3.1 Siła militarna jako czynnik polityki państwa posiada szczególne znaczenie. Może stanowić narzędzie odstraszania, agresji czy wreszcie odwetu. Do tych wymienionych tradycyjnych funkcji siły zbrojnej w XXI wieku doszły nowe, związane z zapobieganiem i pokonywaniem sytuacji kryzysowych. Użycie siły militarnej w polityce międzynarodowej jest jednym z narzędzi, które służy obronie i ochronie interesów podmiotu, sojuszników, koalicjantów Wykorzystanie sił zbrojnych jest zawsze rozpatrywane pod kątem zgodności z obowiązującymi normami prawa międzynarodowego

UŻYCIE SIŁY MILITARNEJ W POLITYCE MIĘDZYNARODOWEJ JEST ROZPATRYWANE W ASPEKCIE: • ochrony własnego terytorium i jego obrony w przypadku agresji zbrojnej(KNZ, rozdział VII, art. 51); • ochrony i obrony terytorium sojuszników w przypadku agresji zbrojnej; • ochrony porządku międzynarodowego, stabilności, bezpieczeństwa poprzez wykorzystanie siły zbrojnej do ograniczenia skutków konfliktów regionalnych (np. poprzez zastosowanie embarga na dostawy broni dla stron konfliktu) (art. 41); • ochrony wartości ogólnoludzkich w postaci życia i zdrowia wówczas, gdy konflikt międzypaństwowy lub wewnątrzpaństwowy zagraża jakiejś społeczności lub jej części(art. 39, 40, 42); • ochrony własnych interesów w sytuacji wystąpienia dla nich potencjalnego lub realnego zagrożenia, przy wykorzystaniu lub groźbie wykorzystania siły zbrojnej jako instrumentu polityki.

WYZWANIA W SFERZE BEZPIECZEŃSTWA MIĘDZYNARODOWEGO Podstawowe znaczenie dla użycia siły militarnej w polityce międzynarodowej posiada wola polityczna państw, ich sojuszników lub koalicjantów. Wyzwania w sferze bezpieczeństwa międzynarodowego: • pogłebiający się proces komunikacji na różnych płaszczyznach życia społecznego, • zmiana dotychczasowego układu sił ekonomicznych, • asymetria demograficznej między różnymi regionami świata, • postęp naukowo-techniczny • rywalizacja o surowce energetyczne

Wykorzystanie siły militarnej w polityce międzynarodowej można prowadzić do dwóch podstawowych sytuacji: Stosowania siły militarnej w sytuacji ad hoc, będącej wynikiem politycznej lub społecznej potrzeby wykreowania działań stanowiących dowód na swoistą skuteczność państwa, sojuszników, koalicjantów, społeczności międzynarodowej. Stosowania siły militarnej w sposób podyktowany pragmatyzmem, będącym wynikiem oceny sytuacji politycznej, społecznej, ekonomicznej czy też militarnej Użycie siły militarnej w polityce międzynarodowej u progu XXI wieku zostało powiązane z wieloma wymogami politycznymi i militarnymi. Do wymogów politycznych należy zaliczyć: • rozwiązywanie konfliktów międzynarodowych z wykorzystaniem siły zbrojnej na podstawie mandatu Organizacji Narodów Zjednoczonych; • rozwiązywanie konfliktów wewnętrznych, na podstawie mandatu Organizacji Narodów Zjednoczonych np. w oparciu o: • zapewnianie bezpieczeństwa i wspieranie tymczasowej administracji ONZ; • wykonywanie zadań wspierających (np. organizacji i ochrony wyborów lokalnych); • kierowanie i nadzorowanie akcji rozminowywania; • przeciwdziałanie naruszeniom praw człowieka; • wspieranie i udzielanie pomocy humanitarnej ludności cywilnej; • przywracanie porządku publicznego i przestrzegania prawa; • wspieranie i umacnianie instytucji państwa.

