Jan La Fontaine, Bajki,

Jan La Fontaine, Bajki, przeł. i objaś. Stanisław Komar, oprac. Lidia Łopatyńska, wyd. 2 przejrz. i popr., BN II 60, 1953. WSTĘP I. Fakty biograficzne. ur. 1621 w Szampanii, zamożna rodzina kupiecka, nauka w Paryżu, seminarium duchowne (rok), studia prawnicze, 1647 stanowisko ojca – leśniczy królewski i ślub z 14-letnią Marią He-ricart, syn Karol, Jan lekkomyślny i niestały, rozrzutny, komedia Eunuch przeróbka z Teren-cjusza, sielanka mitologiczna Adonis (druk 1669), znajomość z Molierem, 1665/1666 Powias-tki i nowele wierszem, 1668 I tom Bajek (księgi I – VI), 1669 Miłość Psychy i Kupidyna, 1678 II część Bajek (księgi VII – IX), Powiastki zakazane przez cenzurę, po kryjomu, poezja dwor-ska, 1684 do Akademii Francuskiej, 1692 choroby, religijność, um.

Dodaj artykuł aby odblokować treść

Jan La Fontaine, Bajki, przeł. i objaś. Stanisław Komar, oprac. Lidia Łopatyńska, wyd. 2 przejrz. i popr., BN II 60, 1953.

WSTĘP I. Fakty biograficzne.

  • ur. 1621 w Szampanii, zamożna rodzina kupiecka, nauka w Paryżu, seminarium duchowne (rok), studia prawnicze, 1647 stanowisko ojca – leśniczy królewski i ślub z 14-letnią Marią He-ricart, syn Karol, Jan lekkomyślny i niestały, rozrzutny, komedia Eunuch przeróbka z Teren-cjusza, sielanka mitologiczna Adonis (druk 1669), znajomość z Molierem, 1665/1666 Powias-tki i nowele wierszem, 1668 I tom Bajek (księgi I – VI), 1669 Miłość Psychy i Kupidyna, 1678 II część Bajek (księgi VII – IX), Powiastki zakazane przez cenzurę, po kryjomu, poezja dwor-ska, 1684 do Akademii Francuskiej, 1692 choroby, religijność, um. 1695. II. Bajki La Fontaine’a.
  • bajka – krótka powiastka, zwykle o zwierzętach, mądrość życiowa, popularny gatunek.
  • La Fontaine: bajka + opis, opowiadanie, bystry obserwator, nauka moralna na początku lub na końcu, element osobisty i refleksyjny coraz wyraźniejszy z biegiem lat, bajka – obrazek z życia, nowela, traktat filozoficzny, bajka liryczna, nie znamy dokładnej chronologii bajek, przedstawiciel klasycyzmu: umiar, harmonia, precyzja formy.
  • formy ludowe, wiersz wolny, obraz społeczeństwa francuskiego. III. Oblicze społeczne i nauka moralna Bajek.
  • praktyczny morał – życie jest złe, pesymizm, śmierć, człowiek jest zły, wysoko cenione – zręczność i spryt. IV. Miejsce Bajek w literaturze.
  • wielkie powodzenie Bajek, naśladownictwa, XVIII Florian – nienaturalność, brak harmonii, bajka lafontenowska zanika w XIX wieku (satyra, dla dzieci).

TEKST (alfabetycznie).

