Stanisław August Poniatowski był synem Stanisława Poniatowskiego i Konstancji z Czartoryskich. Na tronie zasiadł w 1764r. W czasach swojej świetności na tronie, był krytykowany i wyklinany często nieuczciwie. Każdy kto go krytykował zapominał o jego dobrych cechach. Jego przeciwnicy uważają go za marionetkę w rękach Rosjan. Mówią o nim jak o egoiście i samolubie. Jednak większość zapomina o czasach w jakich panował Poniatowski i ówczesnej sytuacji politycznej. Wspominany wcześniej król, żył w bardzo ciężkim i trudnym okresie dla Polski. Wtedy to wojska rosyjskie stacjonowały na naszych terenach i August nie miał możliwości aby sprzeciwiać się Katarzynie. Z drugiej zaś strony, kiedy wykonywał jej rozkazy wysyłane mu z Rosji, obywatele Polski go nienawidzili. Dlatego przez cały czas rządów, był między przysłowiowym młotem a kowadłem. Jakąkolwiek decyzje by podjął, nie miała by szans na powodzenie. Z tego właśnie powodu, jestem zdania, że nie można Stanisława Augusta Poniatowskiego skazywać na poniżania i krytykować go. Powinno się starać postrzegać go obiektywnie. Nasz król, pomimo nacisków ze strony Rosji, starał się umacniać swój kraj. W 1755r. August zakłada Korpus Kadetów zwany Szkołą Rycerską. Była to pierwsza w Polsce taka szkoła. Kształcili się w niej wybitni polscy generałowie m.in. Tadeusz Kościuszko, Józef Antoni Poniatowski. Pierwszy z nich walczył o wolność Polski i Stanów Zjednoczonych. Drugi również walczył o niepodległość naszej ojczyzny i został marszałkiem francuskim. Szkoła Rycerska powstała, by stworzyć w kraju regularną armię i wykształcić patriotyczne kadry urzędnicze dla państwa. Poniatowski przykładał dużą wagę do oświaty, dlatego zdawał sobie sprawę z tego, iż od właściwego wykształcenia polskiej młodzieży, zależy przyszłość kraju. Chciał zbliżyć się do wzorów państw zachodnich w stosunkach politycznych i społecznych, dlatego przyczynił się do powstania Komisji Edukacji Narodowej, która przeprowadziła zmiany w polskim szkolnictwie. Król traktował mecenat kultury narodowej jako część swojej polityki. Uważał, że tylko ,,oświecone’’ społeczeństwo jest w stanie pomóc zreformować państwo i przywrócić jej dawną świetność i moc. Król zbudował Pałac Łazienkowski, gdzie odbywały się słynne Obiady Czwartkowe podczas, których wybitni pisarze, artyści i intelektualiści spotykali się w Zamku Królewskim, Łazienkach i omawiali projekty z dziedziny nauki i kultury, które miały być wprowadzone w życie przez króla. Poniatowski zdawał sobie sprawę ile znaczą dla państwa elity intelektualne i jaki jest ich wpływ na kształtowanie się określonej opinii narodu w sprawach reform społecznych i politycznych. Trzeba przyznać, że Stanisław miał wielki wpływ na rozkwit kultury i nauki w Polsce. Objął stypendiami młodych i zdolnych artystów, organizował wspomniane wcześniej Obiady Czwartkowe. Doprowadził do wybudowania Teatru Narodowego, gdzie wystawiano sztuki teatralne w języku polskim. August interesował się polską sztuką, choć czasy nie były odpowiednie, jednak jego zachowanie obfitowało w patriotyzm i optymizm. Sprowadził do Polski wielu architektów i znanych artystów takich jak Bacciarelli i Canalleto. Zajmowali się oni unowocześnianiem stolicy naszego kraju. Ponadto, Poniatowski wprowadził w obieg nowe monety srebrne i utworzył polskie placówki dyplomatyczne poza granicami kraju. Zainicjował powstanie pism ,,Monitor’’ oraz ,,Zabawy przyjemne i pożyteczne”. Informował społeczeństwo o nowych trendach reformatorskich przez te gazety. Na ich łamach systematycznie publikowano plany najnowocześniejszych reform i relacje z aktualnych posiedzeń politycznych. Za panowania ostatniego króla Polski, jakim był oczywiście Stanisław August Poniatowski, ustanowiono najwyższe polskie odznaczenia wojskowe, czyli Krzyż Virtuti Militari. Nastąpiło to w roku 1792 podczas wojny. Odznaka ta powstała prawdopodobnie z powodu braku wiary w możliwość skutecznego zbrojnego oporu. Krzyż ten, w następnych epokach odegrał dużą rolę. August Poniatowski starał się rozwinąć przemysł. Wybudował mennicę i ludwisarnię. Kolejnym krokiem była rozbudowa manufaktur i fabryk, które produkowały naczynia i broń palną. Za sprawą króla, nastąpił ogromny rozwój handlu a z tego powodu rozwinięto linie komunikacyjne i zniesiono cła. August popierał też gospodarczy rozwój kraju. Powstała poczta, banki, odbywał się też handel czarnomorski, który miał ograniczyć straty gospodarcze spowodowane przez politykę celną Prus. Warto nadmienić, że Stanisław August Poniatowski z własnych pieniędzy fundował działa dla Armii Polskiej. To z inicjatywy naszego króla zaczęto reformować polską artylerię. Zaczęto ją organizować na nowo, ujednolicać kalibry dział oraz organizować zaplecze artyleryjskie. Były to duże sumy pieniędzy, ponieważ wtedy 1 armata kosztowała tyle, ile cała wieś z ludźmi. Poniatowski, dzięki swojemu sposobowi życia, talentom rozmówcy i łatwości w dobieraniu argumentów miał duży wpływ na ludzi. Te wszystkie argumenty oraz inne jego cechy pokazują, że nie można Stanisława Augusta Poniatowskiego oceniać od razu najgorzej, ale trzeba przeanalizować jego czyny i dopiero wtedy wywnioskować jakim był człowiekiem i królem dla Polski. Jak już nadmieniłam, uważam go za dobrego człowieka, który dobrze wywiązywał się z obowiązków króla, a argumenty jakie przytoczyłam w swojej pracy, tylko umacniają mnie w pozytywnej ocenie ostatniego króla Polski.

Bibliografia: „Stanisław August - Polityk”, Andrzej Zahorski, Warszawa, wyd. Książka i Wiedza, 1959