Odpowiedzialność zakładu hotelarskiego Odpowiedzialność jest obowiązek moralny lub prawny odpowiadania za swoje lub czyjeś czyny , bierzemy na siebie obowiązek zadbania o kogoś lub o coś, to gotowość do ponoszenia konsekwencji podjętych działań celowych lub przypadkowych. Pojecie odpowiedzialności najczęściej łączy się z obowiązkiem wynagrodzenia wyrządzonej komuś przykrości lub straty. Człowiek odpowiedzialny ma poczucie obowiązku wobec ludzi i zadań, których wykonania się podjął, jest osoba do, której można mieć zaufanie, jest człowiekiem dotrzymującym terminów i słowa, rzetelnym i solidnym, na którym można polegać. Odpowiedzialność prawna to określone prawem ujemne konwencje wobec określonego przedmiotu. Sytuacje w których podmiot ponosi odpowiedzialność prawną są określane przez dany system prawny. W najprostszej sytuacji podmiot ponosi odpowiedzialność za własne czyny (np. za wyrządzenie szkody przez siebie). Prawo może jednak określać sytuacje w których podmioty ponoszą odpowiedzialność za czyny innych (np. rodzice ponoszą odpowiedzialność za swoje dzieci), a nawet za zdarzenia nie związane z działalnością ludzką (np. działania siły przyrody). Pojęcie odpowiedzialności w języku polskim odnosi się nie tylko do wszystkich gałęzi prawa, ale także do moralności (odpowiedzialność moralna). W innych językach europejskich zwykle funkcjonuje w tym miejscu kilka pojęć. Zakładem hotelarskim lub zakładem podobnym do hotelarskiego, świadczącym odpłatnie usługi hotelarskie jest m.in. hotel, motel, pensjonat a także dom wczasowy, sanatorium, zajazd, gościniec, hotel, oberża. Zgodnie z art 846§ 1. k.c. utrzymujący zarobkowo hotel lub podobny zakład jest odpowiedzialny za utratę lub uszkodzenie rzeczy wniesionych przez osobę korzystającą z usług hotelu lub podobnego zakładu, chyba że szkoda wynikła z właściwości rzeczy wniesionej lub wskutek siły wyższej albo że powstała wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby, która mu towarzyszyła, była u niego zatrudniona albo go odwiedzała. Natomiast schroniska młodzieżowe, pola biwakowe, kempingi nie są uznawane za zakłady hotelarskie, w związku z czym w tych przypadkach nie może być mowy o odpowiedzialności utrzymującego taki zakład za utratę lub uszkodzenie rzeczy wniesionych przez osobę korzystającą z takiego zakładu. Należy podkreślić, że odpowiedzialność zakładu hotelarskiego jest odpowiedzialnością ustawową a nie kontraktową, zatem zawarcie umowy z danym zakładem nie jest konieczną przesłanką zaistnienia odpowiedzialności zakładu. Odpowiedzialność ta jest bowiem uwarunkowana samym faktem wniesienia rzeczy do hotelu lub podobnego zakładu. Z punktu widzenia odpowiedzialności zakładu istotne jest ustalenie zakresu pojęcia rzeczy wniesionej. Rzeczą wniesioną w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego jest rzecz, która w czasie korzystania przez gościa z usług hotelu lub podobnego zakładu znajduje się w tym hotelu lub podobnym zakładzie albo znajduje się poza nim, a została powierzona utrzymującemu zarobkowo hotel lub podobny zakład lub osobie u niego zatrudnionej albo umieszczona w miejscu przez nich wskazanym lub na ten cel przeznaczonym.. Rzeczą wniesioną jest również rzecz, która w krótkim, zwyczajowo przyjętym okresie poprzedzającym lub następującym po tym, kiedy gość korzystał z usług hotelu lub podobnego zakładu, została powierzona utrzymującemu zarobkowo hotel lub podobny zakład lub osobie u niego zatrudnionej albo umieszczona w miejscu przez nich wskazanym lub na ten cel przeznaczonym. Pojazdów mechanicznych i rzeczy w nich pozostawionych oraz żywych zwierząt nie uważa się za rzeczy wniesione. Utrzymujący zarobkowo hotel lub podobny zakład może za nie odpowiadać jako przechowawca, jeżeli została zawarta umowa przechowania. Odpowiedzialność zakładu obejmuje utratę lub uszkodzenie rzeczy wniesionych przez osoby korzystające z usług hotelu. Będzie to zatem nie tylko osoba która zawarła umowę z zakładem lecz również ta która dopiero zamierza ją zawrzeć a ponadto osoba, która jest np. klientem baru hotelowego, kasyna lub innych ogólnodostępnych części zakładu. RZECZ WNIESIONA to rzecz, która w czasie korzystania przez gościa hotelowego z usług znajduje się na terenie obiektu. Pojazdów mechanicznych i przedmiotów w nich pozostawionych oraz zwierząt