Organizacja i zarządzanie w administracji publicznej

1. administracja publiczna – pojęcie, znaczenia (podmiotowe, przedmiotowe, formalne)
2. władztwo administracyjne (imperium)
3. sfera wewnętrzna i zewnętrzna działania administracji
4. organ administracji publicznej
5. urząd administracji publicznej
6. podstawowe założenia idealnego typu biurokracji w/g M.Webera
7. problem racjonalności zewnętrznej i racjonalności wewnętrznej organizacji w/g M. Webera
8. teoria X i teoria Y w/g M.McGregora
9. orientacje kierowników
10. pojęcie organizacji (znaczenie rzeczowe, czynnościowe, atrybutowe)
11. efekt organizacyjny
12. rodzaje (sektory) organizacji
13. podstawy instytucjonalizacji
14. więzi organizacyjne
15. tradycyjna klasyfikacja więzi organizacyjnych

22:27:28 16. klasyfikacja więzi organizacyjnych z uwagi na kryterium prawne 17. pojęcie struktury organizacyjnej 18. schemat organizacyjny 19. jednostki, komórki organizacyjne, stanowiska pracy 20. determinanty struktury organizacyjnej 21. struktura organizacyjna w ujęciu H.Minzberga 22. wymiary struktury organizacyjnej 23. rozpiętość kierowania 24. klasyfikacje struktur organizacyjnych 25. struktura administracyjna ministerstwa 26. pojęcie kultury organizacyjnej 27. czynniki wpływające na kulturę organizacyjną 28. funkcje kultury organizacyjnej (integracyjna, percepcyjna, adaptacyjna) 29. typy kultury organizacyjnej 30. pojęcie zmiany organizacyjnej 31. modele procesu zmian organizacyjnych 32. model procesu zmian organizacyjnych w/g L.E. Greinera 33. modele procesu decyzyjnego 34. pojęcie planowania 35. rodzaje planów organizacyjnych 36. różnice pomiędzy planami operacyjnymi i strategicznymi 37. motywacja - pojęcie, rodzaje 38. proces kadrowy w organizacjach 39. sieciowe metody planowania 40. komunikacja w organizacji 41. koncepcje motywacji (teorie treści motywacji, teorie procesu motywacji, teorie wzmocnienia) 42. zarządzanie strategiczne w polskiej administracji publicznej

Wykład 1 Cele wykładu: -prezentacja podstawowych pojęć związanych z organizacja i zarządzaniem -prezentacja podstawowych zasad budowy i funkcjonowania organizacji Struktura wykładu: -zagadnienia wstępne -historia myśli organizatorskiej -budowa i funkcjonowanie organizacji Materiały pomocnicze: -Stoner J.A.F Frejman, R. Gilbert D.R  Kierowanie Warszawa 1997 -Gulski B. , Szeloń Z. M  Podstawy organizacji i zarządzania Lublin 2000 -Stefaniuk M. Wybrane Zagadnienia myśli organizatorskiej Lublin 2000

1. Zagadnienia Wstępne: Metafory organizacyjne (Garet Morgan) „Obrazy organizacji”.

Organizacja to: -maszynawszystkie jej części można zbudować i opanować: człowiek = trybik -organizm porównanie do drzewa -mózg obieg informacji i proces ich krążenia -system polityczny różne grupy walczące o władze -proces zmian ucywilizowanie zmian, pozwala człowiekowi znaleźć się w procesie zmian -narzędzie dominacji aparat presji

Etymologia słowa „ organizacja” Organum (łac.) Organom (gr.) Narzędzie, instrument, wyspecjalizowany narząd;

-Organizacja ma charakter użytkowy, instrumentalny. -to możliwe najbardziej sprawne realizowanie (osiągniecie) celu

Definicja organizacji ( Russell Ackoff)- elementy -system zachowujący się rozmyślnie -funkcjonalny podział pracy czynności komplementarne -zależności funkcjonalne różnych pod zestawów  Obserwacja i łączność -przynajmniej jeden pod zestaw pełni funkcje kontrolno kierownicze

Definicja organizacji ( Tadeusz Kotarbiński, Andrzej Koźmiński) -„szczególny rodzaj stosunków części do siebie i do złożonej z nich całości (…) polega na tym, że części współ przyczyniają się do powodzenia całości (Kotarbiński). -„ całość, która przyczynia się do powodzenia swoich części” (Koźmiński)

Synergia- (efekt organizacji) sytuacja, kiedy w wyniku współpracy różnych części w organizacji efekty są większe niż suma efektów działania takich części, gdyby działały poza organizacją. • Przyczyny -podział pracy -facylitacja społeczna praca w grupie daje większe efekty niż samodzielnie

Organizacja: -części -współpraca -podział pracy -kierownictwo

Organizacja (Jan Zieleniewski):

• znaczenie czynnościowe -czynności (procesy) organizowania: -ukierunkowanie na instytucjonalizację. utrwalenie np. stowarzyszenie, partia polityczna -w innym celu niż instytucjonalizacja krótkotrwałe np.: pochód, manifestacja, bal

Znaczenie rzeczowe 1 (przedmiotowe) uporządkowany rodzaj rzeczywistości -rzecz organizowania( szczególna instytucja) !!! Dwa elementy infrastruktury - Infrastruktura społeczna potrzeby ludzi - Infrastruktura technicznadrogi, prąd, gaz

Znaczenie rzeczowe 2. ( przedmiotowe); • składniki -cele, dla których taki porządek został wprowadzony, hierarchia misja (wizja), cele generalne, cele niższego rzędu -personel- pracownicy, członkowie, kibice

• charakter przymusowy np. więzienie, szpital *charakter dobrowolny -zasoby- wszystko, co ma wartość w osiągnięciu celu *dobra materialnegotówka *dobra niematerialne  dobre imię -sposób funkcjonowania (procedury-prawo, technologie) Znaczenie atrybutowe -ustrój albo układ powiązanych ze sobą elementów składających się na określoną całość -atrybut przy słowie „organizacja”
• wewnętrzna
• publiczna
• klerykalna
• gospodarcza
• młodzieżowa

Podział organizacji na sektory

• 1. Sektor – organizacje wchodzące w skład aparatu państwowego, ściśle związane z państwem. Części aparatu państwowego np. Sejm, -procedura legalność
  • 2. Sektor-organizacje gospodarcze przedsiębiorstwa prowadzone przez przedsiębiorstwa -cel  charakter gospodarczy
  • 3. Sektor – organizacje pozarządowe, non profit (not for profit) oparte na wolontariacie -szkoły -uniwersytety -PAN -fundacje -stowarzyszenia -partie polityczne -zakłady opieki zdrowotnej -kościoły -związki zawodowe -celstatutowy Teoria organizacji i zarządzania jest przeznaczona dla organizacji 2 sektora, ale pewne jej cechy stosuje się w pozostałych SEKTORACH Często zdarza się przemieszczenie granic sektorów.

