Wstęp Tematem pracy jest: Rządzenie i bezpieczeństwo społeczności ludzkich. Formy sprawowania władzy jest jednym z istotnych determinantów bezpieczeństwa wewnętrznego w kraju, od rodzaju sprawowanej władzy zależne są szeroko rozumiane relacje organu sprawującego władze ze społeczeństwem ale również w pewnym stopniu wpływa na relacje między społeczeństwem. Relacje te ustanawiają określone warunki bezpieczeństwa zarówno indywidualnego jak i zbiorowego. Praca ta ma na celu zidentyfikowanie warunków bezpieczeństwa tworzonych przez poszczególne formy sprawowania władzy. W kolejnych rozdziałach zostały przedstawione: Pojęcia z zakresu teorii nauk o bezpieczeństwie, poszczególne formy sprawowania władzy oraz zidentyfikowane wartości wynikające z ich obowiązywania.

1. Umowa społeczna jako źródło zależności pomiędzy Rządzeniem a zapewnianiem bezpieczeństwa. Umowa społeczna – domniemane lub rzeczywiste porozumienie między jednostkami żyjącymi w tzw. stanie natury, na mocy którego może zaistnieć władza publiczna wraz ze stanowionym prawem oraz instytucja państwa i organizacja życia zbiorowego społeczności. W różnych odmianach u. s. stanowi integralną część wielu nowożytnych doktryn filozoficznych, politycznych i prawnych, a także moralnych (m.in. kontraktarianizm, etyka konsensu). W filozofii nowożytnej jest zasadniczym kontekstem formowania się rozumienia genezy społeczeństwa i państwa, władzy publicznej, prawa naturalnego i stanowionego. Treść u. s. winna określać zarówno uprawnienia, jak i powinności jednostek względem siebie, a także prawa i obowiązki władzy (suwerena) wobec jednostek i społeczności. Tak rozumiana u. s. jest ujmowana jako uzasadnienie i wyjaśnienie zaistnienia państwa, instytucji władzy publicznej, wraz z prawem i strukturą społeczną. Pełni zasadniczą rolę w legitymizacji władzy publicznej. 1.1. GENEZA I SPECYFIKACJA UMOWY SPOŁECZNEJ. Za ugruntowanie w kulturze problematyki związanej z u. s. odpowiadają zasadniczo nowożytni filozofowie (H. Grotius, F. Suárez, Th. Hobbes, J. Locke, J. J. Rousseau, I. Kant), którzy w opozycji do klasycznego rozumienia człowieka, społeczności, akcentowali konwencjonalny, a nie naturalny charakter bytowania człowieka, społeczności, państwa i prawa. Postulowali istnienie pierwotnego, przedspołecznego i przedpaństwowego stanu bytowania człowieka, nazywanego stanem natury. Jawił się on generalnie jako rzeczywistość anarchii i chaosu, gdzie podstawowe dobra jednostki – życie, mienie, bezpieczeństwo – były narażone na unicestwienie, zaś z racji braku ładu społecznego nie mogła zaistnieć żadna wyższa forma życia społecznego. Zawiązanie porozumienia między jednostkami jawiło się jako środek przezwyciężenia zła, na jakie był narażony człowiek, także jako wyraz racjonalnego zachowania (Locke, Kant), fundujący ład społeczny i szereg instytucji. Porozumienie to wiązało się z ograniczeniem wolności i uprawnień jednostek na rzecz zyskania przez nie bezpieczeństwa własnego życia i mienia. W filozofii nowożytnej liczne teorie u. s. stały się elementem wyjaśniającym genezę społeczności, państwa, władzy politycznej wraz z jej zadaniami i funkcjami, prawa stanowionego i naturalnego, które jawiło się jako głos rozumu ludzkiego, wyrażający powszechne i ogólnie ważne nakazy. Ów głos rozumu (prawo naturalne) nakazywał ludziom wyrzec się pewnych uprawnień i wolności, na rzecz ukonstytuowania się porządku społecznego, bezpieczeństwa oraz państwa. Teorie u. s. pełniły zadanie swoistego pewnika, na którym budowane jest rozumienie polityki, państwa, władzy i prawa. Używano ich do wyjaśnienia i uzasadnienia różnych typów sprawiedliwości (J. Rawls), uznawano za czynnik konieczny prowadzący do ochrony społeczności przed tyranią (Locke) oraz warunek zaistnienia demokratycznego i wolnego ustroju, gdzie równe i wolne jednostki osiągają możność samorealizacji (Rousseau). 