Jan Kochanowski

Jan Kochanowski[/b] (ur. 1530 w Sycynie, zm. 22 sierpnia 1584 w Lublinie) – poeta polski epoki renesansu, sekretarz królewski, wojski sandomierski w latach 1579–1584, prepozyt poznański w latach 1566–1574. Jan Kochanowski uważany jest za jednego z najwybitniejszych twórców renesansu w Europie, najwybitniejszego poetę słowiańskiego, który przyczynił się do rozwoju polskiego języka literackiego. Kalendarium życia 1530- narodziny Jana Kochanowskiego 1544- rozpoczęcie nauki na Akademii Krakowskiej 1547- śmierć ojca 1547-1559- poeta przebywa na dworze Ks.

Jan Kochanowski[/b] (ur. 1530 w Sycynie, zm. 22 sierpnia 1584 w Lublinie) – poeta polski epoki renesansu, sekretarz królewski, wojski sandomierski w latach 1579–1584, prepozyt poznański w latach 1566–1574. Jan Kochanowski uważany jest za jednego z najwybitniejszych twórców renesansu w Europie, najwybitniejszego poetę słowiańskiego, który przyczynił się do rozwoju polskiego języka literackiego.

Kalendarium życia 1530- narodziny Jana Kochanowskiego 1544- rozpoczęcie nauki na Akademii Krakowskiej 1547- śmierć ojca 1547-1559- poeta przebywa na dworze Ks. Albrechta Hohenzollerna w Królewcu i tam studiuje 1552-1559- (z przerwami) przebywa w Padwie we Włoszech; studiuje na Uniwersytecie Padewskim; zwiedza Włochy 1558- pierwszy utwór którego data powstania jest znana. Wiersz nagrobny ku czci Kasztelana Brzeskiego. 1559- powrót do kraju- dylematy dotyczące wyboru drogi życiowej 1564-1570- zostaje sekretarzem Króla Zygmunta Augusta 1568- uczestniczy w wyprawie na Moskwę 1569- bierze udział w obradach sejmu, na którym zostaje podpisany akt Unii Lubelskiej 1574- osiada się w rodzinnym Czarnolesie; żeni się z Dorotą Podlodowską 1579-ukazał się przekład Psałterza Dawidów(psalmy 1580- wydanie „Trenów” 1584- ukazują się drukiem zbiory fraszek i pieśni 22 sierpień 1584- Jan Kochanowski umiera w czasie pobytu na sejmie w Lublinie

INTERPRETACJA TRENÓW TREN V Tren ten mówi o córce Kochanowskiego-Urszuli, która zmarła jak była bardzo młoda. Śmierć Urszulki przyrównana jest tutaj do uschnięcia drzewka oliwnego, przypadkiem podciętego przez ogrodnika i dlatego następuje nagła śmierć drzewka. Podkreślenie delikatności, wątłości dziecka. W treniewidoczna jest miłość rodziców do dziecka. Uwidacznia się tu także sytuacja śmierci dziewczynki na oczach rodziców. Co jest straszną tragedia dla nich. TREN VII Atmosfera w tym trenie jest bardzo pesymistyczna, zmienia się. Utwór ukazuje moment pogrzebu, kiedy to ojciec wpada w głęboką depresję po stracie córki, swojej ukochanej córki. Jest zrozpaczony tą sytuacją. Jest załamany. Traci nadzieję na lepsze jutro. Wszystkie rzeczy, ubrania dziewczynki przypominają mu Urszulę. W trenie tym zauważyć można wielki żal po stracie córki. TREN VIII W tym trenie opisana jest atmosfera w domu. Podmiot opowiada, że po śmierci córki, choć w domu jest dużo osób zdaje się być bardzo smutno i pusto. Wcześniej dom był pełen śmiechu, dziewczynki było wszędzie pełno. Podmiot opisuje, że Kochanowski zrozumiał, że na zawsze stracił córkę i ze nic nie będzie tak jak wcześniej. TREN X W trenie X podmiot, którego możemy utożsamić z Kochanowskim zastanawia się nad losem córki. Podmiot pyta o sposób pozagrobowego życia, zadaje dużo pytań retorycznych, zastanawia się jakie jest zycie Urszulki po śmierci. Gdzie jest? Gdzie trafiła? Pytania te oddają rozterkę duchową poety, załamanie jego dotychczasowych przekonań i wierzeń. Tren X przedstawia 3 punkt trenów-demonstracje żalu. Kochanowski pyta się nawet córki, po co się rodziła, jeżeli zaraz umarła i zadała mu cios prosto w serce, przez co teraz cierpi. Kochanowski zwątpił w istnienie Boga. Powiedział : GDZIEKOLWIEK JEST, JEŚLIŚ JEST, LITUJ MEJ ŻAŁOŚCI. W średniowieczu dla ludzi liczył się tylko Bóg, w renesansie trochę się to zmieniło, ale nikt nie myślał o tym, aby zwątpić w istnienie Boga i powiedzieć o tym. Kochanowski się na to odważył i w tym wersie widzimy kryzys światopoglądowy poety.

Postawa wobec życia: -klasycyzm- prąd literacki w sztuce i literaturze europejskiej. Od XVI w. we Włoszech, rozkwit we Francji w XVII w. Modny w okresie oświecenia (XVIII w.), pojawił się jeszcze w XIX stuleciu. Nawiązywał do antyku. -humanizm- prąd filozoficzny, etyczny i kulturowy, uznający człowieka za najwyższą wartość w sposób podkreślający jego godność. -stoicyzm-kierunek filozofii starożytnej, którego wyznawcy uznawali za cnotę, najwyższe i jedyne dobro, rozumiane jako życie zgodne z zasadami rozumu rządzącego światem, głosili, że warunkiem szczęścia i prawdziwej wolności jest panowanie nad sobą, zobojętnienie wobec cierpień i niepowodzeń. Dla stoików najważniejsze było uczciwe i moralne postępowanie. -epikureizm-nakazuje człowiekowi wierzyć świadectwu zmysłów, cieszyć się życiem i korzystać z jego radości. -horacjanizm- tendencje poetyckie nawiązujące do myśli i kształtu twórczości Horacego, upowszechnione w Europie w ciągu XVI–XVII w.

KOCHANOWSKI JAKO ARTYSTA: -upowszechnił 3 rodzaje literackie -rozwinął gat.poetyckie, środki poetyckie, bogata wersyfikacja(wiersz sylabiczny, wiersz bezrymowy-biały, wiersz stroficzny i stychiczny) KOCHANOWSKI JAKO MYŚLICIEL HUMANISTA: -wszechstronne wykształcenie (biegła znajomość greki i łaciny oraz antyku) -antropocentryczna postawa wobec życia -filozoficzne egzystencjalne tematy KOCHANOWSKIJAKO OBYWATEL: -troszczy się o losy państwa -dostrzega zagrożenia ojczyzny -wzywa szlachtę do gotowości w obronie kraju -służba ojczyźnie jako najwyższa watrość -przełożył fragmenty biblii na j.polski(psałterz Dawidów)