Wykład 2

Mechanizmy spajające ( integrujące) organizację • mechanizm biurokratyczny  1 sektor – formalna, regulująca, prawna, hierarchia, dokumentacja • mechanizm rynkowy  2 sektor • mechanizm klanowy  3 sektor – ludzie o podobnych poglądach

Organizacja – istota Organizacja = podział pracy Podział pracy:

1. Specjalizacja • w płaszczyźnie pionowej ( wertykalnej) wydawanie poleceń, wykonywanie poleceń; • w płaszczyźnie poziomej (horyzontalnej)podział funkcji

2. Koordynacja

Biurokracja – znaczenie terminu *patologia organizacyjna  organizm niezdrowy do prawidłowego funkcjonowania, zbyt powolna *warstwa urzędnicza (klan)  działanie opiera się na przepisach *sposób podejmowania decyzji  przeciwstawny sposobowi demokratycznemu *organizacja o szczególnych cechach

Organizacja biurokratyczna -przełom XVII / XIX w ( Oświecenie) -racjonalizacja działalności przez formalne procedury -efektywna w stabilnym otoczeniu  określona sprawa – określona procedura

Warunki efektywności *adaptacjatempo zmian w otoczeniu, a tempo zmian procedur np. kasyna w Anglii i ich kontrola przez telefony komórkowe

• wzajemność  praca adekwatna do gratyfikacji

  Idealny typ biurokracji ( Max Weber) -bezosobowy porządek prawny -podział kompetencji -hierarchia -oddzielenie własności -oddzielenie interesów -zawodowy charakter zatrudnienia -wynagrodzenie -dokumentacja pisemna

Typy władzy -charyzmatyczna -tradycyjna -legalna

Racjonalność organizacji biurokratycznej (max Weber)	

-wewnętrzna (formalna)zgodności z procedurami -zewnętrzna (substantywna)  to, co jest racjonalne dla petenta

2. Historia myśli organizatorskiej

Początek nowoczesnej myśli organizatorskiej

• Druga połowa XIX w. -Przyczyny a) zmiany w produkcji b)zmiany w zakresie władzy państwowej

Zmiany w sferze produkcji: *zasady industrialne (A.Toffler); a) standaryzacja b) specyfikacja c) synchronizacja d)koncentracjaduże podmioty zintegrowane w jedno e) maksymalizacja ekonomia skali f) centralizacjaskupienie w podejmowaniu decyzji

• głośne miejsce produkcjifabryka

Zmiany w zakresie władzy państwowej *liberalizm (państwo neutralne)

• interwencjonalizm państwowy (państwo zaangażowane) Koncepcja „społeczeństwa organizacyjnego” *przełom XIX i XX w. *prekursorzy: Herbert Spencer, Karol Mannheim; *cechy wzrost liczby organizacji, sposób zaspokajania potrzeb jednostki (np. wakacje biura podróży *aprobata/ krytyka- oceny |/ *uzależnienie od organizacji *przekształcenie psychiki

Tradycje myśli organizatorskiej (N. Mouzelies m R. Scott)

*Klasyczna: zależność: biurokracja  demokracja *Menadżerska: usprawnienie działalności biurokratycznej

Tradycja klasyczna myśli organizatorskiej *Karol Marks aparat przymusu, który pośredniczy pomiędzy posiadającymi a nie posiadającymi *bufor (pośrednik) w społeczeństwie klasowym w którym występują sprzeczne interesy

*Max Weber tak długo będzie istniała dopóki będzie istniało państwo prawne *teorie oligarchiczneobecnie zagraża demokracji a potniej będzie jeszcze bardziej -R.Michels”żelazne prawo oligarchii” -G.Moscha, V.Paretoteorie elit (lata 20-30 XX w. -J.Burnhamteorie rewolucji menadżerów -J.Schumpeterteoria demokratycznego elitaryzmu nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii demokracja jest iluzją, porównanie do rysunku np. *sprzedający= kandydat *kupujący= wyborca *towar = program polityczny *cena= oddany głos Tradycja menadżerska myśli organizatorskiej *nurt formalny zaprowadzenie większej liczby szczególnych przepisów = dokładniejsza regulacja *nurt naturalny (behawioralny)mniej przepisów, więcej zrozumienia na naturalne zachowanie jednostek *nurt systemowy Tradycja menadżerska myśli organizatorskiej nurt formalny *szkoła naukowego zarządzania (Scientific manegment) F.W.Taylor, F i L Gilbreth, H.Grantt, H.Ford -nauka -formalne przepisy -celwdrożenie wielkich mas emigrantów do tworzącego się tam przemysłu *szkoła administracyjna H. Fayol, M.Weber *podejście decyzyjneHerbert Simon (Nagroda Nobla) Niema lepszego środowiska decyzyjnego niż biurokracja

Tradycja menadżerska myśli organizatorskiej nurt neutralny

• Szkoła stosunków międzyludzkich (Human Relations) -Elton Mayo: eksperyment autor wpływu oświetlenia na prace -F.J.Dickson -F.J.Roethlisberger *teoria systemu kooperacyjnego- Ch.Barnard -kooperacja, która wynika z chęci podporządkowania się i współpracy *podejście instytucjalne- Ph.Seleznick
• teoria systemu społecznego ( T.Parsons) Organizacja jako system społeczny(T.Parsons) AGIC a)Funkcje -adopcyjna -osiągania celów -integracyjna -kulturalna b)Płaszczyzny analizy -ekologiczna- relacje z otoczeniem -strukturalna- integracja wewnątrz -socjopsychologiczna – zdolności do wykonywania funkcji.

Tradycja menadżerska myśli organizatorskiej – nurt systemowy *Ludwik von Bertalanffly 1950r. *cechy podejścia systemowego a)halizm – przekonanie że cała rzeczywistość jest wielką całością b)kompleksowości- trzeba wziąć pod uwagę otoczenie c)esencjalizm – rozpatrzenie rzeczy z punktu widzenia istotnych spraw d)strukturalizm- bada wpływ budowy (struktury) na działanie e)kontekstowość-bada kontekst w oparciu o istnienie innych organizacji f)teleologizm- celowość

Na podstawie abstrakcyjnych modeli przeprowadza się istotnych spraw, znajduje się podobieństwa

Tradycja menadżerska myśli organizatorskiej – nurt systemowy • organizacja jako system a)cybernetyczny-podsystemy: celów, regulacji, ”operacyjny” b)sprzężony zwrotnie (dodatkowo, ujemnie) c)otwarty (zależności między organizacją a otoczeniem)

*ujęcie sytuacyjne-analiza organizacji poprzez pryzmat jej doświadczeń lub podobnych przypadków innych organizacji

Wykład 3

Instytucja – znaczenie -prawne -socjologiczne -prakseologiczne Instytucja –znaczenie prawne Zespół norm łącznie regulujących określoną dziedzinę stosunków międzyludzkich, dostatecznie ważny praktycznie i teoretycznie do wyodrębnienia go w jedną całość -cechą charakterystyczną jest trwałość Instytucja- znaczenie socjologiczne Józef Szczepański -grupa ludzi do załatwienia spraw doniosłych dla społeczności (wykonując funkcje publiczne) np. gmina -pewne formy organizacyjne – zespół czynności wykonywanych przez niektórych członków grupy w imieniu całej grupy np. dokument administracyjny. -Zespół urządzeń materialnych i środków działania pozwalających upoważnionym jednostkom na wykonywanie funkcji publicznych/ usługi, regulacja zachowań -role społeczne szczególnie doniosłe dla grupy.

