Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej (SZ RP) są podstawowym elementem systemu obronnego państwa. Ogólnie rozumienie się je jako siły i środki wydzielone przez państwo do ochrony jego interesów, prowadzenia walki zbrojnej i stania na straży suwerenności państwa. Obecnie siły zbrojne (armię, wojsko) w ujęciu politycznym określa się jako: „ogół instytucji i struktur przygotowanych do prowadzenia walki zbrojnej w obronie narodowej i sojuszniczej. Ujęcie państwowe armii z kolei rozumie się jako: zbrojną część organizacji państwa przeznaczoną do ochrony i obrony siłą interesów narodowych oraz sojuszniczych poprzez jej użycie albo groźbę użycia oraz do wsparcia władz i społeczeństwa w sytuacjach zagrożeń niemilitarnych i innych” . Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. określa rolę oraz miejsce wojska w państwie :

1. Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej służą ochronie niepodległości państwa i niepodzielności jego terytorium oraz zapewnieniu bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic.
2. Siły Zbrojne zachowują neutralność w sprawach politycznych oraz podlegają cywilnej i demokratycznej kontroli. Artykuł 26. określa zatem jakie podstawowe zadania stoją przed SZ RP, nadając jednocześnie rangę konstytucyjną neutralności politycznej wojska oraz poddania go cywilnej i demokratycznej kontroli. Zgodnie z Konstytucją RP zwierzchnikiem sił zbrojnych jest Prezydent RP. Podstawowe, wykonawcze kompetencje zgodnie z konstytucją leżą w zakresie obowiązków Rady Ministrów, a także Ministra Obrony Narodowej. Parlament z kolei sprawuje kontrolę nad finansami armii, które są objęte budżetem państwa. Konstytucja określa również, że decyzje o użyciu Wojska Polskiego na obcym terytorium i przebywaniu obcych wojsk w Polsce wymagają zgody parlamentu, którą wyraża się uchwaloną ustawą bądź ratyfikowaną umową międzynarodową. Siły zbrojne (…) z punktu widzenia struktur organizacyjnych można podzielić na regularne i nieregularne siły zbrojne. Z kolei biorąc pod uwagę charakter prowadzonych działań na wojska operacyjne oraz siły i środki obrony terytorialnej. Ze względu na środowisko, w którym prowadzą działania dzieli się je na wojska lądowe, siły powietrzne i marynarkę wojenną . Określa to również ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej: „W skład Sił Zbrojnych wchodzą jako ich rodzaje:

1. Wojska Lądowe;
2. Siły Powietrzne;
3. Marynarka Wojenna;
4. Wojska Specjalne" . Regularne siły zbrojne są częścią sił zbrojnych o jednolitej strukturze organizacyjnej, wyposażeniu, systemie uzupełnień, uzbrojeniu, scentralizowanym dowodzeniu oraz ustalonych zasadach pełnienia służby. Do tego rodzaju sił zbrojnych można zaliczyć większość jednostek wojsk operacyjnych. Nieregularne siły zbroje są z kolei nie mają stałej struktury organizacyjnej, uzbrojenia czy wyposażenia. Stosują właściwe sobie formy i sposoby walki. Wpływają na to specyficzne warunki działań i zadania, które wykonują. Z reguły nieregularne siły zbrojne są siłami specjalnymi wojsk, wojska specjalne lub część wojsk terytorialnych przygotowanych do prowadzenia działań nieregularnych. Zasadniczym rodzajem sił zbrojnych, który przeznaczony jest do obrony przed atakiem lądowo-powietrznym są wojska lądowe. „Struktura wojsk lądowych oparta jest na związkach taktycznych, oddziałach i pododdziałach zorganizowanych w korpusy narodowe i w wielonarodowe z odpowiednią liczbą jednostek centralnej dyspozycji. Są one przystosowane do wykonywania zadań operacyjnych i taktycznych na europejskim polu walki, mają także możliwość wydzielania części sił do wykonywania niektórych zadań poza Europą, np. w ramach misji pokojowych NATO-prowadząc walkę w trudnych warunkach terenowych, meteorologicznych i klimatycznych” . Wojska lądowe współdziałają wielopłaszczyznowo z siłami