Disacharydy (Dwucukry) Węglowodany, które powstają w wyniku reakcji kondensacji dwóch monosacharydów nazywamy disacharydami. Dwucukry możemy podzielić na: a) Redukujące – Kiedy jeden z cukrów prostych (redukujący) posiada wolną jednostkę hemiacetalową. (celebioza, maltoza) b) Nieredukujące – Gdy żaden z monosacharydów nie posiada wolnej jednostki hemiacetalowej. (sacharoza, trehaloza) Przykładem disacharydu nieredukującego jest Sacharoza, będąca składnikiem cukru buraczanego i trzcinowego.

Sacharoza jest zbudowana z glukozy i fruktozy (wiązanie glikozydowe) Jej wzór sumaryczny ma postać: C12H22O11

↑ Reszta glukozy ↑ ↑ Reszta fruktozy ↑ Sacharoza rozkłada się (hydroliza) w organizmie podczas trawienia pod wpływem enzymów, wody i kwasu solnego. Reakcja hydrolizy sacharozy: C12H22O11 + H2O  C6H12O6 + C6H12O6 Właściwości Sacharozy: Fizyczne Chemiczne Substancja stała Disacharyd Bezbarwna Bezwonna Dobrze rozpuszcza się w wodzie Słodki smak

Zastosowania sacharozy: • Przemysł spożywczy • Przemysł farmaceutyczny • Przemysł kosmetyczny

Polisacharydy Cukry złożone Polisacharydy, czyli węglowodany zbudowane z wielu cząsteczek monosacharydów (>10). Stanowią one ważną grupę polimerów naturalnych wykorzystywanych w organizmach żywych jako materiał budulcowy i zapasowy. W przeciwieństwie do monosacharydów nie rozpuszczają się w wodzie i nie mają słodkiego smaku. Polisacharydy dzielą się na: a) Homopolisacharydy – Zbudowane z reszt jednego rodzaju monosacharydów b) Heteropolisacharydy – Zbudowane z reszt różnych monosacharydów. Wzór ogólny polisacharydów ma postać: (C6H10O5)n Do polisacharydów należą m.in. • Skrobia • Glikogen • Dekstran • Celuloza • Chityna • Karagenina • Alginian • Kwas hialuronowy • Heparyna Dwa najważniejsze polisacharydy, mające duże znaczenie w przemyśle oraz przyrodzie to skrobia i celuloza. Oba węglowodany są homopolisacharydami.

Skrobia – Polisacharyd zbudowany z reszt glukozy. Znajduje się w ziarnach zbóż, bulwach ziemniaków i kolbach kukurydzy, gdzie pełni rolę magazynu (zapasu) energii.

Ulega rozkładowi i jest głównym węglowodanem w diecie człowieka. W trakcie hydrolizy skrobia rozpada się na coraz krótsze łańcuchy polisacharydowe (dekstryny), tworząc kolejno: amylodekstryny, erytrodekstryny, achrodekstryny, maltozę oraz glukozę. Właściwości Skrobi: Fizyczne Chemiczne Substancja stała Polisacharyd Biała barwa Bezwonna Śliska w dotyku Bez smaku Trudno rozpuszcza się w wodzie Ulega hydrolizie w organizmie

Skrobia nie rozpuszcza się w zimnej wodzie, a w gorącej tworzy kleik skrobiowy (krochmal). Zastosowania skrobi: • Przemysł włókienniczy • Przemysł papierniczy • Przemysł chemiczny • Przemysł kosmetyczny • Przemysł spożywczy • Tworzywa sztuczne Celuloza – Polisacharyd składający się z łańcuchów zawierających do kilkunastu tys. reszt glukozy, połączonych wiązaniem glikozydowym. Jest składnikiem budulcowym ściany komórkowej roślin wyższych oraz niektórych glonów, grzybów i bakterii. Na skalę przemysłową otrzymuje się ją z drewna.

Celuloza jest nierozpuszczalna w wodzie. Ulega estryfikacji (podobnie jak alkohole), co wykorzystuje się do wytwarzania azotanu oraz octanu celulozy. Właściwości Celulozy: Fizyczne Chemiczne Substancja stała (włóknista) Polisacharyd Biała barwa Bezwonna Nie rozpuszcza się w wodzie Bez smaku Higroskopijna Palna

Zastosowania Celulozy: • Przemysł włókienniczy • Przemysł farmaceutyczny • Przemysł kosmetyczny • Przemysł spożywczy • Przemysł chemiczny • Tworzywa sztuczne • Produkcja papieru