  • Dedykacja: Do Księcia Burgundii, który żądał od autora bajki o kotku i myszce – bajki Ezopa przyozdobione w piękno poezji, pod błahostkami głębokie prawdy.
  • przedmowa do drugiego tomu, bajka tworem muz, nawet w Biblii parabole, ciałem – bajka, duszą – nauka moralna.
  • Żywot Ezopa Frygijczyka – Homer to ojciec bogów i dobrych poetów, Ezop mędrzec, ur. ok. 776, sytuacja z figami, odzyskanie mowy, nowy właściciel, kupiec, filozof Ksantus, sytuacje z Biernata, Krezus, ślub, adopcja Ennusa, Delfy i zrzucenie ze skały.
  • dedykacja delfinowi. I. Księga.
  1. Konik polny i mrówka – pracowitość i lekkomyślność.
  2. Kruk i lis – schlebianie, mądry po szkodzie, z serem.
  3. Żaba i wół – chciał mu dorównać w wielkość, pękła, każdy chce być inny.
  4. Dwa muły – jeden z owsem, drugi ze złotem, na niego napadają rabusie, pierwszy o urzędach, które nie przynoszą korzyści.
  5. Pieśń i wilk – o biedzie, ale wolnej, Mickiewicz to wykorzystał.
  6. Jałówka, koza i owca w spółce z lwem – podział na cztery części.
  7. Biesagi – Jowisz pyta o błędy podczas stwarzania, zwierzęta, wymawiają innym, co dla nich najbrzydsze, człowiek najgorszy, biesag z tyłu nasze przywary, z przodu innych.
  8. Jaskółka i ptaszki – mądra, obyta w świecie, radzi wyjeść ziarna, powyrywać źdźbła, jak Trojanie powpadali w sieć, słuchamy, tylko naszych przeczuć.
  9. Mysz domowa i mysz polna – strach u bogatej mieszczki.
  10. Wilk i jagnię – mocniejszy zawsze ma rację, gwałt oparty na prawie.
  11. Człowiek i jego wizerunek – laluś, zwierciadło szkaluje, chowa się w lesie przed lustrami, zły na strugę, ?.
  12. Smok o wielu głowach i smok o wielu ogonach – Niemiec każdy elektorat ma swoją armię (każda głowa w inną stronę) i basza jedną wielką armię (jedna głowa – jeden kierunek, większe zniszczenia).
  13. Złodzieje i osioł – dwóch złodziei bije się o osła, trzeci korzysta, czwarty godzi.
  14. Symonides ostrzeżony przez bogów – miał sławić atletę, ród nieznany, na biesiadę, Kastor i Polluks przestrzegają go, że dom się zawali.
  15. Śmierć i nieszczęśliwy człowiek – jak zobaczył śmierć, wolał starość i choroby.
  16. Śmierć i drwal – zmęczony wzywa śmierć, żeby pomogła mu chrust dźwignąć.
  17. Kawaler średniego wieku i dwie kochanki – czarne i białe włosy.
  18. Lis i bocian – lis zaprosił bociana na obiad, postawił się, zupa w płaskim talerzu, rewizyta, jadło w dzbanie o wąskim otworze.
  19. Dziecko i bakałarz – malec w wodę, bakałarz kazanie.
  20. Kogut i perła – jak nieukowi zwój rękopisu.
  21. Szerszenie i pszczoły – przed sądem osy (u Jabłonowskiego odwrotnie).
  22. Dąb i trzcina – spór, kto jest silniejszy.

