Najbardziej znanym i jednocześnie najpełniejszym obrazem dworku szlacheckiego w literaturze polskiej jest Soplicowo, miejsce akcji „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. Soplicowo jest wyobrażeniem wielu współczesnych Polaków o wyglądzie przeciętnego dworku ziemiańskiego, zwyczajach tam panujących, codziennym życiu szlachty. Jest to poniekąd trochę wypaczony obraz, bo wyidealizowany przez Mickiewicza, który pisał o swej krainie lat dziecinnych z perspektywy emigranta. Niemniej jednak wizerunek Soplicowa, stworzony na potrzeby epopei, daje wyobrażenie o tym, jak w owym czasie żyła i jaka była szlachta polska; oddaje ducha epoki, burzliwego okresu wojen napoleońskich. Akcja utworu rozgrywa się w latach 1811-1812, na Litwie. Mickiewicz przywołał w „Panu Tadeuszu” obraz idealnego dworku, gdzie wszystko ma swój ład i porządek. Już samo położenie dworku wydaję się idealne, wręcz sielankowe: „Wśród takich pól przed laty nad brzegiem ruczaju/ na pagórku niewielkim, we brzozowym gaju/Stał dwór szlachecki, z drzewa lecz podmurowany/Świeciły się z daleka pobielane ściany/Tym bielsze, że odbite od ciemnej zieleni/Topoli co go bronią od wiatrów jesieni/Dom mieszkalny, lecz zewsząd chędogi/I stodołę miał wielką, i przy niej trzy stogi (…)”. Na terenie folwarku znajdował się dom mieszkalny, stodoła i pola ze zbożem. Za domem znajdował się mały, zadbany ogródek, wizytówka właścicieli. Sam dom był skromny, zadbany i schludny. Służba troszczyła się, aby w pomieszczeniach zawsze panował porządek, stoły były suto zastawione, a spiżarnia dobrze zaopatrzona. W domu obecne były pamiątki, świadczące o głębokim przywiązaniu mieszkańców do tradycji patriotycznych, religii, historii: portrety bohaterów narodowych- Kościuszki, Rejtana, Korsaka, Jasińskiego, kurantowy zegar wygrywający Mazurka Dąbrowskiego, rodowy serwis przedstawiający historię polskich sejmików. Mieszkańcy dworku- szlachta sarmacka- to ludzie kultywujący staropolskie tradycje, dla których najważniejsze w życiu były praca, religia, honor. Wszystko w Soplicowie miało swoje miejsce, charakterystyczny był dla tego miejsca ład i harmonia, nie tylko w wyglądzie zewnętrznym dworku, ale i w odniesieniu do stosunków między ludźmi- mieszkańcami i gośćmi Soplicowa. „Bo Sędzia w domu dawne obyczaje chował/I nigdy nie dozwalał, by chybiono względu/Dla wieku, urodzenia, rozumu, urzędu./Tym ładem - mawiał - domy i narody słyną,/Z jego upadkiem domy i narody giną./Więc do porządku wykli domowi i słudzy/I przyjezdny gość, krewny, albo człowiek cudzy/Gdy Sędziego nawiedził, skoro pobył mało,/Przejmował zwyczaj, którym wszystko ddychało”. Nie tylko Sędzia tak hołdował zasadom etykiety i porządkowi. Wszyscy mieszkańcy Soplicowa wiedzieli, gdzie jest ich miejsce w szeregu podczas spaceru, czy za stołem- w zależności od wieku, urzędu, płci. Tak też Podkomorzy „idąc kłaniał się damom, starcom i młodzieży”. Gdy ktoś naruszył obowiązujące zasady, czekała go reprymenda ze strony Sędziego (ważna Sędziego nauka o grzeczności) z przypomnieniem zanikających, acz starannie przestrzeganych w Soplicowie zasad etykiety towarzyskiej. Dużą wagę przywiązywano do retoryki i kultury języka. Młodzi wychowywani byli w duchu patriotycznym, w szacunku do pracy i ludzi. Życie w Soplicowie toczyło się zgodnie z rytmem dnia; przestrzegano praw natury. To sielankowy obraz dworku i ludzi, którzy posiadają niemal wyłącznie pozytywne cechy. Ich wady są tylko pozorne, bo oto niby mściwy i okrutny Gerwazy, jest jednak wierny i oddany swojemu rodowi; Stolnik Horeszko- dumny, zapatrzony w siebie magnat, a jednak patriota, wróg zaborcy i człowiek honorowy; Telimena- kokietka i modnisia, jednak również przywiązana do tradycji, dojrzała. Nie ma tu postaci, która byłaby jednoznacznie negatywna. Wszystkie wady zostały wykreowane przez Mickiewicza, aby dodać bohaterom życia i realności. Jednak te negatywne cechy charakteru nie powodują, że czytelnik przestaje żywić sympatię do postaci. Należy wziąć pod uwagę, że „Pan Tadeusz” pisany był z myślą o pokrzepieniu serc Polaków, więc ogólny obraz Soplicowa i jego mieszkańców to sielankowy pejzaż, na wskroś szlachecka i polska idylla. Nawet brama wiodąca do dworku była zawsze otwarta: „przechodniom ogłasza, że gościnna, i że wszystkich w gościnę zaprasza”. Mickiewicz wykreował więc obraz miejsca, do którego czytelnik chciałby się natychmiast przenieść. Soplicowo w „Panu Tadeuszu” jawi się ostoją polskości, to: „centrum polszczyzny, gdzie się człowiek napije, nadysze ojczyzny” .