1.2. UMOWA SPOŁECZNA WEDŁUG SAMUELA PUFENDORFA. Pufendorf uważał, że człowiek z natury posiada dwie skłonności – instynkt samozachowawczy oraz instynkt życia społecznego. Podstawowymi prawami natury są, według niego, dwie zasady: ◾ każdy powinien chronić swoje życie i majątek, ◾ nikt nie powinien działać na szkodę społeczeństwa. W szczególności winien nie naruszać pokoju, gdyż natura nakazuje traktować ludzi jako bliźnich i równych. Jest to wystarczający argument dla pokojowego współżycia społecznego oraz bezpieczeństwa. Przyjmował stan przedpaństwowy za hipotezę, która mogła być pomocna w wyjaśnieniu zjawisk społecznych i politycznych, a nie za stan faktyczny. Odrzucał pogląd T. Hobbesa o panowaniu wiecznej wojny „wszystkich ze wszystkimi” jaki miał istnieć w stanie natury. Twierdził, iż prawo naturalne nakazuje jednostce przede wszystkim chronić jej życie i mienie, a ponadto działanie na rzecz pokojowego współżycia ludzi. Ze stanu natury wyprowadził wniosek, że każda jednostka nie ma z natury żadnych zobowiązań wobec pozostałych jednostek i nie podlega żadnej władzy (chyba, że wyrazi na to zgodę). Zgoda ta tkwiła w możliwości zawarcia, a jednocześnie rozwiązania, umowy. Państwo zaś powstaje na mocy trójstopniowej umowy społecznej. Pierwszym jej stopniem jest porozumienie o zrzeszeniu się jednostek w społeczeństwo. Drugim jest koncepcja ustroju konstytucyjnego, natomiast trzecim – decyzja, w której społeczeństwo podporządkowuje się władzy suwerena, której źródła należy szukać w etapie drugim. Przejście od stanu natury do społeczeństwa ma wymiar jakościowy, ponieważ w wyniku tej drogi powstaje władza. Jej obowiązkiem jest zapewnienie społeczeństwu bezpieczeństwa oraz porządku. Społeczeństwo zaś nie może korzystać z prawa oporu przeciwko władcy, jeśli ten wywiązuje się ze swoich obowiązków. Fakt poddania się społeczeństwa suwerenowi stanowił uzasadnienie dla istnienia władzy absolutnej. Oznaczało to zobowiązanie władcy wobec społeczeństwa do zapewnienia mu bezpieczeństwa i spokoju, poddani w zamian rezygnowali z prawa nieposłuszeństwa wobec suwerena. 1.3. UMOWA SPOŁECZNA WEDŁUG THOMASA HOBBESA. Punktem wyjścia dla koncepcji Hobbesa jest umowny stan społeczeństwa bezpaństwowego, określany mianem stanu natury. W stanie tym nie istnieje zewnętrzna siła, która ogranicza potrzeby i zachowania jednostkowe (wielu współczesnych uznawało to za zaprzeczenie istnienia Boga i kwestionowanie istnienia boskich praw). Takie założenie jednocześnie oznaczało, że jednostka będzie dążyć do maksymalizacji swoich zasobów aż do momentu, w którym rozszerzana granica wpływu spotka się z obszarem władztwa innej jednostki. W konsekwencji, pierwotny świat Hobbesa pozostawał w ciągłym i nierozstrzygalnym konflikcie. Hobbes podkreślał jednocześnie, że eskalacja tego konfliktu do przemocy jest jedynie zewnętrzną oznaką jego występowania nawet jeśli dwie jednostki nie walczą ze sobą, to nie oznacza, że nie ma między nimi napięcia. Człowiek wolny u