nie uważa się za rzeczy wniesione. Hotelarz może za nie odpowiadać jeśli została zawarta umowa przechowania. Wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności za rzecz wniesioną nie ma skutku prawnego, a więc bezpodstawne są wszelkie szyldy, informatory, regulaminy zawierające np. “hotel nie ponosi odpowiedzialności za rzeczy wniesione…”. Roszczenie o naprawienie szkody powstaje z chwilą wyrządzenia i wygasa jeżeli gość hotelowy nie zawiadomił hotelarza niezwłocznie (tzn. bez nieuzasadnionej opieszałości). Upływ tego terminu zależy od okoliczności. Roszczenia przedawniają się jednak z upływem 6 miesięcy od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie, a w każdym razie z upływem roku od dnia, w którym poszkodowany przestał korzystać z usług hotelu. Tego przepisu nie stosuje się, gdy szkodę wyrządził hotelarz lub osoba u niego zatrudniona. Hotel może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli okaże się, że szkoda wynikła z właściwości rzeczy(przedmioty kruche i nietrwale), z działania siły wyższej, której nie można było przewidzieć i z winy klienta lub jego gościa. Odpowiedzialność hotelu za utratę lub uszkodzenie rzeczy wniesionej jest ograniczona w stosunku do 1 gościa do wysokości 100-krotnej należności za dostarczoną usługę (cena pokoju za dobę), jednak odpowiedzialność za każdą rzecz nie może przekraczać 50-krotnej wysokości tej należności. Nie stosuje się ograniczeń odpowiedzialności za utratę lub uszkodzenie rzeczy wniesionych przyjętych na przechowanie (depozyty hotelowe) lub gdy hotelarz odmówił przechowania (a miał obowiązek je przyjąć). Odpowiedzialność jest też nieograniczona, gdy szkoda wynikła z winy lub rażącego niedbalstwa hotelarza lub osoby u niego zatrudnionej. Hotelarz ma prawo odmówić przechowania, gdy rzecz jest za duża lub jeśli jest zbyt wartościowa, choć to zależy od kategorii hotelu. Bądź też jeśli wniesione rzecz stanowi zagrożenie, jest niebezpieczna. Przechowanie hotelowe przeznaczone jest dla  klientów hotelowych, bowiem hotelarz ma obowiązek przyjąć na przechowanie: biżuterię, gotówkę, dzieła sztuki, przedmioty wartościowe. Usługi typu depozyty są świadczone nieodpłatnie. Informacja o możliwości skorzystania z depozytu może być umieszczona na karcie pobytu, w informatorze na temat hotelu, w pokojach. Usługa depozytowa jest świadczona przez całą dobę. Pracownicy zobowiązani są do zachowania rygorystycznych procedur. Gość otrzymuje klucz od depozytu, klucz uniwersalny jest przechowywany przez upoważnionego pracownika recepcji, a duplikat klucza gościa przechowywany jest w banku. Kierownik recepcji nadzoruje i ewidencjonuje stan skrytek oraz prawidłowość prowadzonej dokumentacji. Zasady korzystania z depozytu gość otrzymuje wraz z podpisaniem umowy użyczenia depozytu i dostaje dowód w postaci tzw. kwitu depozytowego. Często w hotelach stosuje się rozwiązania polegające na zainstalowaniu indywidualnego sejfu w pokojach. Gość korzystając z takiego depozytu nie zawiera umowy z hotelem o czym jest informowany. Korzystając z sejfu gość powinien zapamiętać wpisany numer kodu. Instrukcja korzystania z sejfu powinna być umieszczona w pokoju, najlepiej w wielu językach. Bardzo często klienci pozostawiają różne rzeczy w swoich pokojach. Należy jednak pamiętać, że hotel, by cieszył się zaufaniem gości musi dawać gwarancję bezpieczeństwa wszystkim rzeczom wniesionym przez klientów. Postępowaniu z przedmiotami pozostawionymi przez gości towarzyszą sformalizowane procedury. Prowadzona jest książka przedmiotów znalezionych, w której wpisywany jest dzień i miejsce znalezienia przedmiotu, krótki opis tej rzeczy, podpis znalazcy (którym najczęściej jest pokojowa). Odpowiedzialność za przedmioty zaginione ponosi kierownik służby pięter (czasami kierownik recepcji). Jeśli chodzi o przedmioty niewielkiej wartości są one komisyjnie niszczone i wyrzucane. Natomiast postępowanie z przedmiotami wartościowymi i odzieżą jest następujące. Pracownikom hotelu nie wolno dzwonić do klienta z informacją o rzeczach znalezionych, natomiast można na wyraźną prośbę klienta przesłać należące do niego przedmioty za zaliczeniem pocztowym. W stosunku do przedmiotów wartościowych stosuje się zwyczajowo czas przechowywania 1 rok, a następnie przekazywane są one referatowi rzeczy znalezionych (przechodzą