II. Księga.

  1. Przeciwko wybrednym krytykom – bajka to też poezja, udoskonalenie.
  2. Rada szczurów – kot Gryzipołć, kto zawiesi mu dzwonek, do pracy brak rąk.
  3. Małpa sędzią w procesie wilka z lisem – obaj ukarani.
  4. Dwa buhaje i żaba – kłótnia byków o łąkę na mokradła, nieszczęście dla żab.
  5. Nietoperz i dwie łaski – uszedł łasicom i ptakom.
  6. Ptak raniony strzałą – człowiek nie potrafi żyć w zgodzie.
  7. Wyżlica i sąsiadka – u Jabłonowskiego motyw rozwinięty.
  8. Orzeł i chrabąszcz – chrabąszcz z zemsty za królika-kuma wyrzucił dwukrotnie z gniazda jaja orlicy, za trzecim razem jaja na łonie Jowisza, chrabąszcz uwalał płaszcz boga łajnem, jajka zniszczone po raz trzeci.
  9. Lew i mucha – mucha pokonała lwa i wpadła w sieć pojęczą, olbrzymi tego świata.
  10. Osioł z ładunkiem gąbek i osioł z solą – w wodzie z gąbkami, by się utopił, sól się rozpuściła.
  11. Lew i szczur – lew darował życie szczurom, ten przegrał siatkę.
  12. Gołąb i mrówka – gołąb mrówce, ugryzła człowieka z łukiem w piętę.
  13. Astrolog wpada do studni – szarlatani, nie potrafią przewidzieć przyszłości.
  14. Zając i żaby – tchórz spotyka żaby, które przed nim uciekają.
  15. Kogut i lis – podstęp – ugoda z kurami, kogut – charty podpisać umowę.
  16. Kruk naśladuje orła – najtłustszego barana chce ucapić, w wełnie szpony, pasterz go do klatki
  17. Paw skarży się Junonie – zazdrości śpiewu słowikowi.
  18. Kotka zamieniona w kobietę – siła natury.
  19. Lew i osioł na łowach – osioł ryczy, lew zabija.
  20. Ezop wyjaśnia testament.

III. Księga.

  1. Młynarz, syn jego i osioł – krytyka sposobów podróżowania.
  2. Członki i żołądek – bunt członków.
  3. Wilk pasterzem – przebrał się za pasterza, chciała przemówić – zaryczał.
  4. Żaby proszą o króla – dostały jednego, Jowisz ostrzega, że gorzej może być.
  5. Lis i kozioł – wpadli do studni.
  6. Orlica, maciora i kotka – razem w spróchniałym dębie, kotka intryguje.
  7. Pijak i jego żona – chciała go przestraszyć, że jest w piekle z głodu, zapytał o trunek.
  8. Podagra i pająk – posłani do ludzi przez Belzebuba, on do pałacu, ona do chaty, obojgu źle, zamienili się.
  9. Wilk i bocian – wilk dusi się kością, bocian mu pomaga, bez zapłaty.
  10. Lew powołany przez człowieka.
  11. Lis i winogrona – głodny, nie mógł doskoczyć.
  12. Łabędź i kucharz – raz pomylił go z gęsią, ten łagodny lament.
  13. Wilki i owce – pokój, zdrada wilków.
  14. Lew w starości.
  15. Filomela i Prokne – słowik i w odwiedziny jaskółka, ona zapomniała w przeszłości.
  16. Żona utonęła – mąż jej szukał.
  17. Łasica w spiżarni – chuda po chorobie.
  18. Kot i stary szczur – podstęp i przestroga szczura, udanie martwego, wąha.

IV. Księga.

  1. Lew zakochany – do panny de Sevigne, podstęp teścia – zęby i pazury.
  2. Pasterz i morze – sprzedał stado, towar i statek na dno, wróbel w garści.
  3. Mucha i mrówka – która ważniejsza, przechwałki muchy (pałace), mrówka bogata zimą.
  4. Ogrodnik i pan – polowanie na zająca, straty.
  5. Osioł i piesek – na siłę wdzięk.
  6. Bitwa szczurów i łasic – klęska szczurów.
  7. Małpa i delfin – u Jabłonowskiego.
  8. Człowiek i bożek drewniany – w środku miał złoto.
  9. Sójka, przybrana w pióra pawie – wyśmiana przez pawie, wygnana z domu.
  10. Wielbłąd i kij pływający – oswojenie a zmniejszenie strachu.
  11. Żaba i szczur – chciała go wciągnąć do wody, złapała ich kania.
  12. Haracz zwierząt dla Aleksandra – ograbione przez lwa, dla lwa.
  13. Zemsta konia nad jeleniem – usidlenie przez człowieka.
  14. Lis i popiersie – możni i chwalący ich tłum bałwochwalczy.
  15. Wilk, koza i koźlę – próba oszukania koźlęcia.
  16. Wilk, matka i dziecię – straszyła dziecko wilkiem, zabili go.
  17. Słowo Sokratesa – budowa domu i życzliwie-nieżyczliwi „przyjaciele”.
  18. Starzec i jego synowie – prób złamania witek – „w spójni siła”.
  19. Wyrocznia i bezbożnik – próba oszukania Apollina (wróbel martwy czy żywy).
  20. Skąpiec traci swój skarb – zakopany w ziemi, nocami się nim cieszył.
  21. Oko pańskie 0 zabity jeleń w oborze.
  22. Skowronek z pisklętami i rolnik – ucieczka ze zboża, gdy rolnik z rodziną, a nie z przyjaciółmi i krewnymi, przyjdzie.