Hobbesa „to ten, któremu w tych rzeczach, jakie przy swej sile i swoim dowcipie jest on zdolny uczynić, nic nie przeszkadza, by czynił to co ma wolę uczynić”. Stąd też „wolność poddanego leży tylko w tych rzeczach, które suweren pominął milczeniem, regulując działania ludzi”. Państwo jest przeciwieństwem tego chaotycznego stanu. Rozumna wola dyktuje zmierzanie do pokoju oraz respektowanie fundamentalnych założeń. „Rozum musi jednak toczyć bój z doraźną wolą”. Chęć zachowania życia powoduje, iż człowiek wraz z innymi dąży do powstania tworu, który zapewni wszystkim bezpieczeństwo. „Racjonalny człowiek dokonuje więc trudu ważenia korzyści i strat”. Umowę społeczną Tomasz Hobbes traktował jako hipotezę powstania państwa. Istotą tej umowy ma być podporządkowanie swojej indywidualnej woli innego człowieka. Ma na myśli przeniesienie na innego człowieka prawa do rozporządzania „siłami i władzami”. Gdy ludzie podporządkowują się zgodnie suwerenowi to uzyskuje on wystarczające siły by utrzymywać jedność i zgodę tych jednostek – w czego wyniku następuje zjednoczenie tych jednostek oraz władzy. 1.4. UMOWA SPOŁECZNA WEDŁUG ROBERTA NOZICKA. Nozick był przeciwnikiem koncepcji państwa dobrobytu, ale także liberalizmu socjalnego, a w szczególności koncepcji sprawiedliwości Johna Rawlsa. Problem państwa ujmuje wyłącznie w relacji jednostka – państwo. Dla Nozicka nie istnieje problem społeczeństwa rozumianego inaczej niż tylko jako suma jednostek. Geneza państwa jest taka, iż przez realizowanie przez jednostkę jej praw, może stać się to potencjalnie szkodliwe dla innych jednostek. Stąd wynika konieczność umowy społecznej, powołującej państwo tj. „swoiste stowarzyszanie ochrony”. Owe „stowarzyszenia ochrony” istnieją na wiele wcześniej przed samym powstaniem państwa. Robert Nozick „stara się wykazać, że pierwowzór państwa powstał naturalnie, w sposób niezamierzony, bez świadomego wysiłku osób pragnących urzeczywistnić strukturę, która im wydaje się upragniona słuszna”. Państwo pojawia się wówczas, gdy okaże się, iż istnieje wiele „agencji ochrony”, lecz nie są one wystarczająco skuteczne w egzekwowaniu swoich celów w wyniku czego słusznym celem staje się powołanie jednej, skutecznej „agencji ochrony”. Organizacja państwowa powinna przed wszystkim służyć jednostce, czuwać nad jej bezpieczeństwem, ma również zapobiegać przestępczości i wspomagać wykonywanie umów. 1.5. UMOWA SPOŁECZNA WEDŁUG JOHNA STUARTA MILLA. Mill początkowo był związany z independentami. Zgodnie z jego teorią suwerenem jest nie parlament a lud, naród, który jest suwerenem. W skutek umowy społecznej lud oddał władzę, lecz zachował dla siebie substancję suwerenności. Najlepszym ustrojem jest republika (rząd równości i sprawiedliwości). Skoro wszyscy są równi, nie ma powodu, by władzę naczelną dawać jednostce. Suwerenność powinna być delegowana na radę najzdolniejszych „mężów”, rządzących kadencyjnie, obieralnych przez naród, aby rozważali o sprawach publicznych dla wspólnego dobra. Warto odnotować, iż suwerenność nie jest na tę radę „przelewana”, a delegowana, oddawana w depozyt. Umowa społeczna zawierana jest z władcą z zastrzeżeniem prawa i poddania prawu. Substancja suwerenności pozostała jednak przy ludzie. Parlament powinien być rozumnym wykonawcą woli narodu. Tylko całkowita tolerancja (wolność słowa, wyznania) gwarantuje postęp, a dyskusja polityczna rodzi najlepsze rozwiązania. 