Od starożytności aż po czasy współczesne powstawało wiele definicji państwa. Najpopularniejsze określenia stworzyli: Arystoteles, Georg Hegel, Immanuel Kant, Tomasz z Akwinu czy Georg Jellinek. Ten ostatni stworzył definicję używaną współcześnie. Według niej przymus, suwerenność, terytorium, ludność i władza to cechy państwa. Jego funkcje dzielą się na wewnętrzne (np. ochronna, socjalna, ekonomiczna) oraz zewnętrzne (np. defensywna i ofensywna). Na pytanie jak powstaje państwo jest wiele teorii, m.in.: teistyczna, naturalna, kulturowa, umowy społecznej, podboju i przemocy oraz teoria marksistowska. We współczesnym świecie wiele narodów domagało lub nadal domaga się niepodległości i utworzenia własnego, suwerennego kraju. Nie zawsze dążą do tego w sposób pokojowy.

Według Arystotelesa państwo powstaje na drodze naturalnego rozwoju. Jest to samowystarczalna wspólnota obywateli, mająca na celu zapewnienie spokojnego życia obywatelom. W kwestii państwowości wypowiadał się również Georg Hegel, który twierdził, że jednostka powinna się poświęcać dla państwa, bo tylko w nim zyskuje swoją tożsamość. Immanuel Kant uważał, że państwem określamy zbiorowość ludzi, która żyje zgodnie z określonym prawem. Społeczność samowystarczalna, niezależna, ale podlegająca prawu, władzy i ochronie z jej strony to definicja państwa według świętego Tomasza z Akwinu. Niemiecki prawnik – Georg Jellinek uważał, że państwo to trwała wspólnota ludzi, która jest organizacją polityczną, terytorialną, suwerenną i przymusową. Państwo, w celu spełniania swoich funkcji ma prawo do korzystania z form przymusu, jednak zawsze w granicach przepisów prawa, które stanowią instrument sprawowania władzy. Przymus może wiązać się z użyciem siły fizycznej (w pewnych przypadkach policja jest do tego uprawniona), ale również z przymusowym ściągnięciem należności (egzekucja majątku) czy też ponoszenia przymusowych opłat (podatki). Inną formą przymusu jest obywatelstwo, czyli więź łącząca jednostkę z państwem, przeważnie od urodzenia i bez względu na jej wolę. Oczywiście obywatelstwo można nabyć, zmienić. W Polsce nie można nikogo pozbawić obywatelstwa, chyba że na własne żądanie. Na cechę suwerenności kraju, czyli samodzielnego decydowania o jej polityce składa się suwerenność zewnętrzna, czyli niezależność państwa od innych państw oraz suwerenność wewnętrzna, która mówi, że władza w danym państwie sama może decydować o zakresie swojego działania. W zależności od ustroju i systemu państwa, władza może być sprawowana przez różne podmioty, jednoosobowo lub kolegialnie. Współcześnie najbardziej rozpowszechnionym systemem rządów jest demokracja, gdzie suwerenem jest naród. Wybiera on swoich przedstawicieli, którzy go reprezentują, a formalnie sprawują władzę. Ludność podporządkowuje się władzy, a ona z kolei narzuca swoje prawa obywatelom. Sprawuje ją np. prezydent, rząd, parlament, czyli organy państwa. Funkcje wewnętrzne państwa dotyczą procesów zachodzących w nim. Funkcja ochronna ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom, m.in. powołując organy policji, sądów, wojska. Funkcja socjalna to pomoc ubogim obywatelom, którzy mają problemy ze zdobyciem wymaganych środków na utrzymanie rodziny (zasiłki, pomoc społeczna). Natomiast funkcja ekonomiczna dąży do zapobiegania kryzysom ekonomicznym. Może być bezpośrednia lub pośrednia (np. dotacje). Funkcja Zewnętrzna defensywna polega na doskonaleniu czynności obronnych oraz dotyczy członkostwa w organizacjach międzynarodowych (np. ONZ, NATO). Funkcja zewnętrzna ofensywna to wykorzystanie opcji niepokojowych mających na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa kraju (np. agresja zbrojna).

