
Opieka konsularna wobec obywatela polskiego w USA
STAN FAKTYCZNY Jacek Pechowy urodził się w Paragwaju. Jego rodzice byli polskimi obywatelami, więc przez urodzenie nabył obywatelstwo polskie. Mając 21 lat wyjechał do USA na studia. Rok później został oskarżony o popełnienie gwałtu i zabójstwa na mieszkance stanu Nevada. Wiele okoliczności wskazywało na to, że rzeczywiście dopuścił się zbrodni. Miał złą opinię w miejscu zamieszkania i wśród studentów Nevada University – był porywczy, awanturował się pod wpływem alkoholu, wdawał się w bójki.
STAN FAKTYCZNY Jacek Pechowy urodził się w Paragwaju. Jego rodzice byli polskimi obywatelami, więc przez urodzenie nabył obywatelstwo polskie. Mając 21 lat wyjechał do USA na studia. Rok później został oskarżony o popełnienie gwałtu i zabójstwa na mieszkance stanu Nevada. Wiele okoliczności wskazywało na to, że rzeczywiście dopuścił się zbrodni. Miał złą opinię w miejscu zamieszkania i wśród studentów Nevada University – był porywczy, awanturował się pod wpływem alkoholu, wdawał się w bójki. Na miejscu zbrodni znaleziono jego pasek od zegarka, odciski palców na torebce ofiary, nie miał alibi na czas popełnienia zbrodni, a godzinę wcześniej widziano go w pobliskiej dyskotece, której zresztą był stałym bywalcem. Świadkowie przypominali go sobie, jak kłócił się z barmanem o wysokość rachunku i wyszedł trzaskając drzwiami. Ujęto go w akademiku rano następnego dnia i aresztowano. Przebywał w areszcie 70 dni (aż do wyznaczenia pierwszego posiedzenia sądu), podczas których zapewniono mu pomoc prawną i zapytano, czy chce się widzieć z polskim konsulem. Pechowy odmówił, a adwokatowi powiedział, że jest mu wszystko jedno, czy zostanie skazany czy nie i powiedział także, że nie będzie zeznawał, bo właściwie media już wydały na niego wyrok (sprawa rzeczywiście była w mediach głośno komentowana). Adwokat odwiedził Pechowego w areszcie dwukrotnie – po raz pierwszy bezpośrednio po aresztowaniu i później drugi raz przed pierwszą rozprawą. W linii obrony nie akcentowano żadnych braków śledztwa (a były takie: nie ustalono, gdzie w czasie zbrodni przebywał partner ofiary, znany z porywczego charakteru i z tego, że ją bił; zlekceważono także fakt, że on również był widziany w pobliżu miejsca zbrodni na około godzinę przed zajściem; pominięto fakt, że Pechowy nie miał żadnych ran ani zadrapań wskazujących na szamotanie się z ofiarą, a poza tym nie wzięto pod uwagę tego, że ofiara była kobietą wręcz potężną (175 cm wzrostu przy wadze 100 kg) a Pechowy był bardzo drobny jak na mężczyznę (170 cm wzrostu przy wadze 63 kg). Adwokat skoncentrował się na tym, że Pechowy nie rozumiał znaczenia swego czynu, ponieważ był pod wpływem alkoholu. Pechowego skazano na karę śmierci. Polski rząd usiłował interweniować w sprawie, było jednak za późno, MSZ dowiedziało się bowiem o całej sprawie już po wydaniu wyroku, a termin do wniesienia wniosku o ułaskawienie do Rady ds. ułaskawień przy gubernatorze stanu minął bezskutecznie – Pechowy przeżywał załamanie nerwowe i nie chciał z nikim rozmawiać, a obrońca z urzędu, nie mogąc dojść do porozumienia ze swoim klientem, nie podjął próby starania się o ułaskawienie. Pytanie: Proszę ocenić na podstawie dostępnych źródeł międzynarodowego prawa dyplomatycznego, czy Polska może pełnić opiekę dyplomatyczną nad Jackiem Pechowym
Podstawa Prawna:
Konwencja Wiedeńska o stosunkach dyplomatycznych art. 3 1. Funkcje misji dyplomatycznej obejmują między innymi: (b) ochronę w państwie przyjmującym interesów państwa wysyłającego i jego obywateli w granicach ustalonych przez prawo międzynarodowe.