Instytucja - znaczenie prakseologiczne Tadeusz Kotarbiński „całość złożona z ludzi i aprobaty” model rzeczywistych stosunków cechujących się trwałością *organizacje zinstytucjonalizowane trwałe *organizacje nie zinstytucjonalizowane nietrwałe

Podstawy instytucjonalizacji

• formalne -akty prawne powszechnie obowiązujące – dotyczące wszystkich organizacji -akty wewnętrzne- przepisy zewnętrzne pojedyncze organizacje
• nieformalne -reguły moralne, obyczajowe etc. -sytuacje (kryzys euforia etc.) *tradycja –nieformalna podstawa instytucjonalizacji

Schemat instytucjonalizacji organizacji – formalne podstawy -Konstytucja np. sądy i trybunały, NIK -ustawa -Akt indywidualny, (akt o utworzeniu, umowa, akt założycielski) -Statut -Regulaminy -zarządzenia wewnętrzne -Indywidualne decyzje (umowy) Więź organizacyjna -szczególny przypadek więzi społecznej (socjologicznie) -każdy wyróżniony rodzaj stosunków pomiędzy częściami organizacji(instytucji), który wpływa na powodzenie całości (J. Zieleniawski) -związek miedzy obiektami

Więzi organizacyjne- kryteria, klasy -tradycyjne -prawne Więzi organizacyjne – klasyfikacja tradycyjna -liniowe- więź pionowa, kierownicza, hierarchiczna, podległości  nadrzędności, więź służbowa, ma charakter władczy *konsekwencjedomniemanie prawości, legalizm przymus

-funkcjonalne- wynikają ze specjalizacji i podziału pracy, więź pozioma, zależność pomiędzy różnymi podmiotami, które są zaangażowane w tę samą funkcję np. produkcyjna, sprzedaży, finansowa, administracyjną itp. * współpraca *tworzenie struktur funkcjonalnych (poziome i pionowe)

-techniczne-więzi, które istnieją z uwagi na udział jednostki w procesie technicznym. -informacyjna- określa sposób informowania *może mieć charakter formalny instrukcja kancelaryjska *charakter nieformalny

• społeczne- podnoszenie kultury Więzi organizacyjne – klasyfikacja prawna ( M. Zdyb) -zobowiązaniowe stosunek cywilnoprawny, równość stron swoboda umów -administracyjne stosunek administracyjno-prawny, nierówność stron, brak swobody umów Struktura organizacyjna -elementy i ich układ -relacje pomiędzy elementami *struktura organizacyjna= organizacja(w myśleniu niektórych)  gdyż jest to najbardziej czytelny element organizacji *struktura organizacyjna to wewnętrzna budowa organizacji, uporządkowany układ elementów

Elementy struktury organizacyjnej *jednostki organizacyjne – taka część struktury, która wykonuje dużo funkcji samodzielnej organizacji np. oddział, zakład, przedsiębiorstwo, delegatura *komórka organizacyjna – wykonuje najczęściej jedna funkcje np. departament, biuro, wydział, dział, sekcja, zespół, mają charakter niesamodzielnyzwiązane z więziami funkcjonalnymi. *stanowisko pracy -kryteria – liczba osob, jednoosobowe, wielo osobowe -samodzielne i niesamodzielne *układ elementów określony na podstawie więzi organizacyjnych

Struktura organizacyjna- Uporządkowany układ jednostek organizacyjnych, komórek i stanowisk pracy pomiędzy którymi zachodzą więzi w szczególności liniowe i funkcjonalne Wykład 4 Odwołany

Wykład 5

Ujęcia struktury organizacyjnej

• Statyczne(struktura rzeczy)-akcentuje „anatomię” strukturypodział na konkretnie usytuowane elementy, schemat organizacyjny, nacisk na specjalizację; • Dynamiczne(struktura zdarzeń, procesów)- akcentuje „fizjologię” struktury nacisk na koordynację (łączenie elementów w celu sprawnego funkcjonowania)

Podejście do struktury organizacyjnej • Struktura jako projektstruktura powstaje jak tworzy się i opracowuje projekt • Struktura w działaniuoddzielenie od projektu struktur powstaje dopiero gdy organizacje zacznie funkcjonować.

Definicja Struktury *struktura formalna- określony system przepisów (norm) w którym ujęto układ elementów i relacje pomiędzy nimi *struktura nieformalna- układ elementów i relacji odchylających się od struktury formalnej *struktura niesformalizowana- układ elementów i relacje świadomie pozostawiane w procesie formalizacji poza strukturą formalną *struktura poza formalna – układ elementów i relacje pomiędzy nimi, które obejmują wszelakie zachowania indywidualne i grupowe wynikające z niezgodności lub niepełnej zgodności celów indywidualnych i grupowych z celami struktury formalnej  jest to patologia w organizacji *struktura rzeczywista- efektywna struktura formalna, struktura niesformalizowana, struktura nieformalna, (elementy i relacje rzeczywiście nie występujące) *struktura nierzeczywista- elementy i relacje formalnie ustalone ale w rzeczywistości nie przestrzegane *struktura świadoma- część struktury nieformalnej wraz z całą struktura formalną, układ elementów i relacji które są objęte świadomym przyjęciem przez część personelu organizacji lub grupy osób stojących poza organizacją *struktura nieświadoma – układ elementów i relacji pomiędzy nimi, które pozostają poza świadomością członków organizacji i osób z zewnątrz.

Przymioty formalnej struktury organizacyjnej *celowość – orientuje działania ludzi na osiąganie wspólnych celów, zabezpiecza racjonalność procesów. *akceptowalność – rozwiązania formalne akceptowane przez kierownictwo. *względna trwałość- rozwiązania formalne akceptowane przez kierownictwo. *względna trwałość- stabilizator organizacji w jakimś okresie czasu *względna bezosobowość- podstawą kontaktów formalnych jest treść zadań i funkcji.

