Rys historyczny reklamy

Powstanie reklamy łączyło się z pojawieniem rynku i konkurencji, czyli już w czasach starożytnych, gdy ludzie najpierw zaczęli wymieniać, a potem sprzedawać towary i usługi. Z czasem powstały miejsca sprzedaży (targi, jarmarki). Pierwszym narzędziem, jakiego używano, aby przyciągnąć uwagę klientów, był krzyk na targowisku czy jarmarku. Stąd słowo “reklama” pochodzi od łacińskiego słowa “clamo” (-are, _ari, _atum) to znaczy: głośno wołać, krzyczeć, hałasować, przywoływać, wzywać, przywoływać. Krzykaczy zachęcających do kupna towarów i usług nazywano klamatorami.

Powstanie reklamy łączyło się z pojawieniem rynku i konkurencji, czyli już w czasach starożytnych, gdy ludzie najpierw zaczęli wymieniać, a potem sprzedawać towary i usługi. Z czasem powstały miejsca sprzedaży (targi, jarmarki). Pierwszym narzędziem, jakiego używano, aby przyciągnąć uwagę klientów, był krzyk na targowisku czy jarmarku. Stąd słowo “reklama” pochodzi od łacińskiego słowa “clamo” (-are, _ari, _atum) to znaczy: głośno wołać, krzyczeć, hałasować, przywoływać, wzywać, przywoływać. Krzykaczy zachęcających do kupna towarów i usług nazywano klamatorami. Od wieków też wykorzystywano rysunki, znaki i symbole oznaczające producentów (np. ryba była znakiem rybaka, but – szewca, chleb - piekarza itp.). Pisano je nad drzwiami sklepów i na murach.

Po upadku Imperium Rzymskiego nastąpił regres handlu i związanej z nim reklamy. Średniowiecze było okresem niesprzyjającym reklamie. Nieliczne zabytki z tej epoki przedstawiają przykład jarmarcznych sposobów zachwalania towarów, a także ręcznie pisane ogłoszenia, plakaty i tzw. listy kupieckie. Reklama wiązała się wraz z powstaniem organizacji producentów i pojawieniem się znaków firmowych, a wynalezienie druku przez Gutenberga przyczyniło się do rozwoju jej formy drukowanej, skierowanej niestety, do nielicznych, którzy umieli czytać.

Do dalszego rozwoju reklamy przyczyniły się odkrycia geograficzne w XV w. W Europie Zachodniej powstały kompanie handlowe i manufaktury, poczta, a wraz z nimi domy handlowe i pierwsze międzynarodowe organizacje handlowe. Spisy towarów do sprzedania spisane były w gazetach, które zaczęto wydawać w tym okresie. Od XVI do XVIII w. wyspecjalizowane czasopisma ogłoszeniowe najpierw we Francji i w Niemczech, potem w Wielkiej Brytanii. XVIII wiek to epoka specjalizacji ogłoszeniowej i reklamy nieruchomości, książek, kawy, herbaty, czekolady, itp. W XIX i XX wieku, w wyniku niebywałego rozwoju środków masowego komunikowania (telefon, radio, fotografika, film, telewizja), możemy mówić o nowożytnym intensywnym rozwoju reklamy. Powstały agencje reklamowe, zaczęto angażować w służbę reklamy różnych artystów malarzy, plastyków, grafików, muzyków, aktorów, piosenkarzy, dziennikarzy, fotografików itd. W 1896 r. w Pensylwanii powołano Page and Davis Advertising School, szkołę, w której Edward T. Page i T. Davis uczyli reklamy.

W Polsce początki nauki reklamy przypadają na lata międzywojenne. Po II wojnie światowej reklama miała charakter ograniczony. Dopiero wraz z rozwojem gospodarki rynkowej w latach 1990-2000 nastąpiła eksplozja reklamy.

J. Westwood, Plan marketingowy. Przewodnik praktyczny, Komsoft Spółka z o.o. i Wydawnictwo Oświatowe FOSZE, Rzeszów 1998, s. 129.
J. Pieńkos, Słownik łacińsko–polski, Warszawa 1996, s. 76.