Konwencja Wiedeńska o stosunkach konsularnych art. 5 Funkcje konsularne polegają na: a) ochronie w państwie przyjmującym interesów państwa wysyłającego oraz jego obywateli, zarówno osób fizycznych, jak i prawnych, w granicach dozwolonych przez prawo międzynarodowe. Art. 36 1. W celu ułatwienia wykonywania funkcji konsularnych dotyczących obywateli państwa wysyłającego: a) urzędnicy konsularni mają swobodę porozumiewania się z obywatelami państwa wysyłającego i udawania się do nich. Obywatele państwa wysyłającego mają taką samą swobodę w odniesieniu do porozumiewania się z urzędnikami konsularnymi państwa wysyłającego oraz udawania się do nich; b) jeżeli zainteresowana osoba o to prosi, właściwe władze państwa przyjmującego powinny niezwłocznie zawiadomić urząd konsularny Państwa wysyłającego o tym, że w jego okręgu konsularnym obywatel tego państwa został tymczasowo aresztowany, uwięziony lub pozbawiony wolności w jakikolwiek inny sposób. Każda wiadomość, skierowania do urzędu konsularnego przez osobę przebywającą w areszcie tymczasowym, więzieniu lub pozbawioną wolności w jakikolwiek inny sposób, powinna być również niezwłocznie przekazana przez wspomniane władze. Powinny one też niezwłocznie poinformować zainteresowaną osobę o jej prawach wynikających z niniejszego punktu; c) urzędnicy konsularni mają prawo odwiedzania obywatela państwa wysyłającego, który jest tymczasowo aresztowany, uwięziony lub pozbawiony wolności w jakikolwiek inny sposób, rozmawiania i korespondowania z nim oraz zapewnienia mu zastępstwa prawnego. Mają oni również prawo odwiedzania każdego obywatela państwa wysyłającego, który w wykonaniu wyroku w ich okręgu bądź przebywa w więzieniu, bądź jest pozbawiony wolności w jakikolwiek inny sposób. Urzędnicy konsularni powinni jednak powstrzymać się od działania na rzecz obywatela przebywającego w areszcie tymczasowym lub w więzieniu bądź pozbawionego wolności w jakikolwiek inny sposób, jeżeli zainteresowana osoba wyraźnie się temu sprzeciwi. 2. Prawa określone w ustępie 1 niniejszego artykułu powinny być wykonywane zgodnie z ustawami i innymi przepisami państwa przyjmującego, z zastrzeżeniem jednak, że wspomniane ustawy i inne przepisy powinny umożliwiać pełną realizację celów, którym służą prawa przyznane na podstawie niniejszego artykułu.
Konwencja konsularna polsko- amerykańska z dn. 31 maja 1972 r. art. 29 1. A consular officer shall have the right within his consular district to confer with any national of the sending State, to give him assistance or advice, and where necessary to arrange for legal assistance for him. If a national of the sending State desires to visit or communicate with his consular officer, the receiving State shall in no way restrict the access of the national to the consular establishments of the sending State or object to visits to such national by a consular officer of the sending State.
The appropriate authorities of the receiving State shall immediately inform a consular officer of the sending State of the detention or arrest of any national of the sending State who has not been admitted to permanent residence in the receiving State. In the case of the detention or arrest of a national of the sending State who has been admitted to permanent residence in the receiving State, the appropriate authorities of the receiving State, on the request of such national, shall immediately inform a consular officer of the sending State of such detention or arrest.