Wymogi militarne: • wymóg interoperacyjności wyrażany przez zasadę łączenia wysiłków poszczególnych rodzajów sił zbrojnych w ramach jednej struktury zadaniowej; • wymóg dostępności sił, przygotowania i wydzielania w krótkim czasie modułów operacyjnych do międzynarodowych zgrupowań zadaniowych; • wymóg mobilności i przerzutu sił; • wymóg skutecznego dowodzenia i rozpoznania (np. poprzez dostarczanie informacji w czasie rzeczywistym); • wymóg wsparcia i zabezpieczenia (np. poprzez mobilne elementy logistyki i transportu zaopatrzenia dostosowane do wielkości kontrybucji; polowy system wsparcia medycznego); • wymóg stabilizacji i ochrony porządku w rejonie misji (np. poprzez zdolności do walki z terroryzmem); • wymóg narodowej kontrybucji sił powietrznych i morskich BEZPIECZEŃSTWO MILITARNE W UJĘCIU LIBERALIZMU I NEOLIBERALIZMU LIBERALIZM Koncepcja teoretyczna i postawa światopoglądowa oparta na indywidualistycznej koncepcji człowieka i społeczeństwa, głosząca że wolność i nie skrępowana przymusem politycznym działalność jednostek mają wartość nadrzędną i są najpewniejszym źródłem postępu we wszystkich sferach życia zbiorowego ,czyli liberalizm koncentruje się przede wszystkim na relacjach państwo - społeczeństwo. Tradycji liberalnych koncepcji należy szukać w idealistycznej myśli europejskiej, koncentrującej się początkowo na integracji społeczności chrześcijańskiej przeciwko zagrożeniom zewnętrznym i utworzeniu jakiejś formy organizacji międzynarodowej czy rządu światowego. BEZPIECZEŃSTWO WG TEORII LIBERALIZMU • W odróżnieniu od teorii realistycznych, jednostka ma zapewnioną własność prywatną oraz szeroki zakres indywidualnych praw. • Celem Państwa jest dobro obywateli oraz rozwój. • Gwarantem pokoju jest wolny handel( poza granicami kraju również). • Cła hamują rozwój i mogą prowadzić do wojny. • W świecie liberalnym zasady są przestrzegane, a jeżeli państwo je łamie w stosunkach z innymi państwami, zobowiązane jest ponieść konsekwencje tego naruszenia. • Co niezwykle istotne, liberalizm jest postępowy, tzn. stosunki międzynarodowe ewoluują w kierunku większej moralności, tworzenia warunków dla wolności, dobrobytu, pomyślności i sprawiedliwość, czyli innymi słowy świat powinien zmierzać ku lepszemu. WARUNKI POTRZEBNE DO SPEŁNIENIA SKUTECZNOŚCI NURTU LIBERALNEGO • System bezpieczeństwa zbiorowego zobowiązuje jego uczestników do przeciwstawienia się atakowi na któregokolwiek z członków systemu, zakłada połączenie sił w celu osiągnięcia przewagi zbrojnej, co zniechęca potencjalnego agresora. • Koszta, które są liczone w kategoriach politycznych, ekonomicznych, reputacji i wzrostu zagrożenia, muszą być na tyle wysokie, aby przezwyciężyć ewentualne korzyści. • Państwa winny wyznawać te same wartości, dotyczące wzajemnego bezpieczeństwa, godzić interes własny z wymogiem międzynarodowej stabilności, a nawet czasami podporządkować swój bezpośredni interes narodowy wymaganiom systemu bezpieczeństwa zbiorowego.

NEOLIBERALIZM Neoliberalizm czyli „nowy liberalizm” definiowany jak nurt w historii myśli ekonomicznej, który skupia się na krytyce teorii keynesowskiej, dominującej od czasu wielkiego kryzysu. Jest jednym z głównych nurtów w stosunkach międzynarodowych, a w obecnych czasach jest najczęściej wybieranym i stosowanym rozwiązaniem w relacjach między państwami. • Nurt neoliberalizmu narodził się na przełomie lat 30. i 40. ubiegłego wieku. Najpełniej rozwinął się w latach 80., głównie w Stanach Zjednoczonych oraz w Niemczech. • Zasadą neoliberalizmu jest wolność ekonomiczna: prawo do wykonywania swojej działalności gospodarczej w sposób nieskrępowany i nieograniczony. • Państwo powinno się powstrzymać od ingerencji w sytuację życiową i ekonomiczną społeczeństwa oraz zapewnić warunki do swobodnego stanowienia cen oraz wolnej konkurencji. • Podstawę funkcjonowania społeczeństwa stanowią mechanizmy gwarantujące wolny rynek. ELEMENTY SYSTEMU ZBIOROWEGO BEZPIECZEŃSTWA • Zakaz użycia siły zbrojnej pomiędzy członkami • Pokojowe rozstrzyganie sporów • Stosowanie ogólnych zasad stosunków międzynarodowych • Stosowanie sankcji wobec agresora podejmowanie decyzji o ich użyciu przez powołane do tego organy • Kontrola i ograniczenie zbrojeń • Ujęcie systemu w formie organizacji międzynarodowej powstałej na bazie traktatu lub porozumienia