1.6. PODSUMOWANIE Podsumowując w teorii umowy społecznej dostrzegamy źródła zależności pomiędzy władza (rządzeniem), a bezpieczeństwem. Zależność ta wynika z tego, że człowiek jest skłonny do zapewnienia sobie i swojej własności bezpieczeństwa. Jednakże w tak zwanym stanie naturalnym samodzielne zapewnienie sobie bezpieczeństwa jest trudne do zrealizowania, ponieważ w tym stanie każdy walczy z każdym. W celu zapewnienia sobie bezpieczeństwa indywidualnego ludzie w drodze wspólnej umowy wyrzekają się części swojej wolności na rzecz suwerena, który ma obowiązek zapewnić im bezpieczeństwo. Społeczeństwo ma zatem prawo wypowiedzenia posłuszeństwa suwerenowi w wypadku gdy ten nie będzie im zapewniał bezpieczeństwa. Z tego wynika zależność: do puki suweren zapewnia bezpieczeństwo poddanym do póty ma on prawo nadane przez społeczeństwo do sprawowania rządów. 1.7. WŁADZA Władza w sensie ogólnym oznacza wywoływanie poszczególnych procesów według woli sprawującego władzę, jest formą związku przyczynowo skutkowego którego celem jest powodowanie określonych następstw. Proces sprawowania władzy wymaga wielu części składowych do najważniejszych z nich należy zaliczyć: • Siłę – siła umożliwia realizacje decyzji, narzucanie swojej woli innym może przybierać formę przymusu czy perswazji. • Legitymizacje – legitymizacja oznacza utożsamianie się podwładnych ze sprawującym władze. Legitymizacja oznacza również uznanie danej instytucji za prawomocną i w konsekwencji podporządkowanie się jej władzy. • Struktura – by sprawnie sprawować władzę podmiot władczy musi posiadać odpowiednią strukturę pełniącą formę pośrednika pomiędzy organem naczelnym a elementem rządzonym, ma ona na celu zapewnienie koordynacji poszczególnych elementów oraz stabilności i porządku. Władza państwowa – jest typem władzy uniwersalnej i ogólnospołecznej, obejmuje ludność zamieszkującą określone terytorium, sprawowana jest przez specjalny aparat, wyodrębniany od ogółu ludności, władza ta opiera się na groźbie użyci przemocy w formach przewidzianych prawem. Władzę wspiera autorytet pochodzący z legitymizacji społecznej wynikającej przede wszystkim z przekonania, że rządzący działa mądrze i na korzyść społeczeństwa .
2. Formy sprawowania władzy 2.1 DEMOKRACJA Ustrój polityczny państwa ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa jednostki, ale także zbioru (ogółu) ludności zamieszkującej dany region w kontekście polityki międzynarodowej. Wystarczy zwrócić uwagę na sytuację na Bliskim Wschodzie, gdzie dominują państwa rządzone w sposób autorytarny, bądź niestabilne politycznie (wewnętrznie) i utworzone w niedalekiej przeszłości demokracje jak na przykład Irak czy Afganistan, są to państwa które niespełna piętnaście lat temu wspierały organizacje terrorystyczne, w wyniku czego powstały ugrupowania takie jak Al-Kaida, która dokonała licznych zamachów terrorystycznych w Stanach Zjednoczonych czy chociażby Hiszpanii na terenie Starego Kontynentu. Jest to jedno z głównych zagrożeń dla bezpieczeństwa indywidualnego oraz zbiorowego społeczności międzynarodowej. Warto również zauważyć, iż podobna sytuacja ma miejsce w Korei Północnej gdzie państwo opiera się na dyktaturze rodziny Kimów. Dążą oni do powiększenia arsenału nuklearnego i prowadzą agresywną politykę antyamerykańską, bardzo często przeprowadzają testy bomb termojądrowych oraz rakiet międzykontynentalnych. Ponadto wielokrotnie za sprawą not dyplomatycznych