STRES to dynamiczna relacja adaptacyjna pomiędzy możliwościami jednostki, a wymogami sytuacji (stresorem; bodźcem awersyjnym) charakteryzująca się brakiem równowagi psychicznej i fizycznej. Podejmowanie zachowań zaradczych jest próbą przywrócenia równowagi. W terminologii medycznej, stres jest zaburzeniem homeostazy spowodowanym czynnikiem fizycznym lub psychologicznym. Tak naprawdę stres jest nieodłącznym elementem ludzkiego życia. Wywołuje go każda nowa sytuacja, każde nowe zadanie. Jednym słowy nie można przeżyć bez stresów. Stres ma aspekt pozytywny, gdy: - mobilizuje do działania, - zwiększa energię, - pozwala pokonać przeszkody. Bywa jednak, że jest nadmierny lub długotrwały i może wtedy wywołać skutki przeciwne: - apatię - niepokój, - niezdolność do skutecznego działania, - dolegliwości fizyczne. Granica ta jest bardzo indywidualna: zależy od osobowości, cech charakteru, często od dotychczasowych doświadczeń i aktualnej sytuacji życiowej. Z takim stresem, a dokładniej – z jego negatywnymi skutkami – należy walczyć. Czynniki powodujące stres: *czynniki umysłowe, *fizjologiczne, *anatomiczne

• fizyczne. W roku 1967 badacze badali względną siłę działania sytuacji stresujących, przypisując bodźcowi odpowiednią wartość umowną jednostek stresu w skali od 0 do 100. W ten sposób powstał popularny kwestionariusz Social Readjustment Rating Scale (SRRS). Kwestionariusz (SRRS) Thomasa Holmesa i Richarda Rahe’a aplikowano ludziom przywiezionym na ostry dyżur oraz osobom towarzyszącym. Okazało się, że osoby chore doświadczyły znacznie więcej stresujących wydarzeń w przeciągu roku poprzedzającego chorobę, niż osoby towarzyszące. Udowodniono wówczas statystyczny związek pomiędzy stresorami a chorobą.

Fazy stresu: 1)Faza alarmowa. Początkowa, alarmowa reakcja zaskoczenia i niepokoju z powodu niedoświadczenia i konfrontacji z nową sytuacja. Wyróżniamy w niej dwie subfazy: *Stadium szoku. *Stadium przeciwdziałania szokowi. Jednostka podejmuje wysiłki obronne. 2)Faza przystosowania (odporności). Organizm uczy się skutecznie i bez nadmiernych zaburzeń radzić sobie ze stresorem. Jeśli organizm poradzi sobie z trudną sytuacją wszystko wraca do normy. W innym wypadku następuje trzecia faza. 3)Faza wyczerpania. Stałe pobudzenie całego organizmu (przewlekły stres) prowadzi do wyczerpania zasobów odpornościowych, co może prowadzić do chorób psychosomatycznych. W szczególnych wypadkach prowadzi nawet do śmierci.

Statystyczny efekt stresorów: *150–199 jednostek stresu = 37-procentowa szansa choroby w ciągu kolejnych 2 lat *200–299 jednostek stresu = 51-procentowa szansa choroby w ciągu kolejnych 2 lat *ponad 300 jednostek stresu = 79-procentowa szansa choroby w ciągu kolejnych 2 lat

JAK PORADZIĆ SOBIE ZE STRESEM?  regularne ćwiczenia fizyczne. Jeśli ktoś nie lubi ćwiczeń, wówczas powinien dużo spacerować. Marsz na świeżym powietrzu znakomicie rozładowuje napięcie psychiczne. Dzieje się tak dzięki wzrostowi w naszej krwi poziomu endorfin, związków wywołujących uczucie zadowolenia i spokoju. Po spacerze czy kilkunastu minutach gimnastyki wracamy do życia odprężone i zrównoważone.  Po prostu mów „nie”- Broń się przed nadmiarem obowiązków w pracy i w domu. Nie ustępuj pod wpływem próśb czy nalegań. Domowe obowiązki rozdziel pomiędzy członków rodziny. Mów też “nie” ludziom podważającym twoją wiarę w siebie. Dzięki temu mówisz “tak” samej sobie.  spotykaj się z przyjaciółmi- Mimo nawału zajęć znajdź na to czas. Zima jest świetnym okresem na towarzyskie spotkania.  myśl pozytywnie- Nie przewiduj wszystkiego, co najgorsze.  nie przejmuj się opinią innych, akceptuj siebie - Gdy ktoś kieruje do ciebie uszczypliwe uwagi, chce ci dokuczyć, nie bierz sobie wszystkiego do serca. Nie analizuj wszystkiego, co powiedziałaś i co ktoś o tobie powiedział. Nie wdawaj się w kłótnie na ulicy, w autobusie czy tramwaju. Wzrusz ramionami, gdy jakiś nerwus cię atakuje. A jeżeli ktoś bliski w domu czy w pracy wyładowuje na tobie swój gniew, nie pozwól, by popsuło ci to cały dzień. Nie analizuj jego słów, nie trać energii na wymyślanie ciętych odpowiedzi czy odpieranie ataków. Zachowaj kamienną twarz i po prostu wzrusz ramionami.  nigdy się nie poddawaj- Najgorsza jest rezygnacja z działania, bezczynność. Próbuj rozwiązać każdy problem, nawet jeżeli wydaje się sytuacją bez wyjścia.  spełniaj czasem swoje zachcianki- Kup sobie jakiś prezent czy choćby bukiet kwiatów, zrób sobie ulubioną potrawę, idź do kina lub teatru czy po prostu spędź całe popołudnie na wędrówkach po sklepach. SKUTKI STRESU: Skutki przewlekłego stresu to osłabienie układu odpornościowego, zaostrzanie objawów wielu chorób z autoagresji, reumatoidalnego zapalenia stawów, cukrzycy, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Współcześnie jesteśmy nieustannie narażeni na stres.

Nie lekceważ pierwszych objawów organizmu na stres!!! Każdy reaguje na stres inaczej. Jedni mają kłopoty żołądkowe, inni przyspieszone bicie serca, cierpią na bezsenność, pogorszenie pamięci. Zwiastunami stresu mogą być brak apetytu albo napady głodu, rozdrażnienie lub ospałość. Jest nam na przemian gorąco lub zimno, pogarsza się nastrój, możemy mieć lęki. Takich sygnałów nie wolno bagatelizować. Tym bardziej że na tym etapie możemy jeszcze pomóc sobie sami. Nie czekajmy, aż stres zrobi w organizmie prawdziwe spustoszenie. Naukowcy przestrzegają, że za długotrwały stres wcześniej czy później przyjdzie nam zapłacić. A jego skutki mogą pojawić się nawet po kilku latach.