V. Księga.

  1. Drwal i Merkury – każde dzieło wymaga skaz, zgubił siekierę drewnianą.
  2. Garnek gliniany i garnek żelazny – na wędrówkę, zły towarzysz.
  3. Rybka i rybak – „jedno «masz» więcej warte niż dwa «będzie twoje»”.
  4. Uszy zająca – lew wygnał wszystkich z rogami, zając też ucieka.
  5. Lis kusy – moda na ogony.
  6. Starucha i dziewki – zabiły koguta, bo za wcześnie piał, starucha budzi je w nocy.
  7. Satyr i pielgrzym – pielgrzym zimno i gorąco z ust (ręce i zupy).
  8. Koń i wilk – wilk chciał konia podejść udając medyka, koń uderzył go kopytem.
  9. Rolnik i jego synowie – praca to „skarb”.
  10. Góra w połogu – urodziła w bólach mysz.
  11. Szczęście i dziecko – dziecko śpiące na brzegu studni, zdrowy dzięki szczęściu.
  12. Doktorzy – Tym-Lepiej, Tym-Gorzej.
  13. Kura złote jaja znosząca – człowiek ją zabił, w środku nic nie znalazł.
  14. Osioł niosący relikwie – chlubił się, że mu się kłaniają.
  15. Jeleń i winogrady – ukryły go, a on zaczął je jeść i psy go dopadły.
  16. Wąż i pilnik – głodny chciał zjeść mocniejszego.
  17. Zając i kuropatwa – zając zginął od psów, kuropatwa pewna siebie od jastrzębia.
  18. Orzeł i sowa – ugoda, sowa chwali dzieci, orzeł zjada „potworki szkaradne”.
  19. Lwie przygotowania do wojny – korzysta nawet z osła (trębacz) i zająca (kurier).
  20. Niedźwiedź i dwaj kompanowie – niedźwiedzia skóra na żyjącym.
  21. Osioł w lwiej skórze – wszyscy się go bali, dopóki nie wylazło na wierzch jego ucho.

VI. Księga.

  1. Pasterz i lew – zadania bajki: bawić i uczyć.
  2. Lew i myśliwy – ucieczka.
  3. Febus i Boreasz – kto ściągnie płaszcz z człowieka, Febus.
  4. Jowisz i dzierżawca – chciał rządzić klimatem, Opatrzność wie lepiej, co dobre.
  5. Kogut, kot i myszka – pozory mylą.
  6. Lis, małpa i zwierzęta – lew zmarł, wybór nowego króla: małpa, podstęp lisa, niewielu godnych korony.
  7. Muł chełpiący się rodowodem – u prałata, u lekarza i u młynarza.
  8. Starzec i osioł – ucieczka przed zbirami, osioł nie ucieka, pan = wróg.
  9. Jeleń przeglądający się w wodzie – rogi piękne, nogi pożyteczne.
  10. Zając i żółw – w porę start ważniejszy niż szybkość.
  11. Osioł i jego panowie – ogrodnik, garbarz, węglarz, żaden się nie podobał.
  12. Słońce i żaby – wesele Słońca, troska żab o jego dzieci (wyschną wody).
  13. Chłop i żmija – chciał ją ratować, ożyła i zaatakowała, zabił ją.
  14. Lew i chory lis – dary lwu, lis: wejście, a gdzie wyjście?
  15. Ptasznik, jastrząb i skowronek – jastrząb złapał skowronka, a ptasznik jastrzębia.
  16. Koń i osioł – osioł prosił o pomoc w niesieniu juków, padł, koń musiał nieść całość.
  17. Pieśń puszczający zdobycz dla cienie – w wodzie.
  18. Woźnica, co ugrzązł w błocie.
  19. Szarlatan – w 10 lat nauczyć osła wymowy.
  20. Niezgoda – z Olimpu do komnat małżeńskich.
  21. Młoda wdowa – z początku rozpacz. Epilog – chwila oddechu.