odgrażają się Stanom Zjednoczonych których to postrzegają jako największe zagrożenie dla swojego państwa. Aby lepiej zrozumieć czym jest demokracja, należałoby wyjaśnić na czym polega ta forma sprawowania władzy. Jest to: „system rządów (reżim polityczny, ustrój polityczny) i forma sprawowania władzy, w których źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli” . Najpopularniejszą formą sprawowania władzy we współczesnym porządku międzynarodowym jest demokracja parlamentarna, czego przykładem mogą być rządy Rzeczpospolitej Polskiej czy Republiki Federalnej Niemiec. Charakteryzuję się ona tym, iż naród (wspólnota ludzi zamieszkująca dane terytorium) wybiera przedstawicieli (polityków) którzy reprezentują ich interesy w niższej i wyższej instancji parlamentu. Demokracja z punktu widzenia społeczności zamieszkujących dane państwo, tworzy najlepsze warunki zapewniające bezpieczeństwo indywidualne oraz zbiorowe, przykładem czego mogą być państwa takie jak Norwegia czy Szwajcaria gdzie mówi się o demokracji pełnej, to znaczy takiej która posiada stabilną władzę państwową, ponadto obywatele aktywnie uczestniczą w życiu politycznym na przykład poprzez udział w referendach ogólnokrajowych. W nauce stosunków międzynarodowych istnieje teoria demokratycznego pokoju, która „ zakłada że państwa o ustroju demokratycznym nie prowadzą ze sobą wojen. No uzasadnienie tej tezy przytaczane są dwa zasadnicze argumenty – instytucjonalny i normatywny. Argument instytucjonalny bazuje na dorobku intelektualnym Imannuela Kanta, który twierdził, że republikański ustrój, w każdym państwie powinien być republikański. Obywatele wówczas nie będą skłonni narażać się na niebezpieczeństwo, a rządy organiczną się w swoich wojowniczych zamiarach” . „Wojna mogłaby bowiem wpłynąć na nastroje społeczne w okresie wyborczym , czego politycy będą chcieli za wszelką cenę uniknąć. Argument normatywny zakłada z kolei, że utworzenie federacji państw demokratycznych przeniesie kulturę i normy zachowania państwa demokratycznego na poziom międzynarodowy” . Trzeba jednak zauważyć, że jest to teoria która opiera się na przekonaniach, a nie aspektach popartych badaniami naukowymi. Zwróćmy uwagę, iż chociażby Stany Zjednoczone prowadzą politykę imperialistyczną , czego przykładem mogą być wspomniane wcześniej interwencje w Afganistanie, Iraku czy nie tak dawno w Syrii. W celu lepszego zobrazowania, iż demokracja strzeże bezpieczeństwa jednostek (pojedynczych) ludzi a przy tym gwarantuje im wolność i niezbywalne prawa. Można odwołać się do Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 1997 roku, a w szczególności artykułu 5 który brzmi: „Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju” , oraz artykułu 26 który odwołuje się do środków zapewniania bezpieczeństwa „Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej służą ochronie niepodległości państwa i niepodzielności jego terytorium oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic. ” Warto również odwołać się do artykułu 30, 31 oraz 35 które w bezpośredni sposób odnoszą się do praw i wolności człowieka. Stanowią one, [w kolejności] że: • „Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych; • Wolność człowieka podlega ochronie prawnej.; • Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. • Nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje.;

• Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw” .