Funkcje struktury organizacyjnej

*Transformacja celów globalnych na cząstkowe *klasyfikacja celów *minimalizacja dowolności  wprowadza rygor *Integracja organizacji *synchronizacja elementów organizacji uwzględnienie co, kto, jak i kiedy ma funkcjonować *wiązanie organizacji z otoczeniem – adaptacja

*stabilizacja procesów zachodzących w organizacji

Struktura jako narzędzie kierowania Poprzez strukturę odbywa się proces -planowania -organizowania -przewodzenia -kontrolowania Struktura organizacyjna zakresy -struktura osoby prawnej -struktura przedsiębiorstwa

Przedsiębiorstwo państwowe Spółka Z.O.O I II

Determinanty (wyznaczniki) struktur organizacyjnych

-strategia -personel -technika i technologia -wielkość i wiek

Strategia jako determinanta struktury

-A.D.Chandler (1962)”the structure follows the strategy” struktura podąza za strategiąhasło -pojęcie strategiiproces formułowania celów organizacji i znajdowania podstawowych sposobów wykonywania tych celów: cel generalny , cel podstawowy. -proces tworzenia struktury (specjalizacja= uszczegółowienie, koordynacja, departamentalizacja = czynności krążenie ze sobą podobnych zadań i celów, funkcji i tworzenie odpowiednich komórek organizacyjnych -zakres struktury (Henry Mintzberg)

Funkcje

1.Funkcje strategiczne | 2.funkcje codziennego zarządzania |>w ramach struktury 3.funkcje operacyjne np. zawieranie umów | 4.Funkcje z zakresu technostrukturyinfrastruktura techniczna, transport, | sieć komputerowa, telefoniczna, biblioteka. |> zlecane na 5.Funkcje ogólno usługoweobsługa prawna, księgowa, sprzątanie | zewnątrz

-Outsourcing- zlecanie przenoszenie do innych miejsc np. do innych państw. -prywatyzacja zadań publicznych= zlecanie w przypadku organizacji 1 sektora -samostanowienie; Personel, jako determinanta struktur -D.McGregor (1960)- organizacje pracowników * Teoria Xczłowiek jest leniwy, trzeba go pilnować *Teoria Yczłowiek lubi pracować -J.A.C. Brown(1968)- style kierowania *autokratyczny *demokratyczny *nie ingerujący

WYKŁAD 6

Klasyfikacje struktur organizacyjnych- kryteria

-kształt -przewaga więzi organizacyjnych -dominujące kryteria wyodrębnienia podstawowych układów organizacyjnych Klasyfikacje struktur organizacyjnych – kryteria kształtu -Płaskiemało szczebli, demokratyczne, szybciej krązą informacje, większa rozpiętość kierownictwa -Wysmukłe więcej szczebli, mniej demokratyczne, oddalenie kierownictwa od bezpośrednich wykonawców, wydłużenie pionowych szczebli informacji, mała rozpiętość kierowania.

Klasyfikacje struktur organizacyjnych według kryterium przewagi więzi organizacyjnych -liniowe -funkcjonalne -kombinowane

Struktury liniowe

-dominują więzi służbowe 9liniowe), podległość- nadrzędność ( wyraża władzę) -zasada jednoosobowego kierownictwa -małe organizacje, nieskomplikowany i jednorodny przedmiot działalności -jedność kierownictwajeden przełożony -jedność rozkazodawstwa -droga służbowa -Bardzo rzadko występuje, bo nie ma zastosowania w dużych organizacjach -czasami nazywana strukturą jednoliniową -np. starożytne armie.

Struktury funkcjonalne -przewaga więzi funkcjonalnychwięzi zachodzą między osobami zaangażowanymi w wykonywanie tych samych funkcji -wyodrębnienie funkcjonalnych stanowisk kierowniczych -wielość linii powiązań- struktura wielo liniowa -powiązania mogą przebiegać w pionie i poziomie -np. organizacja biurokratyczna (podział pracy, typowe podziały spraw)

Typy struktur funkcjonalnych 

*hierarchicznie -kierownicy funkcjonalni są jednocześnie zwierzchnikami -więzi liniowe i funkcjonalne przebiegają równolegle *wspomagane -kierownicy funkcjonalnie w roli doradców -więzi liniowe i funkcjonalne rozdzielone

Struktury kombinowane -prosta kombinacja (ilościowe) -złożone kombinacje (nowa jakość)

Złożona kombinacja

-struktura liniowo –sztabowa -koncepcja W.Jermakowicza Liniowa | *sztabowo-liniowa | *wydziałowo-liniowa | *quasi funkcjonalna | Funkcjonalna | *prioritowe | *macierzowe |> Jest to najbardziej kombinowana *jednofunkcyjna podzielona | struktura Jednofunkcyjna | *zintegrowana | *krzyżowa | *sztabowo-liniowa |

Dominujące kryteria wyodrębnienia podstawowych układów organizacyjnych Kryteria: -Funkcjonalnewynikające z podobieństwa czynności, zadań bądź stosowanych metod pracy -Obiektowewynikające z podobieństwa i specyfiki przedmiotu działalności – produkt, grupa przedmiotów -Przestrzenno/regionalne wynikające ze specyfiki usytuowania przestrzennego wyodrębnionych jednostek organizacyjnych

Wykład 7

Jedno dominujące kryterium

1. Funkcjonalne (podobieństwo f-cji)
2. Obiektowepewne funkcje wykonywane są na szczeblu *całej organizacji np. marketing /funkcje ogólno organizacyjne. *oraz funkcje specyficzne wykonywane dla pewnych obiektów / funkcje związane z poszczególnymi obiektami 3. Przestrzenno regionalne(terytorialne, geograficzne) rynki regionalne (specyficzne funkcje) działalność krajowa(ogólna)- cały obszar działalności 4.dywizjonalnepowstały w USA w dużych organizacjach zajmujących się różnorodną działalnością *określane jako M-Form (multistruktury) -istnieją jednostki centralne( jest ich niewiele) -dywizje (pewne piony działalności) Cechy: -bardzo duże -wykonują dużo odrębnych funkcji -nie mają samodzielności (osobowości prawnej), pomimo że mogłyby funkcjonować samodzielnie -nie istnieją w nich powiązania o charakterze poziomym np. Dupout -silny efekt synergii (wzajemnie oddziaływanie)

Wiele kryteriów dla wyodrębnienia podstawowych systemów organizacyjnych

1. Struktury macierzowe -funkcjonalno- obiektowe -funkcjonalno- regionalne -regionalno – obiektowe

*umożliwiają łatwiejsze dostosowanie organizacji do chwilowych potrzeb

2. Struktury tensorowe -3 i więcej kryteriów wyodrębnienia

Wykład 8 ODWOŁANY

Wykład 9

Struktury organizacyjne ugrupowań kapitałowych- przyczyny tworzenia

-są to struktury dwu i więcej szczeblowe -dążenie do wzrostu (skala działania i pozycja rynkowa) -konieczność skutecznego zarządzania podmiotami o wielkich rozmiarach i znacznym stopniu dywersyfikacji

Kryteria stosowane w procesie strukturyzacji ugrupowań kapitałowych

-funkcjonalne- zewnętrzne spółki, zależne ugrupowania powoływane w celu wykonywania w skali całego ugrupowania określonej funkcji przedsiębiorstwa rozwiązanie przyjmuje spółka ( a nie jednostki i komórki organizacyjne jak w strukturach jednolitych) = jest to różnica podmiotów -przedmiotowe – zewnętrzne spółki zależne od ugrupowania powoływane są, aby w skali całego ugrupowania wytwarzać określony produkt -terytorialne ????

