Współcześnie coraz częściej mówi się o upadku moralnym, a wśród przyczyn wyróżnia się głównie poszerzanie zakresu wolności obywatelskich. W socjologii oznacza to zawężenie zakresu kontroli społecznej. Na początek rozważań warto przedstawić definicję tegoż pojęcia. Termin „kontrola społeczna" sformułował amerykański socjolog Edward Alsworth Ross (1890 r.). Oddzielił on kontrolę społeczną od wpływu społecznego. Za kryterium przyjął zamierzony wpływ. Kontrola funkcjonuje w płaszczyznach życia społecznego oraz obejmuje wszystkich ludzi na świecie. Jest to również nacisk jaki określone zbiorowości wywierają na jednostki, ażeby te zachowały się zgodnie z nakazami bądź też zakazami obowiązującymi w kraju jak i na świecie. Główne narzędzia kontroli społecznej to obyczaje, prawa, religia, moralność oraz tradycja. Między normami często pojawiają się konflikty, między innymi normy prawne oraz religijne czasem nie są spoiste, na przykład prawo do aborcji, zaś głównym celem kontroli społecznej jest „zapewnienie zwartości i jedności społeczeństw, poprzez integrację jednostki z całością społeczeństwa. Konflikty norm są sprzeczne z zasadniczym celem i osłabiają kontrolę społeczną ”. System społeczny charakteryzuje się głównie właściwym sobie aparatem warunkującym zachowania jednostek w społeczeństwie, stwarzający ustalony zakres czynności. Przekroczenie zaś skutkuje sankcjami w zależności do szkody wywołanej szkodliwym działaniem. Tym aparatem jest prawo, którego fundamentalnym celem jest kształtowanie poszczególnych członków zbiorowości według ogólnie przyjętych zasad, dzięki internalizacji norm oraz postaw w czasie procesu socjalizacji przez formalne jak również nieformalne środki kontroli społecznej, które zmuszają społeczeństwo do utrzymywania ładu. W każdym społeczeństwie istnieje wachlarz formalnych i nieformalnych reguł, które winno się przestrzegać, by w harmonijny sposób móc w nim funkcjonować. Dzięki kontroli można zauważyć patologiczne zjawiska. Następnie wyspecjalizowane organy mogą użyć dostępnych mechanizmów represji, które mogą przyczynić się do przywrócenia ładu . Kontrola społeczna sprawowana przez odpowiednie normy prawne posiada trzy główne funkcje, mianowicie chroni sfery wolności ludzkich, w każdym obszarze życia społecznego, również w społecznościach Internetowych, służy jako środek realizacji danych celów oraz ustala standardy zachowania . Podsumowując, kontrola społeczna to całokształt kreślonych prawem i faktycznymi możliwościami jednostki oraz grupy zasad. W zakresie kontroli dokonuje się ocen prawidłowości, formułowania opinii oraz zgłaszania postulatów . Zmiany, które zachodzą pod wpływem rozwoju Internetu wpływają na wiele obszarów życia człowieka. W wirtualnym świecie, spotykamy się z ludźmi, rozmawiamy z nimi, pracujemy oraz bawimy się, często poszukujemy pracy, zakładamy własne profile na portalach społecznościowych, gdzie dzielimy się swoim życiem z innymi, wyszukujemy wiele informacji. Niewątpliwie Internet stał się nieodłączną częścią życia społeczeństwa. Internet wpływa nie tylko na sferę życia prywatnego ludzi, ale również na wiele organizacji czy przedsiębiorstw. Współcześnie ciężko przewidzieć skutki przemian które zachodzą pod wpływem procesów informatyzacji oraz wirtualizacji. Statystyki ukazują, że liczba internautów na całym świecie przekracza już aż dwa miliardy. W Polsce z Internetu korzysta ponad 16 milionów obywateli a prawie 70% z nich korzysta z Internetu prawie codziennie. Dostęp do stron ma aż 93% przedsiębiorstw w Polsce, zaś swoją stronę internetową posiada około 60% podmiotów. Coraz częściej pojawiają się niepokoje, które dotyczą skutków korzystania z Internetu, które dotyczą przeważnie pojedynczego użytkownika . Kontrola społeczeństwa w cyberprzestrzeni stała się jednym z najczęściej podejmowanych dyskusji dotyczących bezpieczeństwa. Państwa i organizacje międzynarodowe uważają, iż stabilność funkcjonowania jak również rozwój globalnego społeczeństwa informacyjnego jest zależy od bezpiecznej cyberprzestrzeni, należy zatem podnosić świadomość w tym zakresie. Coraz częściej słyszy się bowiem o wzroście liczby incydentów komputerowych oraz nowych rodzajów zagrożeń. Polska też jest obiektem ataków cybernetycznych. Celem każdego państwa jest niewątpliwie wypracowanie zmian prawnych oraz organizacyjnych, które w dużym stopniu pozwalają na zapewnienie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa w Internecie. Badania ukazują, iż straty, które powstały na skutek działalności cyberprzestępców na świecie wyniosły w 2011 r. 388 mld dolarów, zaś 69 proc. dorosłych użytkowników Internetu choć raz w swoim życiu było ofiarami przestępczości internetowej. Wynika to przeważnie z tego, że ok. 41 proc. użytkowników nie posiada bieżącego oprogramowania, które zabezpieczy systemy komputerowe. Użytkownicy wymieniają głównie wirusy oraz inne szkodliwe oprogramowanie jak też oszustwa internetowe. Cyberprzestępców motywuje głównie zysk, jednak wiele osób decyduje się łamać prawo również z innych powodów. Coraz częściej słyszymy o pedofilach, którzy korzystając z czatów umawiają się z nieletnimi na spotkanie. Jest to bardzo niepokojące zjawisko, tym bardziej, że na przestrzeni lat wciąż wzrasta. Przykładem są również haktywiści, którzy dopuszczają się na przykład kradzieży oraz niszczenia wrażliwych danych . Internet wykorzystywany jest też przez terrorystów jako narzędzie prowadzenia motywowanej politycznie działalności.