Przedmowa – z 1678 r., drugi zbiór bajek. Do Pani de Montespan – faworyta Ludwika XIV. VII. Księga.

  1. Mór wśród zwierząt – najbardziej niewinny na przebłaganie bogów, lew, lis i wilk wybielają się.
  2. Zły ożenek.
  3. Szczur Anachoreta.
  4. Czapla – zbyt wybredna, w końcu głodna zjadła ślimaka.
  5. Panna – wybredna, w końcu wyszła za kulfona.
  6. Życzenie – ludzie: dostatek (złodzieje, podatek), ubóstwo, mądrość.
  7. Na dworze lwa – szczery niedźwiedź, pochlebstwa małpy i spryt lisa.
  8. Sępy i gołębie – źli powinni się wytępić.
  9. Landora i mucha – która popędzała konie.
  10. Mleczarka i dzban z mlekiem – liczenie pieniędzy spodziewanych.
  11. Proboszcz i nieboszczyk – liczył nie pieniądz za pochówek, trumna na niego spadła.
  12. Człowiek, goniący za fortuną i drugi, który śpi czekając na nią.
  13. Dwa koguty – wojna z przyjściem kokoszy, zwycięstwo i okrzyk – jastrząb.
  14. Niewdzięczność i niesprawiedliwość ludzka względem fortuny.
  15. Wróżki – uboga duże powodzenie.
  16. Kot, łaska i królik – łaska zajęła królikowi norę, sędzią kot – zjadł obie.
  17. Głowa i ogon żmii – ogon chciał iść pierwszy, wpadli w przepaść.
  18. Zwierzę na Księżycu.

VIII. Księga.

  1. Śmierć i starzec – „śmierć mądrego nie zaskoczy”, człowiek 100 lat i zaskoczony.
  2. Szewc i bankier – szewc szczęśliwy, zamienili się, szewc chce wesela, nie złota.
  3. Lew, wilk i lis 0 lew stary, wilk chciał obmówić lisa, ten mu dopiekł.
  4. Potęga bajek – do przyjaciela – ambasadora o pokój z Anglią.
  5. Człowiek i pchła – prosimy bogów o drobiazgi, np. zabicie pchły.
  6. Kobiety i sekret – mąż zniósł 100 jaj.
  7. Pieśń niosący obiad swemu panu – ulega zgrai.
  8. Żartowniś i ryby – pytał ryby o los druha (żart).
  9. Szczur i ostryga – zwiedza świat, do ostrygi głowę wsadza.
  10. Niedźwiedź i miłośnik ogrodów – przyjaciele, niedźwiedź odganiał muchy, zabił skałą miłośnika ogrodów.
  11. dwaj przyjciele.
  12. Wieprz, koza i baron – na sprzedaż, nie warto skarżyć się.
  13. Tyrzys i Amaranta – Dla Panny de Silleny (wykształcona, autorka).
  14. Pogrzeb lwicy – jeleń sie cieszy, sprytny, wykpił się (proroczy sen).
  15. Szczur i słoń – szczur chciał naśladować słonia (orszak).
  16. Horoskop.
  17. Osioł i pies – pies prosi o jedzenie, a potem osioł o obronę przed wilkiem.
  18. Basza i kupiec.
  19. Wartość wiedzy – biedny uczony i bogaty cymbał.
  20. Jowisz i pioruny – stworzyć nowych ludzi.
  21. Sokół i kapłon – kapłon nie chce iść do gospodarza, sokół go namawia.
  22. Kot i szczur – kot złapany w sidła, uwolnił go na obronę przed sową.
  23. Potok i rzeka – pielgrzymi utonęli w głębokiej rzece.
  24. Edukacja – Opas i Cezar (uczący się).
  25. Dwa psy i ośla padlina.
  26. Wilk i strzelec – strzelec pozabijał zwierzęta i zmarł, wilk przyszedł i się najadł.

IX. Księga.

  1. Nieuczciwy depozytor – autor także o złych ludziach, kupiec żelazo zostawił u sąsiada, szczur je zjadł, kupiec porwał syna sąsiada (sowa).
  2. Dwa gołąbki – jeden żądny przygód, sidła, jastrząb, a tego orzeł, ważniejsza miłość niż świat, nie warto jej dla niego tracić, autor stracił pasterkę.
  3. Małpa i lampart – lampart zachwala skórę, małpa błazenady.
  4. Żołądź i dynia – Maciej: dlaczego wielki dąb ma małe żołędzie?
  5. Uczeń, bakałarz i właściciel sadu – uczeń niszczy owoce, bakałarz wykład.
  6. Rzeźbiarz i posąg Jowisza – wystraszył się, lepsze złudzenia.
  7. Mysz zamieniona w dziewczynę – kapłan indyjski w 15-latkę, za szczurkiem.
  8. Błazen sprzedaje mądrość – łatwowierni.
  9. Ostryga i pieniacze – dwóch kłóci się o ostrygę, sędzia zjada, im po skorupce.
  10. wilk i chudy pies – pies wmówił wilkowi, że przytyje i wtedy wilk się naje.
  11. Nic zanadto – wszystko w miarę.
  12. Świeca woskowa.
  13. Jowisz i podróżny – obietnice bez pokrycia, zabity przez zbójców.
  14. Kot i lis – lis worek sposobów, kot jeden, ale skuteczny.
  15. Mąż, żona i złodziej – żona przestraszona złodziejem rzuca się w objęcia męża.
  16. Skarb i dwaj ludzie – sknera się powiesił po utracie skarbu na rzecz głodnego.
  17. Małpa i kot.
  18. Kania i słowik – głodny nie ma słuchu.
  19. Pasterz i trzoda.

X. Księga.

  1. Dwa szczury, lis i jajo – pisarka XVIII wieku pani de la Sabliere – Iryda (bogini tęczy), protektorka.
  2. Człowiek i wąż – człowiek chce zrobić dobrze i zabić węża, on chce wmówić, że to człowiek jest zły.
  3. Żółw i dwa kaczory – chciał zwiedzić świat, kaczki w lot, niebaczny spadł.
  4. Ryby i czapla – czapla do ryb, że gospodarz je wyłowi, „ukryje je” (w swoim żołądku).
  5. Zagrzebywacz i jego kum – ukradziony skarb sknery, sprytny odzyskał.
  6. Wilk i pasterze – skarga wielka za złe traktowanie go przez ludzi.
  7. Pająk i jaskółka – jaskółka wyjadła muchy, pająk zdechł.
  8. Kuropatwa i koguty.
  9. Pieśń, któremu uszy obcięto – martwił się, a podczas bójki brak słabości.
  10. Pasterz i król – Miłosć i Ambicja najgorsze.
  11. Ryby i pasterz grający na flecie – pieśń nic nie wskórała, sieć tak.
  12. Dwie papugi, król i jego syn – pierwsza papuga zabiła wróbelka, ją królewicz, matka papuga oczy królewicza, król prosi ją o powrót, oddalenie leczy rany.
  13. Lwica i niedźwiedzica – lwica stracił syna, żal i skarga na próżno.
  14. Dwaj wędrowcy i talizman.
  15. Króliki.
  16. Kupiec, szlachcic, pasterz i syn królewski.