Rodzaje ugrupowań kapitałowych

-koncern -holding -grupa Koncern- typowe funkcje spółki - matki -zarządzanie ugrupowaniem -funkcje usługowe ( na rzecz innych spółek) -własna działalność gospodarcza (np. produkcja której efekty są sprzedawane na zewnątrz) Holding- typowe funkcje spółki – matki -zarządzanie ugrupowaniem -funkcje usługowe -nie prowadzi własnej działalności gospodarczej poza ugrupowaniem

Grupa jako forma ugrupowania kapitałowego

-w warunkach wysokiego stopnia różnorodności wewnątrz ugrupowania -spółki prowadzą działalność w tej samej branży

Ugrupowanie o podmiotowej strukturze grupowej

Ugrupowanie o terytorialnej strukturze grupowej

Kultura organizacyjna

-pojęcie wieloznaczne i słabo wymierne -„ osobowość” organizacjitożsamość -system wartości, norm symboli typowych dla danych organizacji rozwijających się w czasie, w wyniku którego powstają wzory postępowania dla całej instytucji oraz hierarchie wartośći

kultura organizacji -deklarowana- związana z kształtowaniem wizerunku -faktycznie realizowana

Poziom kultury wg. Modelu E.Scheina

Założenia kulturowe -paradygmat (gr.)- zespół niekwestionowanych pogladów

Tomas Kuhn- zmiany paradygmatów 

pojęcie odnoszące się do zjawisk przyrodniczych zespół ustalonych poglądów, które składają się na naukę *coś niekwestionowanego, nie do obalenia w określonym momencie *nauka rozwija się przez zmiany paradygmatów Wartości i normy |/ |/ Ideał co robić aby osiągnąć określoną wartość

Artefakty- oznaki istnienia kultury -Fizycznepolegają na tym co widoczne np. ubiór pracowników, wystrój wnętrz, architektura budynku -Behawioralne sposób zachowania, ceremoniały, -organizacje, otwarte, zamknięte, agresywne -Językoweto o czym się mówi; sposób mówienia Zmieniać się mogą tylko normy i artefakty

Funkcje kultury organizacji

-integracyjnadostosowanie do wspólnych wzorców -percepcyjnapodobne odczuwanie rzeczywistości -adaptacyjnadostosowanie do nowej sytuacji

Typologie kultury organizacji

*T.Deal & A. Kennedy -indywidualistów(„wszystko albo nic”)-najważniejszy jest indywidualny sukces -hazardzistów („chleba i igrzysk”)-współpraca wspólne spędzanie wolnego czasu -zrównoważona („analityczna kultura przedsięwzięć”)- spokój i opanowanie, przestrzeganie reguł działania gdy rzeczywistość jest zagrożona -rutyniany(„utrwalenie”)-org. biurokratyczna rzeczywistość zagrożona= ludzie zagrożeni *Charles Handy -władczy („przełożony ma zawsze rację”) -ról -zadań-wykonanie zadania i osiągniecie pozytywnego rezultatu -zorientowany na jednostkę

Typowe obszary aktywności w organizacjach

-Rutynowo- codzienniekultura ról np. księgowość -innowacyjnakultura zadań -kryzysowakultura władzy -codziennego zarządzania Wielokulturowość- w organizacji może obowiązywać wiele wzorców kultur organizacyjnych

Wykład 10

Planowanie w organizacji -jedno z pierwotnych funkcji zarządzania -różne definicje -wspólne cechy planowania *dot. Przyszłości(celów, sposobów realizacji)-projekcja *odnosi się do jakiegoś przyszłego działania(przygotowuje także działanie) *opiera się na analizie aktualnych i przyszłych warunków

Pytania związane z planowaniem -Po co? (cele: struktura, hierarchia czynności związanych z planowaniem -Kiedy? (horyzonty czasowe, terminy) -Czym? (zasoby rzeczowe, finansowe, informacyjne) -Kim? (zasoby ludzkie(jakie osoby będą brały udział) -Ile? (proporcje niezbędnych zasobów) -Jak? (technologia, metody, techniki) Udział poszczególnych pytań w różnych planach jest określany w różnej proporcji

Kryteria podziałów planów -rzeczowe -czasowe -czasowo – rzeczowe -formalne -prawne Podział planów wg. kryterium rzeczowego stopień pokrycia z planem działalności organizacji -całościowedot. całej instytucji -odcinkowedot. określonego obszaru działalności instytucji(terytorium, klient, produkt) -Kompleksowekilka połączonych działalności Podział planów wg. Kryterium czasowego -długookresowe- zasadniczo dłuższe niż rok *2kadencje organów wybieranych 8lat- dotyczy samorządu terytorialnego *Stoner- określił na 5 lat *Unia Europejska- 5 lat i dłużej co jaki prawodawca uważa za długookresowe -średnio okresowe- dłużej niż kwartał, krócej niż rok -krótkookresowe- miesiąc, dekada, okres krótszy niż kwartał Podział planów wg. Kryterium czasowego i rzeczowego dla różnych sektorów -strategiczne *problemy podstawowe dla organizacji *dłuższy horyzont czasowy *kompleksowość- kilka powiązanych dziedzin *wyznacza pozycje organizacji w otoczeniu konkurencji *nadrzędne w stosunku do innych rodzajów planowania inne plany musiały być z nimi zgodne *ma charakter zasadniczo jakościowy *elementy ilościowe(skwantyfikowane)mają znaczenie uboczne i drugorzędne *lepsze działanie organizacji = jakość *działanie kierowników najwyższego szczebla -Operacyjne *forma antytezy w stosunku do planu strategicznego *średnio oraz krótko terminowe *charakter zasadniczo ilościowy *planowanie ustrukturyzowane- określone podziały czasowe, terminowe wskaźniki (np. sprzedaż)wyrażone w liczbach *podstawa-bardzo precyzyjnie określone zasoby *występują w różnych szczeblach zarządzania

Plany operacyjne (Stoner) -jednorazowe (programy, projekty, preliminarze finansowe)- zestawienie kosztów działania *zdarza się tylko raz i więcej się w tej formie nie pojawia np. plany dot wyjścia kryzysu, zmiany siedziby, budynku organizacji, redukcji zatrudnienia. -trwale obowiązujące(wytyczenie polityki, procedury, reguły, zmniejszenie zdarzeń następujących) *np. plan budżetu *wytyczanie polityki-rozstrzygnięcia dot. działania *procedury- sposób realizacji *reguły- czy rozstrzygnięcie juz jest zrealizowane czy jeszcze nie. Podział planów wg. kryterium formy -treściowe(tekst)- opisywane jest to co wydarzy się w przyszłości -numeryczne(symulacja)- projekt bilansu finansowego -graficzne (rysunek) *wykresy Ganita- współpracownik Taylora, szkoła naukowego zarządzania wykresy planowania i kontroli

szerokość kolumny oznacza jednostkę czasu i wielkość zadania do wykonania w tej jednostce czasu
*metody sieciowe