Zarówno organizacje międzynarodowe oraz państwa uważają za konieczne rozwijanie zdolności obronnych w Internecie oraz wzmożenie kontroli . Formy kontroli społecznej w tym kontroli społeczeństw Internetowych mają charakter formalny- spisany w regulaminach organizacji, stowarzyszeń, oraz w państwowych kodeksach prawnych. Kolejna kontrola ma charakter nieformalny, zawierająca wzory zachowań, które przekazywane są w stosunkach osobistych oraz wszystkich reakcjach oraz sankcjach stosowanych spontanicznie jak też na zasadach zwyczaju. Następną formą kontroli jest kontrola zewnętrzna, która polega na przymusie stosowanym przez grupy społeczne, które przy użyciu systemu sankcji społecznych, czy też manipulacji, podtrzymują konformizm jednostek odczuwających swoje posłuszeństwo jako wymuszone. Ostania forma kontroli ma charakter wewnętrzny i polega na internalizacji przez jednostkę norm, wartości oraz wzorów zachowań tak, że ona odczuwa wewnętrzny nakaz postępowanie zgodnie z obowiązującymi zasadami i nie ma poczucia zewnętrznego przymusu . Niestety kontrola społeczeństwa w tym społeczności Internetowych nie jest wciąż zadawalająca, gdyż brak w niej spójnych rozwiązań systemowych oraz prawnych jak również brak międzynarodowych regulacji . Internet współcześnie zawiera wiele stron, które ukazują przemoc oraz erotykę, zawiera strony pornograficzne, wulgarne przekazy, rasizm oraz ksenofobię. Można zauważyć również oddziaływanie sekt, czy też rożne formy psychomanipulacji, używki oraz hazard. Przede wszystkim nad powyższymi treściami najbardziej trzeba sprawować kontrolę nad dziećmi, gdyż to one rozwijając się nie powinny mieć dostępu do tak negatywnych treści, które wpływają funkcjonowanie w społeczeństwie. Dzieci w każdej chwili mogą trafić na niebezpieczne strony, które wyrządzą wiele szkód w ich rozwoju i mogą doprowadzić również do wielu innych tragedii. Osoby sprawujące kontrolę, w tym przypadku przeważnie rodzice, powinni zdać sobie sprawę z metod jak również technik stosowanych w Internecie. Nawet dorosły człowiek często gubi się w Internecie, zaś dziecko jest bardziej podatne na psychomanipulacje, mechanizmy, pod wpływem których trudno może się oprzeć przed obejrzeniem niebezpiecznych stron. Dzieci również często zafascynowane są rozmową z kimś obcym. Nigdy jednak nie wiadomo, kto korzysta z komputera po drugiej stronie. Dlatego też rodzice w domu, czy nauczyciele podczas zajęć komputerowych, powinni wypracować sobie formy kontroli. Dobrym sposobem są na przykład programy, które mogą oferować rozwiązania w zakresie dostępu do sieci, pomagając zwiększyć poziom kontroli rodzicielskiej . Często słyszy się również o kontroli w miejscach pracy, tzw. Monitoringu. Jednak budzi on wiele zastrzeżeń i wielu pracowników jest niezgodnych co do tego typu kontroli, gdyż każdy chce zachować swoją prywatność. Podsumowując kontrola społeczeństwa w tym społeczeństwa Internetowego jest tematem bardzo szerokim i w niniejszej pracy omówione zostały jedynie przykłady złych zachowań w Internecie. Na pewno przykładów form kontroli społecznej jest znacznie więcej, jednak nie sposób jest ich wszystkich wymienić. Nie tylko państwo powinno zajmować się udoskonalaniem form kontroli, my również możemy zabezpieczyć swój komputer, bądź komputer swojego dziecka przed negatywnym wpływem Internetu. Odpowiednia literatura może nam pomóc w dobraniu odpowiednich środków i oczywiście pomoże poznać nam wiele form, służących bezpieczeństwu w Internecie.

Bibliografia:

1. Burdzik T., Prawo jako narzędzie kontroli społecznej, [w:] Moczuk E, Sagan B., Prawo i ład społeczny, Rzeszów 2010
2. Gołębiowski P., Kontrola społeczna, zanika czy ewoluuje?, s. 1, źródło: file:///C:/Users/admin/Downloads/racjonalista_7202.pdf
3. Liedel K. Grzelak M., Bezpieczeństwo w cyberprzestrzeni- zarys problemu, 2015
4. Maciąg R., Zmierzch społeczności w Internecie jako skutek zwiększającej się kontroli indywidualnych użytkowników, s. 310, źródło: http://oapuw.pl/wp-content/uploads/2013/11/R.Maciag-zmierzch-spolecznosci-w-Internecie-jako-skutek-zwiekszajacej-si%C4%99-kontroli-Kopia.pdf
5. Szacka B., Wprowadzenie do socjologii, Oficyna Naukowa, Warszawa 2003
6. http://webcontrol.pl/