powietrznymi i Marynarką Wojenną. Składają się one z jednostek obrony terytorialnej i operacyjnych, które zorganizowane są w okręgi wojskowe: Pomorski i Śląski, a także korpus zmechanizowany w Krakowie. Komponenty sił zbrojnych o obronnej strukturze jak wspomniano powyżej, tworzą wojska obrony terytorialnej oraz wojska operacyjne. W skład wojsk operacyjnych wchodzą „najlepiej wyposażone i specjalnie szkolone jednostki wojsk lądowych, sił powietrznych Marynarki wojennej, sił specjalnych i Żandarmerii Wojskowej” . Do zadań wojsk operacyjnych w czasie pokoju należy ochrona i strzeżenie polskiej przestrzeni lądowej, powietrznej i morskiej, utrzymanie gotowości bojowej do reagowania w sytuacjach kryzysowych na terenie własnego kraju bądź wspólnocie obronnej NATO. W czasie pokoju wojska operacyjne pełnią misje pokojowe, stabilizacyjne i humanitarne poza granicami kraju. W czasie wojny lub kryzysu polityczno-militarnego wojska operacyjne-w obronie Polski bądź wspólnoty obronnej NATO - po rozwinięciu zdolności operacyjnych i mobilizacyjnych, prowadzą samodzielne lub sojusznicze operacje obronne czy zaczepne na określonych obszarach. Ważna rolę przy pełnym wykorzystaniu zdolności bojowych, manewrowych i mobilizacyjnych odgrywa wsparcie terytorialne. Realizowane jest ono siłami oraz środkami struktur rządowych i pozarządowych, a także współdziałanie z obroną terytorialną. Obrona terytorialna jest obok wojsk operacyjnych drugą integralną częścią wojsk lądowych. „Określana jest w systemie pojęć NATO jako : komponent nowoczesnej struktury militarnej, którego powiązanie z systemem niemilitarnym w decydujący sposób wpływa na skuteczność obrony narodowej” . Obrona terytorialna współdziała z wojskami operacyjnymi oraz z cywilnymi strukturami ochrony i obrony. Utrzymuje również stałą gotowość do natychmiastowego wojskowego wsparcia wojskowego władz lokalnych i społeczeństwa, co jest niezbędne w czasie katastrof technicznych, klęsk żywiołowych i innych zagrożeń w czasie pokoju, kryzysu i wojny. Organem dowodzenia sił lądowych jest Dowództwo Wojsk Lądowych. Zostało utworzone na podstawie decyzji ministra obrony narodowej z dn. 4 kwietnia 1997 r. Jego strukturę organizacyjną tworzą trzy piony funkcjonalne: pion planowania i dowodzenia, pion szkolenia i pion logistyki. Kolejnym komponentem Sił zbrojnych RP przeznaczonym do jej obrony są siły powietrzne. Bronią one przestrzeni powietrznej naszego kraju, stanowiąc fundament zintegrowanego systemu obrony powietrznej państwa, połączonego funkcjonalnie z obroną powietrzną NATO. Siły powietrzne są w stałej gotowości do osłabienia potencjału przeciwnika powietrznego, doparcia jego ataku i przeciwdziałania naruszeniom przestrzeni powietrznej RP. Obok zadań osłonowych w czasie kryzysu i wojny wspierają wojska lądowe i Marynarkę wojenną. Siły powietrzne traktowane są priorytetowo w planach rozwoju oraz modernizacji sił zbrojnych. Wpływa na to specyfika zadań obronnych sił powietrznych, a także geostrategiczne położenie państwa i charakter zagrożeń. W skład sił powietrznych wchodzą: • wojska lotnicze dysponujące największym potencjałem uderzeniowym, odpowiedzialne są za funkcjonowanie jednostek latających; • wojska obrony przeciwlotniczej zwalczające środki napadu powietrznego; • wojska radiotechniczne kontrolujące ruch powietrzny nad Polską, a także w jej najbliższym otoczeniu. Struktura organizacyjna sił powietrznych oparta jest na korpusach obrony powietrznej. Składają się z formacji lotnictwa taktycznego, jednostek radiotechnicznych, dowodzenia, rakiet obrony przeciwlotniczej i elementów zabezpieczenia logistycznego. „Struktura ta uwzględnia w miarę równomierne rozmieszczenie jednostek w rejonach obrony powietrznej na terytorium Polski. Korpusy dysponują największym potencjałem uderzeniowym i mają decydujący wpływ na