W jaki sposób artyści ukazują w swoich dziełach Boga?

Wstęp Bóg jest jeden i że jest Stwórcą świata i człowieka. Jego potęga wykracza poza nasze możliwości poznawcze, percepcyjne, wyrażeniowe. Jest dla człowieka niepojęty i transcendentny. Dlatego jest częstą inspiracją, wręcz wyzwaniem intelektualnym dla twórców dzieł artystycznych. Człowiek jest uwieńczeniem stworzenia, obrazem Boga, ukazującym umysł Twórcy. Teza: Artyści w swoich dziełach ukazują Boga zgodnie z własną wizją i wyobrażeniem. Wacław Oszajca „O stworzeniu człowieka” a) Autor jest zakonnikiem, kaznodzieją, poetą i teologiem, który studiował na KUL-u w Lublinie, co niewątpliwie wpłynęło na jego wizję Boga i stworzenia b) Bóg jako stworzyciel, architekt świata c) Bóg jest zdziwiony respektem natury (wody, ziemi) wobec jego mocy kreacji d) Ukazany w utworze Bóg jest tu kochający, łagodny, delikatny, obejmujący swoją miłością cały świat i stworzenie e) O Jego wszechmocy i wielkości świadczy możliwość panowania nad swoim stworzeniem, uspokojenia jego strachu, obawy przed potęgą Stwórcy: „delikatna pieszczotą oswajał ziemię” f) Połączenie żywiołów wody i ziemi doprowadziło do pojednania Stwórcy i natury - „Pocałunek został odwzajemniony” – i tak powstał człowiek, autor sugeruje zatem, że wzajemna akceptacja może mieć moc stwórczą (co możemy odnieść również do prokreacji) g) Stworzenie człowieka to „Pocałunek Boga”, wyraz jego nieskończonej i ogromnej miłości

Kup dostęp do treści Dodaj artykuł aby odblokować treść

  1. Wstęp Bóg jest jeden i że jest Stwórcą świata i człowieka. Jego potęga wykracza poza nasze możliwości poznawcze, percepcyjne, wyrażeniowe. Jest dla człowieka niepojęty i transcendentny. Dlatego jest częstą inspiracją, wręcz wyzwaniem intelektualnym dla twórców dzieł artystycznych. Człowiek jest uwieńczeniem stworzenia, obrazem Boga, ukazującym umysł Twórcy.

  2. Teza: Artyści w swoich dziełach ukazują Boga zgodnie z własną wizją i wyobrażeniem.

  3. Wacław Oszajca „O stworzeniu człowieka” a) Autor jest zakonnikiem, kaznodzieją, poetą i teologiem, który studiował na KUL-u w Lublinie, co niewątpliwie wpłynęło na jego wizję Boga i stworzenia b) Bóg jako stworzyciel, architekt świata c) Bóg jest zdziwiony respektem natury (wody, ziemi) wobec jego mocy kreacji d) Ukazany w utworze Bóg jest tu kochający, łagodny, delikatny, obejmujący swoją miłością cały świat i stworzenie e) O Jego wszechmocy i wielkości świadczy możliwość panowania nad swoim stworzeniem, uspokojenia jego strachu, obawy przed potęgą Stwórcy: „delikatna pieszczotą oswajał ziemię” f) Połączenie żywiołów wody i ziemi doprowadziło do pojednania Stwórcy i natury - „Pocałunek został odwzajemniony” – i tak powstał człowiek, autor sugeruje zatem, że wzajemna akceptacja może mieć moc stwórczą (co możemy odnieść również do prokreacji) g) Stworzenie człowieka to „Pocałunek Boga”, wyraz jego nieskończonej i ogromnej miłości

  4. Kontekst interpretacyjny a) Jan Kochanowski „Czego chcesz od nas Panie”

  • pierwszy tekst napisany przez poetę w języku polskim, ma charakter hymnu, zwiera elementy dziękczynne i błagalne, regularny trzynastozgłoskowiec z parzystymi rymami (podkreślenie ładu i harmonii)
  • manifest religii chrześcijańskiej zawierający wątki humanistyczne (nawiązania do antyku, człowiek stworzony na obraz doskonałego Boga, podkreślenie znaczenia piękna i harmonii)
  • adresatem utworu jest Bóg chrześcijański „Pan” (duża ilość zaimków dzierżawczych)
  • Bóg to jednocześnie rzemieślnik (Deus Faber) i artysta (Deus Artifex), który stworzył świat doskonały, różnorodny, zaskakujący pięknem, a jednocześnie harmonijny i uporządkowany
  • Bóg jest hojnym, łaskawym i szczodrym dawcą wszelkich dóbr, za co człowiek powinien oddawać Mu cześć, hołd, kochać Go i ufać Mu bezgranicznie
  • pochwała niewidzialnego Boga poprzez pochwałę widzialnego świata b) Michał Anioł „Stworzenie człowieka”
  • jest to fragment fresku (malowidła naściennego) znajdującego się na sklepieniu Kaplicy Sykstyńskiej w Bazylice św. Piotra w Watykanie
  • freski przedstawiają sceny ze Starego Testamentu, nawiązują do ówczesnych trendów w sztuce (m.in. do antropocentryzmu)
  • na pierwszym planie malowidła znajduje się tytułowy Adam i jego Stwórca (nawiązanie do sceny z Księgi Rodzaju Starego Testamentu, w której Bóg powołuje do życia pierwszego człowieka)
  • kolorystyka to nasycone i ciepłe barwy: dominują szarości, błękit, biel, pastelowy róż, wyraźna czerwień oraz zieleń. Przedstawiają wizję harmonijnego i doskonałego świata
  • kompozycja jest symetryczna
  • podobieństwo i kontrast głównych postaci obrazuje ich wzajemna relację
  • Adam przedstawiony jako nagi, piękny mężczyzna, proporcjonalnie zbudowany, emanuje zdrowiem i siłą. • oczy ufne, spoglądają w twarz Ojca, twarz młodzieńca nie wyraża żadnych emocji • Adam wyciąga omdlewającą, słabą i podpartą na kolanie rękę w kierunku Stwórcy • palec wskazujący unosi się, aby przyjąć od Pana Boga życiodajną energię • postać jest statyczna, umieszczona w pozycji półleżącej na stworzonym przez Pana Boga świecie
    • za plecami młodzieńca widzimy zielone pola Edenu oraz błękit wód
  • Bóg to potężny i majestatyczny Stwórca, dostojny starzec o siwych włosach i srebrnej brodzie • rysy Ojca są wyraźne, zdecydowane. Ciało ma idealne proporcje, rysują się wyraźnie pod białą szatą. • Otaczają go aniołowie okryci szerokim płaszczem, który unosi wiatr • dłoń Boga i palec Boży promieniuje ogromną energią • podkreślenie dynamiki i ruchu, które towarzyszą przemieszczającemu się Bogu oraz otaczającym go Aniołom. Dynamizm Boga symbolizuje życie. • widz wie, że to moment tuż przed powołaniem do życia pierwszego człowieka.
  • dłonie należące do Adama i Boga są centralnym punktem obrazu. Przedstawiają moment stwarzania i ożywiania pierwszego człowieka. Adam przebudzony z głębokiego snu, dzięki przenikającej go iskrze stworzenia.
  • dotyk boskiej dłoni wyraził wielką tajemnicę stworzenia (gest pozwala na zrozumienie idei wszechmocy)
  1. Wnioski
  • artyści w swoich dziełach ukazują Boga zgodnie z własną wizją i wyobrażeniem
  • każdy z nich przedstawia go w indywidualny, subiektywny sposób
  • Bóg Wacława Oszajcy to kochający, delikatny, czuły wręcz opiekun stworzenia i stwórca człowieka
  • Jan Kochanowski podziwia Boga jako doskonałego rzemieślnika i artystę, ceni piękno i harmonię stworzenia
  • Michał Anioł kładzie nacisk na stworzenie człowieka jako doskonałego obrazu Boga
  • wspólna wizja dotyczy głównie Boga jako wszechmocnego stworzyciela człowieka i świata.