-CPM( Critical path Method) –metoda ścieżki krytycznej (powstałą w Dupaund?) -PERT(Project Evaluation & Review Technique)

PERT: -optymistyczne – obiektywneprawdopodobne -pesymistyczne Podział planów wg. kryterium prawnego -Przedmiot planowania (plany zadań, plan podziału środków) -Elastyczność planów *plany sztywne-od początku do końca celu *plany kroczące- przewidują punkty zatrzymania w planie w którym można cos zmienić -dokładność planowania *plany ramowe *plany wykonawcze -moc wiążąca planów *dyrektywne-muszą być wykonane np. uchwały Rady Gminy *indykatywne- zalecenia Przykłady niektórych planów w ujęciu prawnym -Narodowy Plan Rozwoju -Budżet -Plan strategiczny -Plan zagospodarowania przestrzennego -Plany inwestycyjne -Programy rozwoju różnych dziedzin

Zasady tworzenia planów -zasada chronologicznej kolejności planowania i działania -zasada hierarchiczności planowania -zasada adekwatności planowania do obecnych i przyszłych warunków -zasada współdziałania kompetentnych podmiotów *poparcie ze strony naczelnego kierownictwa -zasada integracji planowania i kontroli

Procedury planowania -identyfikacja i analiza warunków zewnętrznych i wewnętrznych

-prognoza i analiza przyszłych warunków zewnętrznych i wewnętrznych -konstrukcja alternatywnych sposobów działania -wybór optymalnego systemu celów(optymalnej wiązki celów) -wybór alternatywnych sposobów działania instytucji -wybór optymalnych sposobów działania instytucji Cechy dobrego planu -ambitny, ale wykonalny -racjonalny-oparty na obiektywnych przesłankach -elastyczny-dopuszcza zmiany -spójny-system planów -operatywny- czytelnie sformułowany -kompletny- cele i sposoby realizacji -terminowy-terminy lub horyzont czasowy -komunikatywny- przystępny język -sprawny- narzędzie sprawnego zarządzania

Wykład 11 Metoda scenariuszowa przedstawienie obrazu przyszłości określa jak będzie wyglądała organizacja po pewnym okresie czasu -organizacja potrzebuje zarówno metody planowania jak i metody scenariusza -Futurologia-zainteresowania przyszłością

*scenariusze liniowe (zachowawcze) obraz przyszłości tworzy się na podstawie trendów współczesnych ”przedłużanie” *scenariusze antycypacyjne określanie jak organizacja powinna wyglądać na rynku wymyślanie i określanie sposobu jak to można osiągnąć, jak osiągnąć ten na zadany stan *demokracja antycypacyjna rozwijana w organach komunalnych // miasta i wsie lata 70te Ameryka

Scenariusz centralny -liniowy-najbardziej prawdopodobny -antycypacyjny-najbardziej pożądany Scenariusz peryferyjny -liniowy- najmniej prawdopodobny -antycypacyjny-najmniej pożądany Wariantowanie scenariuszowe-podział planów Zmiany organizacji -przyczyny zainteresowania problematyką *zmienność otoczenia (kryzysy) *zmienność organizacji *zmiany następujące w ludziach

Teorie zmian organizacyjnych próby uporządkowania myślenia o zmianach organizacyjnych *Teorie -odnoszące się do pojedynczej organizacji -odnoszące się do populacji organizacjiwszystkie organizacje z jakimi ma do czynienia społeczeństwo w określonym czasie

Teorie zmian organizacyjnych odnoszące się do pojedynczej organizacji -teorie rozwoju organizacyjnego -koncepcje „cyklu życia organizacji”cykl biologiczny -teoria B.C.J. Livengoed Fazy -pionierska -różnicowanie: funkcjonalny podział pracy , kształtowanie dziedzin -formalizacji: wprowadzenia przepisów prawnych -integracji: mechanizmy koordynacji zdobywają przewagę nad specjalizacją -teoria J.R.Kimberly Fazy: -przed formalnym utworzeniemmanifesty zainteresowanych założycieli -formalne utworzeniebudowa tożsamości -instytucjonalizacja *Polak-Janusz Gościński ! -teoria L.A. Greiner

Rozwój ma charakter -ewolucyjnyprzechodzenie faz -rewolucyjnyprzełamywanie kryzysów Organizacja rośnie i jednocześnie starzeje się, przechodzi przez kolejne fazy rozwoju i kryzysy FAZY KRYZYSY 1.kreatywności (KR)  I przywództwa 2.kierownictwa (KI)  II autonomii 3.delegacji (D)  III kontroli 4.koordynacji (K)  IV nieefektywności

5.współpracy (W)  V nieokreślony

1.Faza kreatywności -organizacja mała i nierozrośnięta -niema wewnętrznego podziału pracy -niema departamentów i podziału na komórki -nie istnieje struktura formalna i niema przepisów -model kultury władzy -nie jest ukształtowana, łatwo przychodzą zmiany -brak stabilności I. Kryzys przywództwa -niemożna podejmować decyzji bez formalnych przepisów i podziału pracy -sposób przywództwa nie pasuje do tak rozwijającej się organizacji

! organizacja na każdym z kryzysów może zakończyć swe istnienie, albo wyjść z kryzysu

2.Faza kierownictwa -wprowadzenie regulaminów -pojawia się formalna struktura (liniowa lub funkcjonalna) -sformalizowany podział pracy (specjalizacja, mogą pojawiać się elementy koordynacji) -pojawiają się procedury *nie zmienia się sposób kierowaniacharakter skoncentrowanydecyzje podejmowane na najwyższym szczeblu II. Kryzys autonomii -poszczególne departamenty, oddziały SA niezależne ale nie mogą wpływać na decyzje organizacji -nie mogą brać udziału w podziale zysków od trafnych decyzji -pojawia się frustracja 3.Faza delegacji -oddziały dostają prawo do podejmowania decyzji -delegacja kompetencji decyzyjnych III. Kryzys kontroli -brak kontroli nad rozdanymi kompetencjami decyzyjnymi 4.Faza koordynacji -odebranie uprawnień decyzyjnych -zmiana procedur -wprowadzenie regulaminów -ograniczenie kompetencji decyzyjnych IV. Kryzys nieefektywności -prze-reformalizowanie, zbyt duzo przepisów 5. Faza współpracy -harmonijne działanie wszystkich jednostek !!! na podstawie tej koncepcji ustalona jest kolejność faz ale nie długość i częstotliwość kryzysów. Złe uporządkowanie organizacji to informacja o kryzysie

