
07.01.2018r.
Romantyzm to szczególna epoka, która daje przyrodzie równorzędne prawo do bycia bohaterem utworu literackiego, niemal na równi z ludźmi. Natura jest nie tylko świadkiem, ona jest także groźnym partnerem, żywiołem. Dominującym motywem przedstawienia przyrody jest ukazanie jej piękna. W „Panu Tadeuszu”, opis krajobrazu jest mocno zsubiektyzowany, osoba charakteryzująca pejzaż zapewne odwołuje się do jednostkowych doświadczeń, uznaje go między innymi jako źródło inspiracji. W epopei narodowej w opisywanej przestrzeni dominuje motyw baśniowy, wyraźna tendencja pokazywania Litwy jako krainy idealnej.
Romantyzm to szczególna epoka, która daje przyrodzie równorzędne prawo do bycia bohaterem utworu literackiego, niemal na równi z ludźmi. Natura jest nie tylko świadkiem, ona jest także groźnym partnerem, żywiołem. Dominującym motywem przedstawienia przyrody jest ukazanie jej piękna. W „Panu Tadeuszu”, opis krajobrazu jest mocno zsubiektyzowany, osoba charakteryzująca pejzaż zapewne odwołuje się do jednostkowych doświadczeń, uznaje go między innymi jako źródło inspiracji. W epopei narodowej w opisywanej przestrzeni dominuje motyw baśniowy, wyraźna tendencja pokazywania Litwy jako krainy idealnej. We fraszce „Na lipę” autorstwa Jana Kochanowskiego otaczający nas świat został ukazany, jako żywioł mogący natchnąć poetę do twórczości jak również zapewaniający ludziom poczucie bezpieczeństwa. Przytoczony fragment rozpoczyna Księgę IV Mickiewiczowskiego dzieła. Jest to poetycki opis borów litewskich, pełen refleksji historycznych i osobistych – dotyczących młodości samego poety, które stanowią nawiązanie do inwokacji. Osoba wypowiada się w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Odwołuje się ona do osobistych wspomnień, w których to pojawiają się upersonifikowane drzewa na przykład: „przyjaciele starzy”. Występujące określenia: „drzewa moje ojczyste!”, „domowe drzewa!” podkreślają subiektywność postrzegania tego krajobrazu. Las jawi się tutaj jako symbol utraconej ojczyzny, jako świadek młodości, pewnych doświadczeń, jest inspiracją artystyczną, daje schronienie. Może być nadmienionym natchnieniem poetów, co Mickiewicz sam podkreśla wspominając o twórczości Jana Kochanowskiego, czy kozackiego wieszcza – polskiego poety żyjącego na Litwie. Obraz tworzy atmosferę sielskości, autor przedstawia je w sposób wyidealizowany. Wspomnienie obrazu litewskiej puszczy, w której wszystko co żyje, żyje w ładzie i porządku, podkreśla magiczność ojczystej przyrody, stanowi ideał, którego Moskale nie potrafią docenić. Przywołanie obrazów litewskiej flory oznacza w tym poemacie między innymi powrót do krainy dzieciństwa. Pejzaże natury, które w istotny sposób wpływają na życie wszystkich bohaterów w całym utworze zajmują bardzo eksponowane miejsce. Całe dzieło jest oparte na zapamiętanej urodzie ziemi ojczystej, pięknie i barwności tradycji. Wszystko, zdaniem poety, było na Litwie urodziwsze niż gdziekolwiek indziej: wschody i zachody słońca, lasy, drzewa, nieraz pamiętające odległe, legendarne dzieje Litwy, pola, wzgórza, ptaki i nawet grzyby, nigdzie na świecie tak nie smakują dary natury, przyroda nie dostarcza człowiekowi tylu wrażeń. Łono natury generalnie sprzyja ludziom, dostarcza pożywienia i rozlicznych rozrywek, na przykład grzybobranie, polowania, spacery w urokliwe miejsca, jest najistotniejszym elementem utrzymania ładu w rajskim ogrodzie Soplicowa, chociaż bywa też tajemnicza, nawet groźna, zawsze pozostaje w bezustannym ruchu, zmienia się zgodnie ze swym stałym rytmem pór roku, żyje w wielkiej harmonii, niemal tak jak w bajce. Fraszka Jana Kochanowskiego „Na lipę” stanowi wielką pochwałę lipy. Przyroda jest w tym utworze źródłem poetyckiego natchnienia, piękna, drzewo zapewnia także w upalny dzień chłód, spokój, rzuca miły cień. Lipa okazuje się przyjazna nie tylko ludziom, jak cały świat przyrody w wierszu, daje również schronienie ptakom, pszczoły zbierają nektar z jej kwiatów. Lipa z fraszki czarnoleskiego poety jest świadoma swej wartości, mówi o tym, że gospodarz ceni ją bardzo wysoko, ponieważ autor dokonał personifikacji drzewa. Dzięki takiemu zabiegowi lipa wyraża uczucia samego twórcy. Przede wszystkim jego zamiłowanie do spokoju, dostatniego życia na wsi, pośród ukochanej przyrody, w poczuciu bezpieczeństwa wyrastającego z naturalnego ładu świata. Natura to termin wieloznaczny, różnie pojmowany przez pisarzy poszczególnych epok. Piękno otaczającego nas świata sławili pisarze renesansowi. Również w dobie romantyzmu, przyroda odgrywała szczególne znaczenie, które stanowi wyjątek charakterystyczny tej epoki na przykład ze względu na określenia przypisywane temu czasowi „romantyczny krajobraz” co oznacza niezwykle nastrojowy, malowniczy, budzący pozytywne emocje, odczucia, nie stanowiący zagrożenia dla człowieka.