The receiving State shall forward without delay any correspondence from a national of the sending State detained or arrested in the receiving State addressed to a consular officer of the sending State. A consular officer shall upon his request be informed of the reasons for the detention or arrest of any national of the sending State. A consular officer may visit such national at any time and may communicate in writing with him in the language of the sending State or of the receiving State for the purpose of safeguarding his interests, with the observance, however, of the laws and regulations of the receiving State.
In case of a trial of a national of the sending State in the receiving State, the appropriate authorities of the receiving State shall, at the request of the consular officer, inform such officer of the charges against such national, and shall permit the consular officer to be present during the trial of such national, with the observance, however, of the laws and regulations of the receiving State.
A consular officer of the sending State shall have the right, subject to local prison regulations, to visit and communicate with a national of the sending State who is serving a sentence of imprisonment in the receiving State.
The rights of visiting and communicating provided in paragraphs 2, 3 and 5 shall be exercised in conformity with the laws and regulations of the receiving State, including prison regulations; provided, however, that the application of those laws and regulations shall not prevent a consular officer from visiting his national without delay, communicating freely with him, and obtaining information of the charges against him.
The provisions of paragraphs 1, 2 and 3 have appropriate application also to any person employed on a vessel or aircraft of the sending State who is not a national of, or who has not been admitted to permanent residence in, the receiving State.
Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej art. 23 Każdy obywatel Unii korzysta na terytorium państwa trzeciego, gdzie Państwo Członkowskie, którego jest obywatelem, nie ma swojego przedstawicielstwa, z ochrony dyplomatycznej i konsularnej każdego z pozostałych Państw Członkowskich na takich samych warunkach jak obywatele tego państwa. Państwa Członkowskie ustanawiają między sobą niezbędne reguły oraz podejmują rokowania międzynarodowe wymagane do zapewnienia tej ochrony.
Karta Praw Podstawowych art. 46 Każdy obywatel Unii korzysta na terytorium państwa trzeciego, w którym Państwo Członkowskie, którego jest obywatelem, nie ma swojego przedstawicielstwa, z ochrony dyplomatycznej i konsularnej każdego z pozostałych Państw Członkowskich na takich samych warunkach jak obywatele tego państwa.
Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej art.36 Podczas pobytu za granicą obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczypospolitej Polskiej. Orzecznictwo:
Orzeczenie MTS w sprawach: Barcelona Traction
Orzeczenie MTS w sprawie w sprawie LeGrand
Wywód: Niezwykle istotną funkcją wynikającą wprost z art. 3 konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych jest ochrona przez misję dyplomatyczną w państwie przyjmującym interesów państwa wysyłającego i jego obywateli w granicach ustalonych przez prawo międzynarodowe, przy czym ochrona owa obejmować będzie w swym zakresie osoby zarówno fizyczne jak i prawne. Ochrona dyplomatyczna ma miejsce w chwili gdy naruszone zostają zobowiązania międzynarodowe, tzw. minimalnego standardu, z jakiego na podstawie prawa międzynarodowego powinni