Werteryzm- postawa człowieka który chce być uważany za jednostkę obdarzoną szczególną wrażliwością. Charakteryzuje się :wybujałą wyobraźnią , widzenie przez pryzmat marzeń, uczuciowość, zachwyt przyrodą, wrażliwość , poczucie bezsensu życia. Odczuwanie Weltschmerzu (ból świata prowadzi do samobójstwa). Wallenrodyzm –jest to postawa człowieka który poświęca się walce o słuszną idee , aby osiągnąć swój cel musi użyć nieetycznych metod, zdrady , co prowadzi do wyrzutów sumienia. Cechy miłości romantycznej:

• nieszczęśliwa -jedyna na całe życie -trwa poza grób -zawiera przeżycia emocjonalne -miłość platoniczna Mesjanizm- to konieczność ofiary, śmierci i odrodzenia. Ksiądz w widzeniu ujrzał kibitki, a w nich młodych ludzi. Tylko jeden zdołał uciec nosi tajemnicze imię czterdzieści i cztery. Ksiądz widzi śmierć, sąd i zmartwychwstanie polski. Dzieje polski są podobne do losów Chrystusa. Jacek Soplica jest to jeden z bohaterów epopei Adama Mickiewicza pt.”Pan Tadeusz”. Jest on bratem Sędziego i ojcem Tadeusza. W epopei występuje, jako ks. Robak. W młodości zabiło on Stolnika, popadał w alkoholizm, prowadził sarmacki tryb życia. Później Soplica ulega przemianie, chce odkupić winy. Walczy u boku Napoleona, wstąpił do zakonu, uratował życie Tadeuszowi, Gerwazemu i Hrabiemu oraz działał, jako emisariusz i patriota. Po śmieci zostało mu przywrócone dobre imię prze podkomorzego który wiesza na krzyżu grobowca order. Przemiana Kordiana- Na szczycie góry Mont Blanc zachodzi przemiana bohatera. Na szczycie Kordian czuje że przez niego przechodzą modlitwy znoszone do Boga(został powołany do celu najwyższego tzn. do przewodzenia nad polskim narodem) . Czuje w sobie ogromną wewnętrzną siłę. Przez chwile Kordian rozmyśla też rzucenie się w przepaść, później jednak zaczyna rozmyślać nad swym życiem. Zatem wysiłek Polaków nie idzie na marne ponieważ ich czyny pomagają zwyciężyć innym.

Byronizm- postawa romantyczna stworzona przez Byrona ,autora powieści Giaur. Cechy bohatera bajronicznego:tajemniczy,buntowniczy, samotnik, dokonuje zbrodni, dobro i zło ścierają się w jego wnętrzu bunt, (często stawia się go jako przeciwieństwo bohatera werterycznego) Walterskotyzm- (sposób pisania powieści historycznej) polega na układaniu pasjonującej fabuły, łącząc motywy dawnych podań z opisami autentycznych miejsc i wydarzeń historycznych. cytaty1 pan Tadeusz2 dzidy cz III4kordian5grobagamennona Obyczaje Pan Tadeusz–polowanie wraz z koncertem wojskiego, grzybobranie, kolejność zasiadania do stołu, porządek powrotu za spaceru, polonez, strój szlachecki, podanie czarnej polewki, ucztowanie, pojedynki Prometeizm- bunt przeciw Bogu, dla dobra ludzkości. (Konrad oskarża Boga o to ,że na świecie panują cierpienie, niesprawiedliwość, rząd tyranów i wojny.)