Operacja Artemis w demokratycznej Republice Konga

Operacja Artemis była pierwszą autonomiczną misją wojskową Unii Europejskiej przeprowadzoną w ramach Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (z ang. European Security and Defence Policy). Sam konflikt w Demokratycznej Republice Konga nazywano „afrykańską wojną światową”. Szacuje się, że z powodu panującej tam wojny i zapaści gospodarczej (brak bezpieczeństwa żywnościowego, opieki medycznej) dziennie umierało tysiąc osób. Do czasu rozpoczęcia misji UE w wyniku wojny domowej zginęło ok 4,7 miliona ludzi. Szacuje się, że tylko 10% ofiar zginęło wskutek oddziaływań wojennych.

Operacja Artemis była pierwszą autonomiczną misją wojskową Unii Europejskiej przeprowadzoną w ramach Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (z ang. European Security and Defence Policy). Sam konflikt w Demokratycznej Republice Konga nazywano „afrykańską wojną światową”. Szacuje się, że z powodu panującej tam wojny i zapaści gospodarczej (brak bezpieczeństwa żywnościowego, opieki medycznej) dziennie umierało tysiąc osób. Do czasu rozpoczęcia misji UE w wyniku wojny domowej zginęło ok 4,7 miliona ludzi. Szacuje się, że tylko 10% ofiar zginęło wskutek oddziaływań wojennych. Pozostałe to ofiary głodu i fali chorób . Doniesienia Misji Narodów Zjednoczonych MONUC o rażących naruszeniach praw człowieka skutkowały przyjęciem 30 maja 2003 roku przez Radę Bezpieczeństwa rezolucji 1484, a tym samym rozmieszczenia Tymczasowych Wielonarodowych Sił Kryzysowych w stolicy regionu Bunii w czerwcu 2003 roku. Była również odpowiedzią na eskalację konfliktu i krwawych walk obserwowanym po wycofaniu przez Organizację Narodów Zjednoczonych sił pokojowych (ok. 6000 żołnierzy).

Celem tej misji było ustabilizowanie sytuacji, zabezpieczenie lotniska, umożliwienie kontynuowania procesu pokojowego w Bunii jak i w obszarze Wielkich Jezior oraz ochronę ludności cywilnej. Sama misja była ograniczona czasowo i miała trwać do 1 września 2003 roku - terminu, w którym siły UE miały być zastąpione dodatkowymi siłami ONZ. Największy udział personelu wojskowego UE pochodził z Francji. Na 1200 żołnierzy stacjonujących w Bunii 1100 pochodziło z Francji. Pozostali żołnierze zostali oddelegowani z Wielkiej Brytanii, Belgii, Niemiec, Szwecji, Hiszpanii, Austrii, Irlandii, Węgier oraz Holandii. W skład personelu wojskowego weszli również żołnierze spoza Europy (Kanada, RPA, Brazylia) . Dowodzenie misji przypadło Francji i tam mieściła się główna kwatera operacyjna misji. Całkowita liczba sił unijnych wyniosła 2060 osób, a w tym 1800 żołnierzy. Większość z nich stacjonowała w kwaterze głównej sił w ugandyjskim Entebbe. W czasie trwania misji, w rejonie Bunii stacjonowały nieliczne siły MONUC realizujące misję obserwacyjną Organizacji Narodów Zjednoczonych w Demokratycznej Republice Konga (mająca nadzorować zawieszenie broni i rozdzielenie wojsk) . Siły MONUC dzięki wsparciu sił UE mogły nadal pełnić swoją funkcję. Należy tutaj nadmienić, że misja ONZ MONUC operowała na terenie całego kraju, podczas gdy misja Artemis była terytorialnie ograniczona do rejonu miasta Bunii. Po rozmieszczeniu sił UE ustanowiono zakaz noszenia broni na terenie miasta Bunii oraz w promieniu 10 km od jego granic. Dzięki temu prawie całkowicie udało się wygłuszyć działalność uzbrojonych band. Niestety zakaz noszenia broni na wskazanym powyżej terenie nie wyeliminował drugiego poważnego problemu, jakim był handel bronią w tym rejonie. Starania UE w tym obszarze nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. We wrześniu zgodnie z odgórnymi założeniami odpowiedzialność za bezpieczeństwo regionu miasta Bunii została przekazana misji Narodów Zjednoczonych MONUC. Misja Artemis z uwagi na jej charakter (misja autonomiczna bez wsparcia ONZ, prowadzona poza granicami Unii Europejskiej o charakterze militarnym) stała się istotnym elementem Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony.