Rola fal dźwiękowych w przyrodzie Na początek, pozwolę sobie wyjaśnić co to jest fala: Fala – jest to proces rozchodzenia się drgań cząsteczek ośrodka. Ów ośrodkiem może być każde ciało stałe, ciecz, lub gaz. Fale mogą być różne: fala mechaniczna, czy fala dźwiękowa. Jednakowoż skupimy się tylko na opisaniu fali dźwiękowej Fale dźwiękowe nie różnią się od innych rodzajów fal pod względem budowy i zachowywania się w danym ośrodku. Przykładem jest choćby to iż w falach dźwiękowych również zachodzi zjawisko odbicia, powszechnie nazywane echem. Dźwięk to nic innego jak drgające powietrze, w postaci fali. Fala dźwiękowa, jest też nazy- wana, falą akustyczną , co oznacza może rozprzestrzeniać się w różnych ośrodkach. Fala akustyczna jest zarazem falą podłużną . Tak więc, wiemy już co to jest fala dźwiękowa. Wzór: v = λ • f v - prędkość fali λ - długość fali f - częstotliwość Jakie mogą być źródła fali? Źródłem fali może być każdy obiekt, który jest w stanie poruszyć powietrzem, wyli wydaje dźwięki, gdyż dźwięk to nic innego niżeli drgające powietrze. Najczęściej źródłami dźwięku (fali dźwiękowej) są instrumenty, głośniki, wzmacniacze, co nie oznacza że inne przedmioty nie mogą wydawać dźwięków. Kiedy wprawiamy w drganie ruch strunę od gitary, wydaje ona dźwięk, oznacza to że powstała fala dźwiękowa, która może mieć różny dźwięk ( częstotliwość ). Częstotliwość : jej jednostką jest herc (Hz). Okreśna nam li- czę brgań w jednostce czasu – naj- częściej są to sekundy. Po co nam fale dźwiękowe? Zastanówmy się, po co w przyrodzie występują fale dźwiękowe. Gdyby nie one, nie słyszelibyśmy żadnych dźwięków. Ludzie nie mogli by się tak łatwo porozumiewać, gdyż nie słyszeliby, co mówiłaby druga osoba. Weźmy np.: takie zwykłe stado zwierząt. Jedno z nich obserwuje czy w okolicy nie ma drapieżników. Kiedy zaś zobaczy niebezpieczeństwo informuje resztę stada, wydając specyficzne dźwięki, dzięki czemu stado ma czas zareagować i uciec przed drapieżcą. Drapieżcy również często wykorzystują słuch, nasłuchując czy nie ma jakiejś ofiary w okolicy. Wszystko to jest możliwe, dzięki rozchodzeniu się fal. Jest to bardzo ważny aspekt w naszym życiu codzie- nnym. Bez fal dźwiękowych, nie byłoby drgającego powietrza. Jak powietrze nie drga, nie ma dźwięku. Każdy organizm, ma ograniczoną słyszalność, oznacza to że nie słyszy wszystkich dźwięków. Człowiek słyszy dźwięki od 16Hz do 20 000Hz. Dźwięki poniżej 16Hz, nazywamy infradźwiękami , zaś dźwięki powyżej 20 000Hz, nazywamy ultradźwiękami . Hałas Jest to większa ilość dźwięków o dość wysokim brzmieniu. Hałas – jeden z problemów współczesnego świata. Na co dzień spotykamy się z hałasem, który zbyt głośny może powodować nawet uszkodzenia ucha. Obecnie ludzie starają się z tym walczyć, poprzez, np.: zastępowania głośnych urządzeń cichymi. Niestety pochłania to dość spore koszty, bo uzyskanie sprawnego i cichego urządzenia nie jest proste. Są one odbierane jako: bezcelowe, następnie uciążliwe, przykre, dokuczliwe, wreszcie szkodliwe. Skala hałasu (w decybelach) Próg bólu: 120dB i wyżej, np.: startujący samolot. Rodzaj dźwięku Decybele (dB) Przykład autostrady 80-120dB B. głośne dźwięki Ulice 60-80dB Głośne dźwięki Życie w mieście 50-60dB Normalne dźwięki Wioska o poranku 3-50dB Ciche dźwięki Wynalazki Zapewne każdy zna taki wynalazek jak telefon , wynaleziony przez Alexandra Grahama Bell’a. On również działa m. in. dzięki falom dźwiękowym. Odpowiednia aparatura odnotowuje w decybelach (dB) wartości natężenia dźwięku, wszelkich głosów, również tych które nie są „dokuczliwe”. Ultradźwięki Są wykorzystywane w wielu celach. Echa – zazwyczaj ultra- dźwiękowe. Wykorzystuje się je m. in. Wyszukiwania ciał i określaniu ich do- kładnego położenia. Urządzenia, które nam to umożliwia, nazywane są echosondami. Wykorzystuje się je np.: przy połowie ryb. Zwierzęta, a ultradźwięki? Zwierzęta również wykorzystują ultradźwięki , np.: nietoperze. Wysyłają taką falę ultradźwięku i nasłuchują echa, by móc się dzięki temu dowiedzieć czy prze nim i nie ma jakiejś przeszkody. Wykorzystują je też do połowu ryb.

Tak więc, jak widać, fale dźwiękowe są bardzo potrzebne nam ludziom, jak i zwierzętom, by móc normalnie funkcjonować. Mimo iż czasem zdarza nam się usłyszeć coś „przykrego”, doceńmy to że w ogóle słyszymy.