Powieść Prusa opowiada nam historię Stanisława Wokulskiego - człowieka będącego po części tylko bohaterem pozytywistycznym, mającego w sobie dość dużo cech romantycznych postaci, co niewątpliwie jest echem po wcześniejszej epoce. Mężczyzna ten, będący „wysadzonym z siodła” szlachcicem, dzięki ciężkiej pracy dorobił się dość dużego majątku. Zakochał się w Izabeli Łęckiej - pięknej, lecz pustej kobiecie, przedstawicielce arystokracji. Jej rodzina była w ciężkiej sytuacji finansowej, dlatego mimo gorszego pochodzenia Wokulskiego, zgadzała się na jego adorację. Niestety, Izabela traktowała zalotnika bardzo przedmiotowo - mimo jego licznych starań, ta wykorzystywała tylko jego majątek, nie przejmując się jego uczuciami i tak na prawdę nie będąc zainteresowana związkiem z nim. Ostatecznie Wokulski dowiedział się o tym, co arystokratka o nim myśli i próbował popełnić samobójstwo