skuteczność obrony polskiej przestrzeni powietrznej” . Organem dowodzenia odpowiedzialnym za funkcjonowanie obrony powietrznej i sił lotniczych jest Dowództwo Sił Powietrznych, mieszczące się w Warszawie. Podobnie jak strukturę Dowództwa Sił Lądowych jego struktura składa się z trzech pionów funkcjonalnych: sztab, pion szkolenia i pion logistyki. Sztab odpowiedzialny jest za problematykę operacyjną, mobilizacyjną, utrzymanie gotowości bojowej oraz szkolenia operacyjno-taktyczne. Marynarka Wojenna Rzeczpospolitej Polskiej jako trzeci, najmniejszy rodzaj sił zbrojnych przeznaczona jest do obrony morskiej granicy państwa. Współdziała z innymi rodzajami sił zbrojnych i strażą graniczną w ochronie żeglugi, interesów gospodarczych na morskich obszarach Polski oraz obronie Wybrzeża. Egzekwuje także przestrzeganie polskiej jurysdykcji na wodach wewnętrznych, terytorialnych oraz w polskiej strefie ekonomicznej. Strukturę organizacyjną Marynarki Wojennej tworzą flotylle, oddziały i pododdziały rodzajów wojsk i służb. „Zgodnie ze zobowiązaniami sojuszniczymi Marynarka Wojenna wydziela część swoich sił do realizacji zadań sojuszniczych, zarówno w strefie Morza Bałtyckiego jak i poza nią. Aktualna struktura Marynarki Wojennej obejmuje dwie flotylle obrony wybrzeża, flotyllę okrętów oraz brygadę lotnictwa. Flotylle mają w swoim składzie okręty i pomocnicze jednostki pływające oraz jednostki brzegowe zabezpieczające działania jednostek pływających, a także brygady lotnictwa Marynarki Wojennej. Oprócz wymienionych w skład jednostek Marynarki Wojennej wchodzą jednostki dowodzenia, łączności, zabezpieczenia logistycznego” . Organem dowodzenia sił morskich jest Dowództwo Marynarki Wojennej, mieszczące się w Gdyni. W skład jego struktury organizacyjnej również wchodzą trzy piony: sztab, pion szkolenia i pion logistyki. Wyodrębniono również czwarty rodzaj sił zbrojnych na przełomie 2006 i 2007 roku. Są to wojska specjalne, które składają się z dowództwa i jednostek specjalnych. Termin „działania specjalne należy rozumieć jako najwyższy i najbardziej wysublimowany rodzaj działań nieregularnych, który znajduje zastosowanie zarówno w strategii ofensywnej, jak i strategii obronnej” . Wojska specjalne formuję się z wyselekcjonowanych żołnierzy pod kątem warunków fizycznych, predyspozycji psychicznych jak również zdolności do prowadzenia działań specjalnych. Dowództwo wojsk specjalnych odpowiedzialne jest za utrzymanie i funkcjonowanie działań specjalnych, funkcjonuje ono od 01.01.2007 roku. „Dowództwu Wojsk Specjalnych podlegają: • Jednostka Wojskowa GROM • 1. Pułk Specjalny Komandosów • Morska Jednostka Działań Specjalnych FORMOZA • Jednostka Wsparcia Dowodzenia i Zabezpieczenia Wojsk Specjalnych Szczegółowe zadania Dowództwa Wojsk Specjalnych to: • Opracowanie koncepcji rozwoju i użycia wojsk przeznaczonych do prowadzenia działań specjalnych oraz nadzór nad procesem szkolenia żołnierzy z jednostek specjalnych; • Realizowanie i koordynacja przedsięwzięć związanych z użyciem jednostek specjalnych poza granicami oraz w kraju w tym przygotowaniem współdziałania polskich wojsk specjalnych do współdziałania w ramach Wielonarodowych Połączonych Sił Operacji Specjalnych NATO i Unii Europejskiej; • Nadzorowanie poziomu zdolności bojowej sił i środków przeznaczonych do działań specjalnych oraz określanie potrze w zakresie uzbrojenia, wyposażenia, szkolenia i prowadzenia ćwiczeń ”. Wojsko wypełnia swoje funkcje w ochronie i obronie interesów państwa i obrony wspólnej NATO. Ochrona i obrona przez nie realizowana ma charakter ciągły zarówno w stanach bezpieczeństwa narodowego i międzynarodowego. W czasie pokoju stworzenie powszechnej obrony terytorialnej jest warunkiem, który podnosi wiarygodność odstraszania potencjalnych agresorów i stanowi skuteczny opór w czasie ewentualnej okupacji.