Temat: W kontekście artykułów odzwierciedlających spór romantyków z klasykami zinterpretuj balladę Adama Mickiewicza "Romantyczność"

W Polsce romantyzm rozpoczyna się wydaniem pierwszego tomiku poezji Adama Mickiewicza „Ballady i romanse” w roku 1822. Artyści i poeci w tej epoce pragnęli przelać swoje emocje i uczucia na papier, a nie trzymać się z góry ustalonych reguł. Młodzi zaczęli się buntować i szukać nowych form wyrazu, czego starzy nie mogli pojąć. Do młodych zaliczał się właśnie Mickiewicz, który w tym zaczął tworzyć. Jednym z jego pierwszych dzieł była ballada „Romantyczność”.

W Polsce romantyzm rozpoczyna się wydaniem pierwszego tomiku poezji Adama Mickiewicza „Ballady i romanse” w roku 1822. Artyści i poeci w tej epoce pragnęli przelać swoje emocje i uczucia na papier, a nie trzymać się z góry ustalonych reguł. Młodzi zaczęli się buntować i szukać nowych form wyrazu, czego starzy nie mogli pojąć. Do młodych zaliczał się właśnie Mickiewicz, który w tym zaczął tworzyć. Jednym z jego pierwszych dzieł była ballada „Romantyczność”.

Właśnie tak rozpoczął się spór między klasykami a romantykami. Przykładem tego są dwa artykuły – pierwszy Kazimierza Brodzińskiego a drugi Jana Śniadeckiego. Główny powód niezgodności między pokoleniem starym a młodym tyczył się formy treści i celu sztuki. Klasycyzm opierał się na poetyce normatywnej, czyli poetyce ograniczającej swobodę autora dążąc do ustalenia kanonu. Śniadecki pisze: „W moim, więc przekonaniu to wszystko jest klasycznym, co jest zgodne z prawidłami poezji, jakie dla Francuzów Boileau, dla Polaków Dmochowski, a dla wszystkich wypolerowanych narodów przepisał Horacy; romantycznym zaś to, co przeciwko tym normom grzeszy i wykracza”. Jedna z norm to granice między gatunkami, które oddzielają jeden od drugiego w przeciwieństwie do romantyzmu. Tu poety ograniczyć nie można żadnymi zasadami, twórczość tworzona jest z natchnieniem. Innym powodem sporu są elementy ludowe, niedopuszczalne w klasycyzmie. Romantyk subiektywnie opowiada historie bohatera nisko urodzonego, który przeżywa nieszczęśliwą miłość bądź tragedie, co często wzbogacone jest tajemniczą atmosferą i elementami fantastyki. Kazimierz Brodziński napisał, że klasyk: „(...)zwać to będzie albo dziecinnym, albo gustem zepsutym”, gdyż w utworach klasycystycznych treść miała uczyć, wychowywać, inspirować

„Romantyczność” to ballada, która zawiera podstawowy program romantyzmu. Utwór rozpoczyna się mottem z Szekspira. Narrator opowiada tu o dziewczynie, która twierdzi, iż w nocy odwiedza ją jej zmarły kochanek. Karusia posiada cechy bohatera werterowskiego. Dziewczyna wydaje się wyrwana z otoczenia, słaba, zagubiona i rozdarta wewnętrznie. Twierdzi, że nie lubi świata, że nikt jej nie rozumie. Lecz chociaż ludzie wierzą dziewczynie, pewien uczony potępia ją i wyśmiewa ludzi za to, iż wierzą w brednie, które wygaduje Karusia. Mickiewicz umieścił tu elementy baśniowe – ducha Jasia, nisko urodzona bohaterka, lud z małego miasteczka i mało znaczące zdarzenie, co Śniadecki komentuje: „folklor, jako barbarzyństwo upokarzające człowieka”. Ballada nie jest również mile widziana w gronie klasyków, ponieważ jest kojarzona z balladą barokową lub średniowieczną, która była uważana za gatunek nieszlachetny. Narrator dowodzi, że człowiek jest istotą duchową, ponieważ ludzie ufają uczuciom, emocjom, wierzą w wieczną miłość, nie szukają namacalnego dowodu na to, czego nie widać, uznają za prawdę to, co mówi im serce. Pod postacią uczonego kryje się postać Śniadeckiego, który był przeciwnikiem romantyzmu. W ostatniej strofie autor zawiera myśl: „ miej serce i patrzaj w serce”, które staje się hasłem przewodnim programu romantyków, podkreślającym wagę uczuć: „do klasyczności trzeba mieć więcej udoskonalony gust, do romantyczności więcej udoskonalone czucie”.

Jan Śniadecki uważa, że ludzie i twórcy powinni się zajmować teraźniejszością, bieżącymi problemami narodu. Klasyk opiera się na racjonalizmie, jest przeciwny stosowaniu w poezji ludowej mistycyzmu, mieszania gatunków czy rodzajów literackich. Powszechnym poglądem jest, iż romantyzm to zdrada ideałów sztuki klasycznej. Kazimierz Brodziński uważa, że romantyzm jest ścieżką w głąb poezji, pozwala na swobodne wyrażanie swoich uczuć i myśli. Romantycy pragnęli sztuki prostej i naturalnej. Jest to poezja, która wydobywa uczucia kłębiące się w człowieku. Rozpatrując „Romantyczność” w kontekście artykułów można stwierdzić, iż Mickiewicz przyłącza się do sporu, zawierając w utworze niejednoznaczne treści o podtekście ideowo-artystycznym, wykorzystując formę ballady oraz umieszczając hasło romantyków mówiące o wyższości serca na rozumem.