“Dziady” część IV to wielki monogram. Źródłem powstania utworu jest historia nieszczęśliwego uczucia Adama Mickiewicza do Maryli Wereszczakówny. Mickiewicz bardzo boleśnie odczuł fakt odrzucenia jego starań o rękę Maryli prze dumnego magnata. Nieznany wówczas nikomu poeta nie miał szans w oczach Maryli. Ten nieszczęśliwy związek został zaprezentowany w Dziadach części IV. Gustaw to literackie odzwierciedlenie samego autora, a Maryla to w rzeczywistości miłość Mickiewicza. Poeta w odróżnieniu od literackiego bohatera nie popełnia samobójstwa. Drugim źródłem Dziadów cz. IV są Cierpienia Młodego Wertera, znana koncepcja werteryzmu. Dla romantyka miłość nie musiała oznaczać erotycznego spełnienia i była wartością cenna samą w sobie. Romantycy odwoływali się do platońskiej koncepcji miłości w myśl, której uczucie to oznaczało związek połówek jednej duszy, przeznaczonych sobie, które podobnie myślą i podobnie czują.