Teorii genezy państwa jest wiele. Koncepcja teistyczna w starożytności głosiła, że sam władca jest bogiem, a państwo to jego dziedzictwo. W późniejszych epokach mówiono, iż władca ma boski charakter i jest wybierany przez Boga do sprawowania władzy. Święty Augustyn uważał, że państwo powstało z woli Boga, a święty Tomasz z Akwinu, że Bóg zaszczepił ludziom idee posiadania państwa, które tworzą ludzie. Według teorii naturalnej państwo ukształtowało się jako wspólnota ludzi, których łączy tradycja, religia, zwyczaje i język. To właśnie ta grupa społeczna stworzyła państwo. Koncepcja kulturowa natomiast uważa, że dopiero po jego ukształtowaniu mogą się zjednoczyć grupy religijne czy kulturowe, aby utworzyć naród. W czasie oświecenia John Locke, Jean-Jacques Rousseau i Thomas Hobbes stworzyli teorię umowy społecznej, która opierała się na przekonaniu, że państwo powstało na drodze porozumienia nowej grupy osób, plemion, które zrzekły się części wolności na rzecz powołanej przez siebie władzy, której zadaniem było strzec wolności i praw obywateli - państwo utworzono, aby zaprowadzić ład. W teorii podboju i przemocy wyróżniamy podział na rządzących i rządzonych. Silniejszy, lepiej zorganizowany narzuca słabszemu swoje zwierzchnictwo, podbija je i aby zachować kontrolę nad nim tworzy państwo. Jej głosicielem był polski socjolog Ludwik Gumplowicz. Twórcami teorii marksistowskiej byli Karol Marks i Fryderyk Engels. Według nich państwo powstało na drodze konfliktu pomiędzy warstwami poprzez rozpad wspólnoty pierwotnej i pojawienia się własności prywatnych. Klasa wyższa ma władzę nad klasą niższą.

Wizerunkiem narodu niemającego swojego państwa i dążącego do jego utworzenia są Kurdowie. Około 25 milionów Kurdów zamieszkuje teren Kurdystanu, który, jak widać na mapie, położony jest na terenach Turcji, Iraku, Iranu i Syrii. To jeden z największych na świecie narodów, który nie ma swojego państwa. Kurdowie od lat dążą do jego utworzenia. W 1920 r. podpisano traktat w Sęvres, na mocy którego Kurdowie mieli otrzymać swoje państwo na terenie Turcji. Kiedy odkryto tam złoża ropy, rządzący postanowili nie tworzyć niepodległego Kurdystanu, ale podzielić go na sąsiadujące państwa podpisując traktat w Lozannie. Traktat ten był dla Kurdów olbrzymim rozczarowaniem. Po raz kolejny w sposób pokojowy chcieli stworzyć własne państwo wysyłając delegację, która na konferencji ONZ w San Francisco w 1945r. przedstawiła przykładowe granice Kurdystanu. Jednak to porozumienie również nie weszło w życie. W Turcji nawet dziś nie uznają Kurdów za naród i nazywają ich „górskimi Turkami”. Odkąd sposób Kurdów na utworzenie swojego Państwa poprzez prowadzenie polityki zagranicznej - na forum międzynarodowym nie odniósł żadnego skutku, przystąpili do realizacji swoich dążeń w sposób bardziej agresywny. Przeprowadzili już kilkanaście powstań. W konflikcie Kurdów zginęło około 43 tysiące osób. 5 września 2017 r. parlament autonomicznego irackiego Kurdystanu przedstawił plan przeprowadzenia w tym regionie referendum niepodległościowego. Sprzeciwiły się mu Turcja, Iran i Syria, gdzie tak jak w Iraku, jest znaczna mniejszość kurdyjska i władze obawiają się nasilenia tendencji separatystycznych. Negatywne stanowisko wobec referendum zajęła również Unia Europejska. ONZ uważało, że może to zdestabilizować Bliski Wschód. Pomimo negatywnego podejścia do referendum odbyło się ono 25 września 2017 r. Prawie 93% wyborców opowiedziało się za niepodległością. Nie oznaczało to jednak, że ogłoszono niepodległość kraju. Przez przeciwników państwa Kurdów referendum jest traktowane jako akt wojny.

Bardzo dobrym przykładem teorii naturalnej jest naród Katalonii. Odkąd znów otrzymał autonomię (1978 r.) ubiega się o niepodległość. 9 listopada 2015 r. uchwalono deklaracje inicjacji procesu niepodległościowego Katalonii. Od tego czasu chcieli utworzyć niepodległą republikę. Parlament Katalonii zaakceptował referendum w sprawie jej niepodległości, pomimo sprzeciwu ze strony Hiszpanii, która uważała, że takie referendum byłoby sprzeczne z jej konstytucją, bo powinno odbyć się w całej Hiszpanii, nie tylko w Katalonii. Baskowie, narodowość, która również żąda odłączenia się od Hiszpanii, poparli Katalonię w dążeniu do niepodległości. Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało oświadczenie negujące oddzielenie się Katalonii od Hiszpanii. 1 października 2017 r. odbyło się referendum w sprawie niepodległości Katalonii. Według niego 90% wyborców opowiedziało się za uznaniem jej jako samodzielne, republikańskie państwo. Rządz w Hiszpanii kategorycznie sprzeciwiał sie przeprowadzenia referendum. Policja miała za zadanie m.in. konfiskowanie urn wyborczych czy blokowanie stron internetowych propagujących referendum. Zamknięto 92 lokale wyborcze. Pomimo sprzeciwu w dniu 27.10.2017 r. Katalonia ogłosiła niepodległość. Czas pokaże jakie kroki podejmie Hiszpania oraz czy Katalonia zostanie uznana za suwerenne państwo na arenie międzynarodowej.

Inną mniejszością narodową zamieszkującą Hiszpanię są Baskowie. Jest to najstarsza grupa etniczna na Półwyspie Iberyjskim. Przez setki lat cieszyli się autonomią i nie próbowali odzyskać niepodległości, aż do XX wieku. Chcieli stworzyć odrębne państwo, wykorzystując strach i przemoc. W 1959 r. powstała „ETA” („Baskonia i Wolność”). Ta nacjonalistyczna i skrajnie lewicowa organizacja miała na celu odzyskanie niepodległości przez Basków. Początkowo ETA działała na zasadzie informacyjnej, czyli rozdawaniu materiałów propagandowych na ulicach lub wypisywaniu żądań na muralach. Nie przynosiło to jednak zamierzonych skutków. Ich pierwszy akt agresji polegał na wykolejeniu pociągu. Na szczęście obyło się bez ofiar śmiertelnych. Kolejne ataki były celowane również w cywilów i przynosiły coraz więcej ofiar. Działacze ci, określani jako “Etarras” przez lata wspierani byli przez rządy socjalistycznych państw europejskich: ZSRR, NRD i Czechosłowacji. Od 1960 do 2003 roku w atakach ETA zginęło 817 osób. W 2010r. ogłosili bezterminowe zawieszenie broni, a rok później definitywne zakończenie działań zbrojnych. Baskowie, biorąc przykład z Katalończyków, ogłosili referendum w sprawie niepodległości, które przypada na dzień 5 listopada 2017 r.

Temat tworzenia nowych państw przewija się od starożytności przez średniowiecze aż po czasy współczesne. Według teorii konstytutywnej podstawowym aspektem istnienia państwa jest uznanie go na arenie międzynarodowej. Przeciwieństwem jest teoria deklaratoryjna, która twierdzi, że istnienie państwa jest niezależne od uznania go przez inne kraje. Katalonia, Baskowie i Kurdowie to tylko wybrani spośród kilkunastu lub kilkudziesięciu narodów domagających się niepodległości. Z uwagi na fakt, iż historia dzieje się na naszych oczach, trudno przewidzieć, jakie konsekwencje przyniosłoby uznanie niepodległości tych państw na arenie międzynarodowej. Prawdopodobnie w innych nacjach obudziłyby się nadzieje na stworzenie suwerennego Państwa i dostrzeżono by szanse na jego utworzenie. Nawet w Polsce, kraju zdawałoby się jednolitym etnicznie, przykładowo Ślązacy tworzą charakterystyczną grupę ludności, którzy podkreślają swoją autonomię i odrębność.