korzystać cudzoziemcy na terenie obcego państwa. Misja dyplomatyczna realizuje zatem upoważnienie państwa do sprawowania opieki dyplomatycznej nad jego obywatelami w przypadku zagrożenia lub naruszenia chronionego przez prawo międzynarodowe interesu obywatela lub osoby prawnej za granicą. W ramach powyższej funkcji przedstawiciel dyplomatyczny czuwa m.in. nad przestrzeganiem zobowiązań międzynarodowych ciążącym na państwie przyjmującym wobec przebywających na jego terytorium obywateli państwa wysyłającego, w tym również w stosunku do osób prawnych posiadających przynależność państwową państwa wysyłającego. Istotnym wydarzeniem, mającym wpływ m.in. na rozpoczęcie prac na forum ONZ nad kodyfikacją materii związanej z ochroną dyplomatyczną, która realizowana jest póki co na podstawie prawa zwyczajowego, było orzeczenie Stałego Trybunały Sprawiedliwości Międzynarodowej z 1924 r. w sprawie palestyńskich koncesji Mavorommatisa. Orzeczenie owe wykreowało tzw. zasadę mavorommatisa w myśl której szkodę wyrządzoną obywatelowi traktuje się jako szkodę wyrządzoną samemu państwu. Ochrona dyplomatyczna państwa, która co do zasady opiera się na zwyczaju międzynarodowym, może być podejmowana jednakże również w oparciu o umowy międzynarodowe, m.in. o te dotyczące ochrony praw człowieka. Państwo otacza jednostkę ochroną dyplomatyczną w chwili gdy naruszenie prawa międzynarodowego skierowane było przeciwko jego obywatelom. Państwo może wtedy przejąć roszczenie jednostki, dochodząc w takowej sytuacji przed sądami międzynarodowymi ( jednostka nie posiada loci standi) roszczenia z tytułu naruszenia jego własnego uprawnienia. By państwo podjęło działania w ramach ochrony dyplomatycznej spełnione muszą jednak zostać następujące przesłanki:
- Przejęcie przez państwo skargi ma charakter uznaniowy ( chyba, że z wewnętrznych przepisów danego państwa wynika obowiązek działania w wyżej określonym trybie). W tym kontekście pojawia się kwestia podwójnego obywatelstwa, co powoduje, że istotna jest kwestia posiadania z danym państwem wysyłającym rzeczywistego związku społecznego, poczucia solidarności, wzajemnych praw i obowiązków ( kwestia powyższa była przedmiotem orzekania Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Nottebohma).
- Drugim warunkiem koniecznym jest posiadanie przez osobę poszkodowaną obywatelstwa państwa wstępującego i to zarówno w momencie naruszenia prawa jak i w chwili zgłoszenia roszczenia przez państwa. Powyższe wiąże się z zasadą ciągłości obywatelstw, co jest o tyle istotne, iż państwo działając w trybie ochrony dyplomatycznej wchodzi nijako w zakres uprawnień swojego obywatela. Warto nadmienić również, iż w stosunku do szkód wyrządzonych osobie prawnej ochronę dyplomatyczną sprawować może jedynie państwo, którego przynależność państwową posiada dana korporacja. Przynależność ową określa się w oparciu m.in. o miejsce siedziby osoby prawnej, ośrodek jej działalności czy też wpis do określonej ewidencji czy rejestru
- .Państwo może zgłosić roszczenie w imieniu jednostki dopiero po wyczerpaniu przez nią drogi wewnętrznej przewidzianej w porządku prawnym danego państwa. Od wymogu owego odstąpić można jedynie w sytuacji, gdy można z pewnością stwierdzić iż dochodzenie roszczenia byłoby całkowicie pozbawione możliwości powodzenia, albo też w sytuacji gdy danemu poszkodowanemu nie przysługuje już żaden środek prawny.
- Osoba objęta ochroną dyplomatyczną nie mogła w żaden sposób przyczynić się do do powstania szkody, a zachowanie jej nie może naruszać norm prawnych porządku prawnego danego państwa.