Jak widać na podstawie przytoczonych fragmentów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, państwo polskie jako demokracja, zapewnia gwarantuje bezpieczeństwo jednostki poprzez zapewnienie wolności i egzekwowanie praw ludzkich i obywatelskich. Warto zauważyć, iż poczucie bezpieczeństwa to nie tylko służby ochrony i obrony stworzone przez aparat państwowy. Bezpieczeństwo według Ryszarda Zięby : „obejmuje zabezpieczenie potrzeb: istnienia, przetrwania, pewności, stabilności, tożsamości, niezależności, ochrony poziomu i jakości życia. Bezpieczeństwo, będąc naczelną potrzebą człowieka i grup społecznych, jest zarazem podstawową potrzebą państwa i systemów międzynarodowych; jego brak wywołuje niepokój i poczucie zagrożenia. " Demokracja jako forma zarządzania społecznością międzyludzką ma wpływ na bezpieczeństwo (prawa i wolności) jednostek, poprzez powoływanie instytucji i służb (organów) stojących na ich straży oraz w celu ich egzekwowania, ponadto utrzymuje siły zbrojne (logistycznie, ekonomicznie) mające stać na straży suwerenności i nienaruszalności granic Polski na lądzie, morzu i w powietrzu. Z kolei jeśli chodzi o bezpieczeństwo zbiorowe, warto zwrócić uwagę na Europę która za sprawą demokratycznych rządów poszczególnych państw wypracowała na przestrzeni kilkudziesięciu lat organizacje stojące na straży praw ludzi w kontekście międzynarodowym (globalnie) przykładem czego mogą być instytucje takie jak Organizacja Narodów Zjednoczonych, Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie czy Unia Europejska (bezpieczeństwo ekonomiczne). Warto zwrócić szczególną uwagę na ONZ, ponieważ Karta Narodów Zjednoczonych jako źródło prawa międzynarodowego które „powołało do życia” ową organizację zapewnia poszanowanie praw i wolności ludzi oraz zobligowało państwa do załatwiania wszelkich sporów za sprawą działań pokojowych i dyplomacji pomiędzy skonfliktowanymi państwami.
Warto w tym momencie odwołać się do artykułu 55 Karty Narodów Zjednoczonych, która stanowi że „W celu stworzenia warunków stabilizacji i dobrobytu, koniecznych dla utrzymania między narodami pokojowych i przyjaznych stosunków, opartych na poszanowaniu zasady równouprawnienia i samostanowienia narodów, Organizacja Narodów Zjednoczonych popiera: powszechne poszanowanie i przestrzeganie praw człowieka i podstawowych wolności dla wszystkich bez względu na rasę, płeć, język lub wyznanie. ” Pokazuje to w sposób bezpośredni, iż pogłębiające się procesy demokratyzacji poszczególnych państw prowadzą do zwiększania bezpieczeństwa w kontekście pojedynczych ludzi jak i całych zbiorowości. 2.2. MONARCHIA Monarchia jest jedną z najstarszych form sprawowania władzy jej początki sięgają jeszcze wspólnot plemiennych kiedy ustanawiane były pierwsze rodzajem hierarchii. Ustrój monarchistyczny rozwinął się w starożytności i dawał praktycznie nieograniczoną władzę, w niektórych krajach władca uznawany był za boga przykładem takiego kraju byli egipscy faraonowie. W starożytnej Grecji władza monarchii była nadal silna jednak została w dużym stopniu ograniczona a w niektórych polis wyewoluowała do formy przypominającej ustrój monarchii parlamentarnej, która odrodziła się dopiero po okresie średniowiecza. W okresie średniowiecza będącego okresem wojen między plemionami europy północnej monarchia znów się umocniła jednak w sytuacjach gdy sytuacja państwa stawała się stabilna do władzy zaczęły dążyć członkowie grup niższych stanów - w głównej mierze szlachta. Zaczęły powstawać monarchie parlamentarne w których szlachta sprawowała władzę wespół z królem. System ten zapewniał względną równość obywateli jednak przy zachowaniu jednoosobowego kierownictwa. W czasach obecnych nieliczne państwa mają status monarchi a w większości z nich jest o jej parlamentarna odmiana w której suwerenem jest ludność danego kraju sprawująca władzę za pośrednictwem swoich przedstawicieli w parlamencie a rola monarchy ograniczana jest często do funkcji reprezentującej. Monarchia