Teorie zmian organizacji odnoszące się do populacji organizacji (Skala Makro) -ewolucyjny model Adamsa: „ każde stadium rozwoju społecznego przyczynia się do wytworzenia odpowiadających mu wzorów organizacji, oraz bardziej kompleksowych” społeczeństwo agrarne społeczeństwo industrialne społeczeństwo postindustrialne -W.Bernns –warunki adopcji, wzajemności -D.Bell, A.Voffler- postindustrial transition -A.Z.kamiński- systemy: *mechaniczny *adaptatywny *inwencyjny -H.Minzberg- struktury *prosta *mechaniczna *biurokracja *profesjonalna biurokracja *adhockracja zmieniają się fazy rozwoju cywilizacyjnego, a wraz z nimi zmiany organizacji organizacja biurokratyczna model ekonomicznyanglosaski, organizacja przedsiębiorstw wzmocnienie legitymacji-partycypacja= obywatel ma więcej kontaktu z urzędnikami demokracja deliberatywność- konsultacje problemów a nie ich narzucanie

*teoria działania komunikacyjnego- Habermass ! w skali makro zmienia się wzorzec populacji organizacji

Teorie zmiany organizacji odnoszą się do populacji organizacji (skala mikro) -zmiany polityczne, społeczne, gospodarcze w jednym kraju lub grupie krajów -Europa środkowa – rok 1989 -Polska w U.E. *Zmiany organizacyjne są następstwem zmian cywilizacyjnych Restrukturyzacja -zmiana (zasadnicza głęboka) *strategii *posad funkcjonowania *organizacji przedsiębiorstwa (instytucji) Cechy działań restrukturyzacyjnych -historyczność wynika z przesłanek historycznych z upływu czasu -długofalowośćukierunkowana na przyszłość -selektywność różne dziedziny organizacji są nie dotknięte w różnym stopniu -efektywnośćcharakter proefektywny Rodzaje restrukturyzacji -ratunkowa- planowanie krótkoterminowe, odzyskanie zdolności do konkurowania lub wykonywania funkcji -rozwojowa- obliczona na usprawnienie organizacji, na zdobycie przywództwa wśród konkurencji, uzyskanie przewagi nad konkurentami

*planowanie strategiczne
*związana z tzw. Strategią lizbońską

Podsystemy organizacji dla działań restrukturyzacji • Cele -ratunkowa- przetrwanie organizacji -rozwojowa-poprawa pozycji i konkurencyjności • Ludzie -ratunkowa-personel bierze udział w kosztach, traci pracę zwolnienie, zmniejszenie płac -rozwojowa-poprawia się system motywacji do pracy, wartościuje się stanowiska pracy, szkolenia, inwestycje w personel • Struktura -ratunkowa- odchudza się organizacje z nieproduktywnych części -rozwojowa-struktura tradycyjnie funkcjonująca zmieniana jest na złożona (macierzysta lub terenowa) • Technologia -ratunkowa-technologia która bieżąco dostarcza zysków, kontrola jakości. -rozwojowa-inwestycje w nowe technologie, system zarządzania jakością

Restrukturyzacja -pojęcie prawne; jest to jeden z celów pomocy społecznej, o charakterze horyzontalnym, który polega na za zaangażowaniu całego personelu organizacji.

Wykład 12 Motywacja -proces regulacji psychologicznych, nadający energię zachowaniu, ukierunkowujący na określone cele. -charakter: świadomy/ nieświadomy -jedna z głównych funkcji zarządzaniabez niej nie było by możliwe zarządzanie

Motywacja przez bodźce

-negatywne- operują czynnikiem strachu związane z zagrożeniem, są bardziej dotkliwe, kara jest skuteczna wobec wszystkich, pracownik traci kontakt z organizacją, traci sympatię, jest wrogo nastawiony do organizacji, pojawiają się negatywne emocje w pracy przeważają pracownicy X -pozytywne operują czynnikiem nagrody, skuteczne w długim okresie czasu, przeważają pracownicy Y

Koncepcje ( teorie motywacji)

-treści -procesu -wzmocnienia( modyfikacji zachowań) Teorie treści motywacji -ludzie wiążą się z organizacjami po to, by zaspokajać jakieś potrzeby -Pytania *co zmusza ludzi do działania? *jakie potrzeby zaspokajają poprzez pracę?

Klasyfikacje potrzeb

-Masłow -Herzberg -McCeland -Aldorfer

Motywację można ukształtować na dostępie do nich i stopnia zależności ???????

Masłow

1. Fizjologiczne
2. Bezpieczeństwa
3. Asocjacji (przynależności)
4. Uznania
5. Samorealizacji(tylko niektórzy)

Herzberg -koncepcja dwóch czynników *higieny 1), 2), 3), *satysfakcji 4), 5), McCelland -władza (kontrola)-kontrolować i być kontrolowanym -przynależność (afiliacja)-uczestnictwo w grupie -sukces-osiągnięcie Aldorfer -egzystencji 1), 2), -kontaktów 3), -rozwoju wewnętrznego 4), 5),

Teorie procesu motywacji -charakter normatywny *teorie oczekiwań (jak się ma zachowywać motywowany a jak motywujący – proces negocjacji)

• zachowanie wyznaczone przez wypadkową sił osoby ………(nieczytelne)…… potrzeb: zapotrzebowanie -ludzie podejmują świadome decyzje -ludzie mają różne wymagania i cele -ludzie wybierają wariant zachowania na podstawie oczekiwań

*teorie wzmocnienia -modyfikacja zachowań -techniki modyfikacji *pozytywne wzmacnianie- wzmocnienie skutków które są potrzebne *wygaszone -osłabienie skutków motywacji, które nie są potrzebne *kary- osłabienie skutków motywacji, które nie są potrzebne Modele motywacji ma charakter opisowy (konstrukcja złożona z najbardziej wyabstrahowanych modeli motywacji) • Psychologiczne -homeostatyczny-stan równowagi, motywacja wytrącenia ze stanu równowagi -podnietowy- bodziec, podnieta do działaniaaktywacjadziałanie -poznawczy-ludzie nie działają dopóki nie wiedza -humanistyczny-dążenie do doskonałości

Modele motywacji w teorii zarządzania -tradycyjny-bodźce ekonomiczne(np. obniżenie płac), motywacja negatywna, brak nagrody, kara; Taylor -stosunków współdziałania- Mayo, oddziaływanie na związki między ludźmi i uznanie, wyrobienie sentymentów: lojalność -zasobów ludzkich- McGregor, Masłow- przywództwo oparte na współpracowaniu -przywództwa skoncentrowanego !!! teorie- charakter normatywny Motywacja- bodźce -Pieniężne- zwyżki wynagrodzenia, premie, nagrodymogą być pozytywne lub negatywne -niepieniężne- miła atmosfera, stosunki międzyludzkie Motywacyjna funkcja płac- zasady -progu-obiektywna wysokość wzrostu wynagrodzenia, która będzie motywować. -wielkości oczekiwanej -ograniczonej dostępności -psychologicznej odległości

Wynagrodzenie- funkcje -dochodowa -kosztowa -społeczna -motywacyjna Formy płac -bazowe -akordowe

Bonusowy system płac

Metody kształtowania systemów wynagrodzenia -rankingowa (lista wg znaczenia) -klasyfikacyjna- regulamin wynagradzania, podział na klasy i wysokości wynagradzania, przypisanie do klasy sprawy proceduralne ??przypisanie do klas (wykres zadań, umiejętności) -tabela wynagrodzeń dla poszczególnych klas Motywacyjna rola partycypacji pracowniczej -partycypacja zespołowa (stopnie- brak, informacje, konsultacje, negocjacje, współdecydowanie, decydowanie -partycypacja indywidualna (finansowa, akcjonat pracowniczypracownicy dostają część akcji.