Kwestią sporną pozostaje czy państwo ma obowiązek występować w obronie swojego obywatela z własnej inicjatywy, czy też dopiero w odpowiedzi na jego prośbę oraz czy państwo odmawiając udzielenie ochrony dyplomatycznej ponosi z tego tytułu odpowiedzialność międzynarodową, w tym również ewentualne konsekwencje prawne i finansowe. Powszechniejszym zdaje się być pogląd, iż państwo występować powinno w obronie swojego obywatela dopiero chwili gdy uzyska ku temu aprobatę samego zainteresowanego. W polskim porządku prawnym prawo do opieki dyplomatycznej wynika wprost z konstytucji RP, a dokładniej z jej art. 37 , w myśl którego każdy obywatel polski ma prawo do opieki dyplomatycznej podczas pobytu poza granicami kraju. Godnym nadmienienia jest również fakt, iż zgodnie z obowiązującym prawem Unii Europejskiej, misje dyplomatyczne i urzędy państw członkowskich Unii Europejskiej zobowiązane są do zapewnienia ochrony dyplomatycznej obywatelom państw członkowskich UE, jeśli w danym państwie, któreś z państw członkowskich nie ma swojego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego. Kwestie ochrony interesów państwa i jego obywateli są również przedmiotem regulacji konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych, gdzie jej art. 5 jako jedną z funkcji konsula podaje ochroną interesów państwa wysyłającego oraz jego obywateli, w tym zarówno osób fizycznych jak i prawnych, w granicach dozwolonych przez prawo międzynarodowe. Bezpośrednio z powyższego zapisu oraz art. 36 konwencji wiedeńskiej o stosunkach konsularnych, który stanowi podstawę dla realizacji podstawowej funkcji konsula, tj. sprawowania opieki i ochrony konsularnej, wynika prawo konsula do komunikowania się z obywatelami w sytuacjach dla nich najtrudniejszych jak zatrzymanie, aresztowanie, proces czy wykonanie kary. W takich przypadkach władze państwa przyjmującego mają obowiązek niezwłocznie powiadomić o tym fakcie urząd konsularny państwa wysyłającego, właściwy dla danego okręgu konsularnego, w którym nastąpiło pozbawienie wolności w jakikolwiek sposób obywatela państwa wysyłającego. Konwencja wiedeńska o stosunkach konsularnych stanowi jednakże, że powiadomienie takie nastąpić może na życzenie osoby zatrzymanej. Kwestia czy powiadomienie powinno następować z urzędu czy też dopiero na życzenie osoby zatrzymanej nie jest dostatecznie doregulowana zarówno na gruncie konwencji wiedeńskiej z 1963 jak i konwencji dwustronnych. Konwencja konsularna polsko- amerykańska z 31 maja 1972 r. stanowi, że właściwe organy państwa przyjmującego powiadomią urzędnika konsularnego o zatrzymaniu lub aresztowaniu obywateli państwa wysyłającego, który nie ma prawa stałego pobytu w państwie przyjmującym w ciągu 3 dni od daty zatrzymania lub aresztowania, a gdy osoba zatrzymana lub aresztowana posiada prawo stałego pobytu w państwie przyjmującym, powiadomienie takie nastąpi w ciągu trzech dni od daty wniosku tego obywatela o powiadomienie urzędu konsularnego. Nie dopełnienie obowiązku poinformowania odpowiedniego urzędu konsularnego państwa wysyłającego przez państwo przyjmujące, w chwili gdy państwa owe przyjęły Protokół Fakultatywny do konwencji wiedeńskiej o stosunkach konsularnych, uznając właściwość Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości do rozpatrywania sporów wynikłych z interpretacji i stosowania powyższej konwencji, może być podstawą do wytoczenia procesu przed MTS przez państwo wysyłające o niestosowanie lub łamanie postanowień konwencji wiedeńskiej z 1963 r. przez państwo przyjmujące ( powyższe egzemplifikuje skarga RFN przeciwko USA w sprawie braci LaGrandt). Urzędnicy konsularni oprócz prawa do niezwłocznej informacji mają również prawo odwiedzenia pozbawionego wolności obywatela państwa wysyłającego, porozumienia się z nim ustnie i pisemnie oraz zapewnienia mu zastępstwa prawnego. Ma to zastosowanie również w stosunku do obywateli państwa wysyłającego osadzonych w zakładach karnych wskutek wydania przeciwko nim wyroku skazującego, jednakże w takowej sytuacji urzędnik konsularny zobligowany jest do przestrzegania przepisów prawa państwa przyjmującego, jak m.in. regulaminy więzienne. Właściwy miejscowo urząd konsularny powinien być również informowany przez organy państwa przyjmującego o przyczynach aresztowania lub zatrzymania, a na wniosek urzędnika konsularnego organy owe zobowiązane są do poinformowania o zarzutach skierowanych przeciwko obywatelowi państwa wysyłającego lecz również zezwolić przy zachowaniu przepisów państwa przyjmującego mu na obecność podczas procesu sądowego. Konwencja wiedeńska o stosunkach dyplomatycznych stanowi jednak, iż urzędnicy konsularni powinni powstrzymać się od podejmowania czynności na rzecz obywatela swojego kraju pozbawionego wolności, jeżeli zainteresowany wyraźnie się temu sprzeciwi. Współczesne prawo międzynarodowe publiczne przewiduje mnogość środków służących zapewnieniu ochrony swych obywateli. Są to przede wszystkim środki podejmowane w ramach interwencji dyplomatycznej lub konsularnej, negocjacji, drogi sądowej i arbitrażowej, a niekiedy nawet w formie retorsji, nacisków politycznych i ekonomicznych.