wydaje się najlepszym rozwiązaniem w początkowych etapach rozwoju państw, zapewnia stabilności i szybkość działania państwa w sytuacjach zagrożenia jednak traci na znaczeniu w przypadku stabilizacji sytuacji międzynarodowej czy wewnętrznej. Na przykładzie wydarzeń historycznych można zidentyfikować następujące kształtowanie przez monarchie warunków: • Bezpieczeństwo wewnętrzne – jednoosobowe kierownictwo zapewnia stabilną sytuacje wewnętrzną w państwie. • Bezpieczeństwo międzynarodowe – ze względu na brak bezpośredniego ryzyka poniesienia szkody dla organu centralnego państwo jest skłonne do wdawania się w liczne konflikty z innymi państwami jest to jedna z największych wad ustroju. • Wolność jednostki – ustrój nie ingeruje zbytnio w wolność jednostki, nie narzuca stylu życia. • Równość – w ustroju monarchistycznym jest jedna jednostka wyróżniona ze społeczeństwa nie można mówić w żadnym stopniu o równości obywateli a jedynie o równości w ramach poszczególnych grup społecznych. 2.3. SYSTEM TOTALITARNY System rządów totalitarnych jest to ustrój w którym państwo usiłuje kontrolować wszystkie aspekty życia obywateli włączając w to aspekty prywatne. Najbardziej charakterystyczną cechą tego systemu jest władza autorytarna w szczególności koncentrująca się na jednej osobie. Ponadto aparat władzy kontroluje wszystkie dziedziny życia włączając w to: religie, przekonania, zachowania obywateli. Aparat władzy posiada wysoko rozwinięty system propagandy co pozwala kontrolować nie tylko zachowania ale również umysły obywateli w efekcie taki obywatel może nie mieć nawet chęci działać wbrew systemowi, wspiera go więżąc w jego słuszność. W systemach totalitarnych zazwyczaj widoczne jest bardzo duże znaczenie aparatów przymusu obejmujących nie tylko służby policyjne ale również wojskowe a nawet cywilne które mają szeroki zakres narzędzi dzięki którym mogą monitorować i ingerować w życie obywateli. Najczęściej spotykanymi cechami państwa totalitarnego są : • Jedna oficjalna ideologia którą państwo usiłuje zakorzenić w narodzie w celu łatwiejszego kierowania nim. • System jednopartyjny lub rządy jednej osoby – takie rozwiązanie pozwala na szybkie podejmowanie decyzji bez konsultacji ani konfrontacji z drugą stroną. • Funkcjonują jedynie państwowe środki masowego przekazu – dzięki czemu do obywatela dostarczane są tylko takie informacje jakie odpowiadają rządowi. Informacje są cenzurowane, zniekształcane bądź fabrykowane • W pełni upaństwowiony sektor bezpieczeństwa – broń nie dostępna dla obywateli ani prywatnych firm dzięki co w teorii odbiera narzędzia ruchom dążących do obalenia władzy. Totalitarna formuła rządzenia wpływa na bezpieczeństwo w następujące sposoby: • Bezpieczeństwo zbiorowe – system ma pozytywny wpływ na bezpieczeństwo zbiorowe ze względu na szeroko idącą ingerencję w życie obywateli, którzy są inwigilowani w każdym aspekcie ich funkcjonowania, pozwala to na eliminacje z systemu osób stwarzających potencjalne zagrożenie dla sprawujących władze. W zakresie bezpieczeństwa zbiorowego zagrożone jest przede wszystkim bezpieczeństwo ekonomiczne państwa gdyż najczęściej będzie blokowany rozwój prywatnej działalności działalności gospodarczej a prywatna działalność w sferze naukowej będzie uniemożliwiona a to te dwa aspekty stanowią bardzo istotny element bezpieczeństwa ekonomicznego • Bezpieczeństwo indywidualne – system wywiera bardzo negatywny wpływ na praktycznie wszystkie aspekty życia obywatela. W aspekcie samorealizacji człowiek jest blokowany nie może podejmować aktywności na jakie nie pozwala mu państwo m.in.: w sferze sportowej (sporty i sztuki walki, działalność informatyczna, rozrywka). Trudno również mówić o bezpieczeństwie ekonomicznym gdy państwo będzie wymagało koncesji na praktycznie wszystkie wyroby. W szczególności będzie zagrożone bezpieczeństwo fizyczne obywatela gdyż państwa w systemie totalitarnym odbierają legalne narzędzia pozwalające przeciwstawić się ewentualnej agresji na jego osobę.