Maria jest utworem, który wyrósł z fascynacji Malczewskiego twórczością Byrona. Dlatego dzieło polskiego poety zawiera wiele elementów typowych dla Byrona. Podobnie jak u angielskiego pisarza pierwszoplanowa postacią nie jest bohater bez skazy. Wacław to wprawdzie nie byronowski zbrodniarz czy szaleniec, lecz syn Wojewody, który wypełnia swój obywatelski obowiązek i wyrusza przeciw Tatarom , którzy zagrażają bezpieczeństwu ojczyzny. To ponadto młodzieniec, który czystą miłością obdarza córkę Miecznika. I w tym momencie pojawia się konflikt bohatera z ojcem, który jest przeciwny związkowi z biedniejszą i niżej stojącą w hierarchii społecznej panną. Wacław to typowy bohater byroniczny, więc nie ulegnie ojcu , nie pogodzi się z rzeczywistością, chce zmiany. Ojciec się nie zgadza na ślub, syn nie czeka biernie, walczy o swoje szczęście, jednak chce błogosławieństwa ojca dla swojej miłości. Ojciec pozornie zgadza się, ale stawia warunek, by syn zasłużył się w walce z Tatarami. Wacław jedzie, ale przeczuwa coś złego- wydaje mu się, że własną śmierć. Gdy wychodzi zwycięsko z walki, złe przeczucia nadal go nie opuszczają. Przybywa noca do domu Miecznika i tam zastaje utopioną Marię. W tym momencie Wacław przestaje być bohaterem bez skazy, a staje się byronowskim mścicielem. Wiedząc, że do śmierci ukochanej przyczynił się jego ojciec, Wacław siada na koń i tak jak byroniczny bohater szuka zemsty. Młodzieniec przekonał się, że przestrzeganie kodeksu prowadzi do katastrofy, więc teraz pewnie postąpi niegodnie, niemoralnie. Kreacja Wacława jest typowo byroniczna. Bohater osamotniony (Wacław nie ma sprzymierzeńców prócz może starego Miecznika, który jest jednak tak uczciwy, że może go wspierać tylko w tym co szlachetne- w walce dla ojczyzny, na pewno nie wystąpi przeciw Wojewodzie, nawet jeśli chodzi o jego własną córkę), będąc w konflikcie z ojcem czuje się wyalienowany. Wacław jest nieszczęśliwie zakochany, skłócony wewnętrznie: z jednej strony kocha Marię, z drugiej strony jest to uczucie wbrew ojcu; z jednej strony winien jest ojcu szacunek, z drugiej w imię miłości szuka zemst na ojcu. Prawo do zemsty, jego zdaniem, daje mu miłość, jaką darzył Marię. Jest to zgodne z poglądami Byrona, według którego miłość kobiety jest najważniejsza, tłumaczy i usprawiedliwia wszystko. To w imię miłości popełnia mezalians i on, syn magnata żeni się córką średniozamożnego szlachcica. Jest gotów walczyć o tę miłość i przyjmuje warunki ojca. I wreszcie w imię miłości wyciąga miecz i wyrusza przeciwko ojcu. Nie jest to czyn chwalebny, zatem Wacław nie odczuwa spokoju sumienia. Z żalem mówi, że musi skruszyć najświętsze więzy, a więc jako syn wystąpić przeciw ojcu. Malczewski wykreował Wacława jako młodzieńca smutnego, ponurego i milczącego, który musi wybierać między miłością do kobiety a synowskim uczuciem. Bohater Byrona traci ukochana, a potem mści się za jej śmierć- taki scenariusz widzimy w Marii. Cechą utworów Byrona jest tajemniczość. W utworze Malczewskiego jest wiele niedomówień. Dwukrotnie pojawia się tajemnicze pacholę. Jest ono tak tajemniczą istotą, że aż nierealną- jakby pochodząca z innego świata. Raz śpiew pieśń będącą skargą na swój los: błąka się obcy po ojczyźnie, zrozpaczony, pozbawiony radości, z bliznami w sercu, doświadczony przez los. Drugi raz pojawia się, by zrelacjonować śmierć Marii i zachęcić Wacława do zemsty. Ponadto brak ciągłości przyczynowo- skutkowej, co sprawia, że niektóre wątki