XI. Księga.

  1. Lew – sułtan lampart, sierota-lwiątko, lis przeczuwa kłopoty.
  2. Bogowie chcą kształcić syna Jowiszowego.
  3. Chłop, pies i lis – lis narzeka, że nic upolować nie może, otwarty kurnik, pogrom, chłop zły na psa, każdy powinien swego doglądać.
  4. Sen mieszkańca Wschodu.
  5. Lew, małpa i dwa osły – lew chciał się obyczajowości nauczyć, małpa – dobro państwa, pyszne osły.
  6. Wilk i lis – lis wpadł do studni, zwiódł wilka serem i się wydostał.
  7. Chłop znad Dunaju.
  8. Starzec i trzech młodzieńców – sadził drzewo, ci się dziwili – jemu to nie posłuży.
  9. Myszy i sowa – obcięła im nóżki i tuczyła. Epilog – nowy rodzaj bajki.

Do księcia Burgundii – 12-letni wnuk Ludwika XIV, ostatnia księga 1694. XII. Księga.

  1. Towarzysze Ulissesa – opowieść o przemienieniu przez Kirke, lew nie chce odtrutki, miś też nie, wilk.
  2. Kot i dwa wróble – przyjaciele kot i wróbel, kot zjadł innego wróbla, posmakował mu i przyjaciel.
  3. Dusigrosz i małpa – na wyspie liczy pieniądze, małpa wrzuca je do morza.
  4. Dwie kozy – kłótnia, nie chcą się przepuścić na kładce, spadają do rzeki. O kotku i myszce – wstęp do następnej bajki.
  5. Stary kot i młoda myszka – obietnica, że przytyje, pewna siebie, starość nieubłagana.
  6. Chory jeleń – wielu „pocieszycieli” wyjadło mu trawę w pobliżu, zmarł z głodu.
  7. Nietoperz, krzak i nurek.
  8. Kłótnie psów, kotów i myszy.
  9. Wilk i lis – lis chciał być wilkiem, na dźwięk koguta zapomniał o tresurze.
  10. Rak i córka.
  11. Orzeł i sroka – on był po łowach, ona mu plotkuje, proponuje swoje usługi szpiegowskie.
  12. Król, kania i myśliwy – kania wbija szpony w nos króla…
  13. Lis, muchy i jeż – zranionego lisa opadły muchy.
  14. Miłość i Szaleństwo – bójka przy kościach.
  15. Kruk, gazela, żółw i szczur – pani de la Sabliere, znów jako Iryda.
  16. Las i drwal – drwal stracił siekierę, poprosił las o konar, obiecał, że użyje siekiery przeciw niemu.
  17. Lis, wilk i koń – chcieli podejść konia, ten uderzył wilka kopytem.
  18. Lis i indyki – na drzewie, zmęczył je hałasem i pospadały.
  19. Małpa.
  20. Scytyjski filozof.
  21. Słoń i małpa Jowiszowa – starcie słońca i nosorożca, małpa poseł do mrówek, dla bogów wszyscy są równi.
  22. Głupi i mądry.
  23. Lis angielski – wpływowa pani Harvey, wdowa po kanclerzu Anglii.
  24. Liga szczurów – myszka prosiła o pomoc szczury, uciekły.
  25. Dafnis i Alcymandura. Naśladowanie z Teokryta – pani Mesangere (córka pani de la Sabliere), wzgardziła miłościa Dafnisa, prosiła cień o przebaczenie.
  26. Rozjemnca, szpitalnik i samotnik – każdy szukał czego innego w Rzymie.