Źródło:
- Czapliński, Władysław; Wyrozumska, Anna: „Prawo Międzynarodowe Publiczne”.
- Sutor, Julian: „Prawo Dyplomatyczne i Konsularne”
Rozwiązanie kazusu:
Przedstawiony w kazusie stan faktyczny wykazuje liczne podobieństwa ze sprawą Grzegorza Madeja, obywatela polskiego skazanego przez Sąd Federalny stanu Illinois na karę śmierci, w wyniku uznania go za winnego zgwałcenia i zamordowania mieszkanki Chicago oraz sytuacji niemieckich obywateli braci LaGrand skazanych również na karę śmierci.
W sprawie G. Madeja, który od 20 lat oczekiwał przeszło 20 lat na wykonanie kary śmierci, zarzucono władzą USA nie poinformowanie o fakcie aresztowania i skazania obywatela polskiego właściwego terytorialnie polskiego urzędu konsularnego naruszając w ten sposób nie tylko odpowiednie regulacje konwencji wiedeńskiej z 1963 r. ale również postanowienia polsko -amerykańskiej konwencji o stosunkach dyplomatycznych z 1972 r. Władze polskie nie skierowały sprawy do MTS bowiem do roku 2002 Rzeczpospolita Polska nie ratyfikowała Protokołu Fakultatywnego do Konwencji Wiedeńskiej z 1963 r. Ostatecznie wskutek działań władz polskich, interwencji Unii Europejskiej oraz zabiegów adwokatów Madeja karę śmierci zmieniono na karę dożywotniego pozbawienia wolności bez możliwości ubiegania się o przedterminowe zwolnienie.
Źródło:
- Sutor, Julian: „Prawo Dyplomatyczne i Konsularne”
Analizując przypadek Jacka Pechowego poczynić należy następujące założenia:
- Jacek Pechowy jest obywatelem polskim, przez co zgodnie z art. 36 Konstytucji RP podczas pobytu za granicą obywatel polski ma prawo do opieki ze strony Rzeczpospolitej Polskiej.
- Jacek Pechowy wyjechał do Stanów Zjednoczonych na studia, co pozwala domniemywać, iż posiadał on zezwolenie na pobyt tymczasowy, a nie stały., co sprawia, że organy USA miały obowiązek poinformować na podstawie art.29 dwustronnej konwencji z 1972 r. o zatrzymaniu lub aresztowaniu w terminie 3 dni od daty zatrzymania lub aresztowania obywatela Polskiego, kompetentny ze względu na okręg urzędowania, urząd konsularny Rzeczpospolitej Polskiej .
3.Fakt, że Pechowy nie chciał rozmawiać z konsulem, nie może oznaczać, że wyraźnie sprzeciwił się podejmowaniu czynności przez urzędników konsularnych w jego sprawie, albowiem zastrzegł tylko, że nie chce rozmawiać z konsulem, albowiem jest to bezcelowe w obliczu zaistniałej nagonki medialnej, ale nie sprzeciwił się w sposób wyraźny podejmowaniu na jego rzecz innych czynności związanych z opieką dyplomatyczną czy konsularną. 4. Domniemywać można na podstawie zamieszczonych informacji o zaniechaniach poczynionych w trakcie śledztwa przeciwko Pechowemu, iż pechowy nie dokonał zarzucanych mu czynów ( reguła czystych rąk). 5. Pechowy nie wyczerpał całej drogi wewnętrznej postępowania przewidzianej w porządku prawnych USA, jednakże przez wzgląd na przytoczone w kazusie okoliczności ( niedbalstwo organów śledczych, nagonka medialna) sądzić można, iż działania owe pozbawione były by szans na powodzenie.
