ( posiadają dużo włókien kolagenowych; w istocie międzykomórkowej „osseina” znajdują się sole mineralne – fosforan, węglan wapnia, fosforan magnezu- które nadają kości twardość) Rodzaje komórek kostnych;
• osteocyty- komórki budujące
• osteoblasty- komórki kościo twórcze
• osteoklasty- kościogubne (odpowiedzialne za odpowiednie ograniczanie wzrostu) Rodzaje tkanek kostnych:
• tkanka kostna zbita- (komórki ułożone są razem z blaszkami kostnymi w sposób uporządkowany wokół tętnicy w kanale Haversa.)
• tkanka kostna gąbczasta (występują różne rodzaje blaszek kostnych, tworząc sieć, w której są jamki szpikowe.)