Doświadczenia życiowe z lat młodości najczęściej są swego rodzaju lekcjami. Błędy i złe decyzje nie są obce młodym ludziom. Ich młodzieńczy okres jest najczęściej etapem nauki, nabierania doświadczenia i zdobywania umiejętności w radzeniu sobie z trudami życia. Zebrane wydarzenia stają się drogowskazami, które pomagają wybrać dobre kierunki i stają się fundamentem przyszłości. Mogą być też źródłem nieszczęścia, dręczącym człowieka przez upływające lata. Doświadczenia młodości wpływają na ludzki rozwój, przyszłe wybory, poglądy i sposób myślenia, przez co mają wpływ na dalsze życie człowieka.

“Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego przejrzyście pokazuje etapy rozwoju i dorastania Cezarego Baryki. Zebrane przez niego doświadczenia miały zawsze duży wpływ na jego dalsze losy. Jednym z takich doświadczeń jest wyjazd jego ojca gdy rozpoczęła się Pierwsza Wojna Światowa. Cezary zostając tylko pod opieką matki korzystał z większej swobody i stał się bardziej wymagającym i krnąbrnym dzieckiem. To wydarzenie wpłynęło na to jak się zachowywał, ponieważ czuł większą swobodę i wolność wraz z wyjazdem ojca. Gdy wybuchła rewolucja w Baku młody bohater kontynuował swoje nieposłuszne zachowanie. Lekceważąc zdanie matki, uczęszczał na wiece rewolucjonistów, propagował to prymitywne wydarzenie i żył zgodnie z jej zasada1mi szkodząc matce oraz sobie. Późniejsza bieda, przymusowa, ciężka praca matki, jej śmierć oraz widok śmierci niewinnych ludzi uświadomiło młodemu Baryce prymitywność rewolucji i to, że jest jedynie bezsensownym rozlewem krwi. Te negatywne doświadczenia wywarły na Czarku ogromny wpływ, który w niedługim czasie zmienił jego poglądy i przyszłe wybory. Zamiast wspierać rewolucjonistów, uczęszczać na wiece został przeciwnikiem rewolucji. Powrót ojca do Baku budzi w nim nadzieję na lepszą przyszłość. Jego opowieści o szklanych domach i rozwiniętej Polsce motywują Cezarego do wyjazdu. Mimo tego, że po dotarciu i śmierci ojca w trakcie podróży dotyka Cezarego wielkie rozczarowanie zastaną Polską i jej stanem po wojnie, bohater zaczyna się rozwijać, studiować. Studia przerywa wybuch wojny polsko-bolszewickiej, w której bohater bierze udział. To doświadczenie ma ogromny wpływ na dalsze życie młodego bohatera. Ratując podczas walk życie Hipolitowi, ten odwdzięczając się zabiera go ze sobą do Nawłoci aby odpocząć od wojennych zmagań. Miejscowość ta okazuje się być pełna nowych doświadczeń dla Czarka. Dzięki wcześniejszym wydarzeniom poznaję tam Laurę, która staje się jego kochanką i budzi w nim silne uczucia. Cezary przez dłuższy czas oddaje się Laurze i żyje miłością do niej, mimo jej zaręczyn z innym mężczyzną. Odkrycie romansu kochanków przez narzeczonego Laury staje się powodem wyjazdu Baryki i zakończenia łączącej ich relacji. Cezary ostatecznie powraca do Warszawy, gdzie odnawia kontakty z Szymonem Gajowcem. Zaczyna interesować się sprawami politycznymi oraz życiem mieszkańców. Cezary próbuje znaleźć dobry sposób odnowy polski i staje na czele pochodu robotników. Cała pętla zdobywanych przez niego doświadczeń i skutki jego postępowania tworzy przebieg jego młodzieńczego życia, które pokazuje jak poszczególne wydarzenia wpływały na jego psychikę i dalsze postępowanie. Cezary z młodego fascynata rewolucji, krnąbrnego syna i lekceważącego szkołę ucznia przeobraża się w rozsądnego młodego mężczyznę, który potrafi podjąć się nauki, umiejętnie ocenić otaczającą go sytuację i działać dla dobra narodu jako patriota. Wszystkie doświadczenia, które zebrał stworzyły dla niego całkiem inną drogę, różniącą się znacznie od tej, którą kroczył jako nierozsądny młodzieniec.

Utwór pt. “Cudzoziemka” przedstawia losy Róży. Historia rozpoczyna się w domu córki Róży, gdy bohaterka, jako starsza już pani zaczyna przypominać sobie losy swego życia. Wówczas rozpoczyna się pasmo retrospekcji obecne przez całe dzieło.

Róża Żabczyńska dokonuje bilansu swojego dotychczasowego życia. Urodzona i wychowywana w Rosji uległa złym wpływom w domu rodzinnym. Brakowało w nim wzajemnego szacunku i zrozumienia. Mimo złych warunków do rozwoju uważała swój rodzinny dom i okres dzieciństwa za najszczęśliwszy. Emigracja z rodzinnych stron sprawiła, że Róża zaczęła czuć się osamotniona i nieszczęśliwa. Gdziekolwiek była towarzyszyło jej uczucie odrębności. Negatywne doświadczenie, jakim okazała się pierwsza miłość, wywarło duży wpływ na dalsze wybory i postępowanie bohaterki. Młodzieńcze uczucie, które zakończyło się zawodem, sprawiło jeszcze większe poczucie samotności i wzbudziło w Róży niechęć do mężczyzn. Bohaterka w przyszłości wyszła za mąż, jednak nie z miłości, ale z rozsądku. Brak szacunku i głębszego uczucia do męża pojawiał się w ich relacjach, gdy Róża obrażała go, poniżała i oskarżała o wszystko. Przez wcześniej zranione uczucia i utratę zaufania kobieta nie potrafiła stworzyć dobrego związku opartego na miłości. Jej niespełniona kariera i miłość do muzyki wpłynęły na jej relacje z córką. Początkowo były oschłe, a Marta była mocno związana z ojcem Adamem. Relacja Róży z córką umocniła się gdy ta odkryła, że Marta ma piękny głos. Nakłoniła córkę do rozpoczęcia kariery muzycznej, realizując tym samym swoje niespełnione ambicje i marzenia. Oschła i nieszczęśliwa Róża zatruwała życie każdemu swojemu bliskiemu. Negatywne doświadczenia z przeszłości oraz jej charakter sprawiły, że kobieta wszędzie czuła się jak cudzoziemka. Niespełnione ambicje, kariera, nieszczęśliwa miłość i złe relacje oraz warunki w domu rodzinnym w okresie dzieciństwa wywarły na nią ogromny wpływ. Główna bohaterka, która została dotknięta masą złych doświadczeń staje się permanentnie nieszczęśliwa i nigdzie nie czuje się dobrze. W ostatnich dniach życia bohaterka uświadamia sobie wszystkie złe decyzje i zachowanie. Przechodzi przez przemianę wewnętrzną i w końcu potrafi docenić to, co ją otacza, jednak okazuje się być to zbyt późne, ponieważ po Różę przychodzi śmierć.