Przez wzgląd na powyższe można stwierdzić, iż nie występują przeszkody ku temu, by Jacek Pechowy obywatel RP został objęty opieką dyplomatyczną i konsularną ze strony Rzeczpospolitej Polskiej. Znamiennym tutaj będzie fakt naruszenia przez organy państwa przyjmującego, tu Stanów Zjednoczonych, obowiązku wynikającego wprost z art. 36 Konwencji Wiedeńskiej z 1963 r. w związku z art. 29 dwustronnej konwencji z 1972 r., albowiem jako iż Pechowy nie posiadał w Stanach prawa stałego pobytu, organy władzy USA były zobligowane do poinformowania z urzędu o fakcie zatrzymania Pechowego.. Podkreślić należy również w tym miejscu, iż brak wyrażenia chęci rozmowy z konsulem przez Pechowego, nie wyłącza obowiązku państwa przyjmującego do niezwłocznej informacji o fakcie zatrzymania, oraz nie może być owa odmowa interpretowana w naszym przekonaniu jako wyraźny sprzeciw dla podejmowania czynności na jego rzecz, albowiem sprzeciwił się rozmowie, a jest to tylko jedno z praw i możliwości z jakich może skorzystać urzędnik konsularny czy dyplomatyczny realizując funkcję ochrony interesów państwa i jego obywateli. Państwo przecież w ramach opieki dyplomatycznej wchodzi nijako w zakres uprawnień swojego obywatela, co sprawia, że naruszenie praw obywatela stanowić będzie naruszenie interesu państwa.
Podobne naruszenia prawa międzynarodowego przez państwo przyjmujące mogą być przedmiotem skargi do MTS, jednakże Polska nie ratyfikowała Protokołu Fakultatywnego do Konwencji Wiedeńskiej z 1963 r.. Jednakże w przypadku Pechowego istnieje możliwość do
podjęcia zarówno środków prawnych jak i dyplomatycznych tożsamych jak w wyżej przytoczonej sprawie Grzegorza Madeja, w którego to obronie stanęła Unia Europejska ( tutaj sytuacja była by zdecydowanie uproszczona albowiem Pechowy jako obywatel Polski posiada obywatelstwo Unii Europejskiej, co sprawia iż zastosowanie ma tu obowiązek udzielenia pomocy dyplomatycznej przez inne państwa członkowskie) oraz podjęto działania zmierzające do rewizji wyroku, czyniono starania o zastosowanie przez gubernatora Stanu Illinois prawa łaski i zamianę kary z kary śmierci na dożywotnie więzienie.
Justyna Daszkiewicz Justyna Poszywała
BIBLIOGRAFIA:
- Czapliński, Władysław; Wyrozumska, Anna: „Prawo międzynarodowe publiczne”:wyd. CH BECK, 2004 r.
- Sutor, Julian: „Prawo dyplomatyczne i konsularne”:wyd. LexisNexis, 2006 r.
- Shaw, Malcolm: „Prawo międzynarodowe” wyd. Książka i Wiedza, 2006 r.
Teksty aktów prawnych zaczerpnięto z: http://www.msz.gov.pl/Konwencja,Wiedenska,o,stosunkach,dyplomatycznych,1132.html http://www.msz.gov.pl/Konwencja,Wiedenska,o,stosunkach,konsularnych,1133.html http://oide.sejm.gov.pl http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2010:083:0047:0200:PL:PDF http://travel.state.gov/law/legal/treaty/treaty_1504.html