Wykład 13

Komunikacja w organizacjach

• aspekty komunikacji w organizacjach *systematyczne *syntaktyczne- formy składni i sposób formułowania wypowiedzi *organizacyjne – jak powinien być zorganizowany system *Jurgen Hamas Elementy systemu komunikacji -nadawca -komunikat -odbiorca

  Komunikaty -werbalne- przybierają postać słów -niewerbalne- symbole, które nie mogą być wyrażone słowami, gesty, mimika Proces komunikowania się -jedno kierunkowe- bez sprzężenia zwrotnego ……

Przeszkody w skutecznym komunikowaniu się. -różnice w postrzeganiu – różne wyćwiczenie w interpretacji, różne zakresy wiedzy -różnice językowe- język specjalistyczny – potoczny

-szum-przeszkody występujące w kanale informacyjnym burze mgły *wzmacnianie siły komunikatu, wybór innej drogi nadawania -emocje -niezgodność komunikatu werbalnego i niewerbalnego -nieufność *zapobieganie przeszkodom – wyjaśnienia

Ogólne warunki poprawy jakości komunikatu -sprzężenie zwrotne- pytania, potwierdzenia -redundancja- przekazanie tej samej treści przy pomocy innego kanału np. na piśmie i w mowie

Sieci komunikacyjne w organizacji

-Okrąg- Charakter zdecentralizowany wszystkie stanowiska maja równy dostęp do informacji -duże organizacje -pracownicy Y

-Łańcuch A—-B—C—D—E -Gwiazda | | | | Jedno centralne źródło informacji | scentralizowane -Y |> | | | | | | Strategia organizacji – historia -początki- wojsko -pierwsze elementy strategii gospodarczych – II poł. XIV w. -wieloletnie kompleksowe systemy zarządzania strategicznego: 50-60 lata XV w. Istota strategii – ewolucja poglądów -Szkoła strategicznej analizy przemysłu i konkurencji M.Porter- kluczowa analiza czynników strategicznych związanych z produktami, rynkami, konkurentami (determinanty z zewnątrz) -Podejscie lat 90tych XX w. – kluczowe znaczenie zasobów i kompetencji, bilans zasobów, optymalne wykorzystanie (determinanty wewnętrzne) Sposoby tworzenia strategii organizacji -wyłaniająca się(emerging strategy)- organizacja reaguje na bieżące siły i potrzeby na rynku po pewnym czasie (3-5 lat) powstaje stwierdzenie że działania realizowane w tym okresie wyłoniły pewną strategię

-zamierzona- zamiar działania w dłuższym czasie tworzy się pewien sposób zachowania *planowa *przedsiębiorcza- wizja przedsiębiorcy do jakiej chciał by doprowadzić swoja organizację

Cel strategii Przedsiębiorstwa (II sektor) zdobycie, albo utrzymanie przewagi konkurencyjnej na Rynu) *rynek reelewantów –jednakowa konkurencja -administracja publiczna i działalność społeczna (I i II sektor) -………… nie mogę się doczytać -………. Tu też nic nie widzę -cel: realizuje najlepsze i najbardziej optymalne wykorzystanie przyznanych środków w celu jak najlepszego zaspokojenia potrzeb odbiorców Poziomy strategii -cała organizacja -strategiczna jednostka gospodarcza- jednostka w strukturze organizacji, która wykonuje więcej niż jedną funkcję ( jest wielofunkcyjna), posiada własny rynek (co do produktu i topografii), posiada własnych konsumentów i ma specyfikę działania *posiada konkurencję *np. spółka w holdingu, oddział, delegatura -strategia funkcjonalna – konsekwencje realizowanej strategii, w jaki sposób strategia przekłada się na dziedziny funkcjonalne działania organizacji. *np. finansowa, szkolenia, motywacji !!Pojawiają się komplikacje przy strukturach złożonych -struktury jednowymiarowe= tyle ile jest funkcji -struktury wielowymiarowe= tyle ile jest rynków, funkcji na poszczególnych rynkach

Słownik Strategii -Misja-ogólne określenie sposobu postępowania -Cel- ogólne określenie kierunku działania -Zadanie – cel w kategoriach ilościowych -Strategie szczegółowe- szerokie kategorie typów zachowań -Akcje- kroki do wypełnienia strategii -Kontrola- bieżące obserwacje przebiegu działania -Korzyści-wymierne efekty strategii

Proces zarządzania strategicznego -analiza strategiczna- orientacja -wybór strategiczny- określenie możliwości działania i wyboru kierunku -wykonanie strategii- proces wdrażania strategii w czyn -….. organizacji-zasady -otoczenie organizacji- szanse i zagrożenia -kibice- różne zorganizowane i niezorganizowane formy, które wewnątrz lub na zewnątrz ułatwiają lub utrudniają zarządzanie np. organy administracji- na zewnątrz związki zawodowe, nieformalne grupy- wewnątrz

Analiza strategiczna – metody -SWOT (silne, słabe, szanse i zagrożenia) w otoczeniu

I- Silne, Szanse- pole maksymalizacji II- Silne, Zagrożenia III- Słabe, Szanse IV- Słabe, Zagrożenia -PEST *prawne *ekonomiczne *społeczne *techniczne -metody portfelowe macierzowe jaki portfel powinna mieć organizacja, by odnieść sukcesy teraz i w przyszłości macierz BCG

DR-dynamika UR- udział w rynku W- wysoko N- nisko

Rośnie |/ Stabilizuje się |/ Spada

Organ tradycyjnej działalności $- niska dynamika rynku wysoki udział w rynku = małe koszty P- niska dynamika, niski udział w rynku +/- =0 ?-rynek kosztowny= niska dynamika - udział niski – generuje straty *charakter prospektywistyczny *- wysoka dynamika -duży udział *czołówka rozwoju technologicznego -analizy łańcuchowe wartości -wskaźnikowa- stosowana przez finansistów -benchmarking (benchmarketing)

Wybór strategiczny -podstawowe strategie  ……. Cenowego- najlepsza cena różnicowania produktów- lepszy produkt w tej samej cenie ………(skupienie)

Poter Czynniki konkurencji

KONIEC Starałem się jak najlepiej przepisać te wykłady z roku 2007 niestety nie wszystko mogłem rozczytać. Powodzenia na egzaminie. Pozdrawiam.