na rzecz skarbu państwa). Natomiast odzież po roku jest przekazywana instytucjom charytatywnym. Czynnościom tym towarzyszą stosowne procedury i właściwa dokumentacja. Konwencja europejska o odpowiedzialności hotelarza Konwencja  kształtuje odpowiedzialność osób utrzymujących hotele na zasadzie ryzyka. Nie potrzeba zatem zmieniać wyrażonej w tym zapisie zasady odpowiedzialności tych osób. Natomiast wspomniany przepis k.c. odnosi się nie tylko do osób utrzymujących hotele, lecz również “podobne zakłady”, czego Konwencja już nie przewiduje, ale i nie zakazuje. Wydaje się wszakże, iż odpowiedzialność obu rodzajów podmiotów nadal powinna być uregulowana jednolicie. Przemawia za tym wzgląd na ochronę interesów gościa znajdującego się w podobnej sytuacji. Trudno byłoby zarazem wyjaśnić obywatelom przyczyny skłaniające ustawodawcę do odstąpienia od tej zasady, utrwalonej już w świadomości społecznej ponad sześćdziesięcioletnią praktyką. Konwencja wprowadza odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za uszkodzenie, zniszczenie lub utratę rzeczy wniesionych do hotelu przez gościa hotelowego określając jednocześnie co kryje się pod pojęciem „rzeczy wniesionych” (art. 1 załącznika). Są to rzeczy znajdujące się w hotelu w czasie, gdy gość hotelowy dysponuje pomieszczeniem, rzeczy znajdujące się poza hotelem, nad którymi osoba utrzymująca hotel lub osoba, za którą jest ona odpowiedzialna, zapewnia nadzór w czasie, gdy gość hotelowy dysponuje pomieszczeniem oraz rzeczy, nad którymi osoba utrzymująca hotel lub osoba, za którą jest ona odpowiedzialna, zapewnia nadzór w hotelu lub poza hotelem, w rozsądnym okresie poprzedzającym i następującym po czasie, gdy gość dysponował pomieszczeniem. Wprowadzona przez konwencję odpowiedzialność na zasadzie ryzyka oznacza, iż w przypadku uszkodzenia, zniszczenia lub utraty rzeczy wniesionych do hotelu przez gościa nie ma konieczności dowodzenia, iż stało się to z winy hotelarza, a co za tym idzie samo powołanie się na brak winy po stronie hotelu nie wystarczy aby uchylić się od odpowiedzialności. Udowodnienie winy jest natomiast konieczne aby hotel nie mógł kwotowo ograniczyć swojej odpowiedzialności.  Zgodnie z art. 7 załącznika do Konwencji przepisów jej nie stosuje się do pojazdów i pozostawionych w nich rzeczy, ani zwierząt żywych gościa. Ograniczenie to należy przyjąć również do prawa polskiego - idąc za wzorem wielu państw Europy Zachodniej, a w szczególności Republiki Federalnej Niemiec. Chodzi bowiem o stworzenie dla hotelarzy polskich tych samych warunków konkurencyjności. Wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności za samochody i ich zawartość uzasadnia się rozwojem ubezpieczeń tych przedmiotów. W tej sytuacji nie wydaje się, aby słusznym było obciążanie utrzymujących hotele ryzykiem uszkodzenia lub utraty tych przedmiotów - w razie gdy oni sami lub osoby przez nich zatrudnione nie ponoszą żadnej winy. Poza tym powszechnie dostępne parkingi strzeżone pozwalają gościom hotelowym zabezpieczyć się przed tego rodzaju szkodami. Jeżeli osoba utrzymująca hotel prowadzi parking i na podstawie odrębnej umowy przechowania przejmuje pieczę nad pojazdami, to jej odpowiedzialność regulowana jest treścią umowy przechowania.  W myśl obecnie obowiązującego art. 846 par.3 k.c. osoba utrzymująca hotel lub podobny zakład nie może wyłączyć lub ograniczyć swojej odpowiedzialności przez ogłoszenie. Natomiast art. 6 załącznika do Konwencji nie dopuszcza również umowy wyłączającej lub ograniczającej odpowiedzialność hotelarza. Postanowienie to musi być przyjęte do prawa polskiego, ponieważ prawo krajowe nie może chronić gości hotelowych w stopniu słabszym niż postanowienia Konwencji (art. 1 ust. 2 Konwencji). W razie utraty lub uszkodzenia pieniędzy, papierów wartościowych, kosztowności albo przedmiotów mających wartość naukową lub artystyczną obowiązujący obecnie przepis art. 849 par. 1 przewiduje ograniczenie odpowiedzialności do sumy określonej rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. Przepis ten jest6 niezgodny z Konwencją i dlatego wymaga zmiany przystosowującej go do wymagań Konwencji. Nowy art. 849 par. 3 k.c. przewiduje obowiązek hotelarzy przyjmowania wspomnianych przedmiotów na przechowanie, co zapewnia pełną ochronę interesów gości. Jednakże obowiązek ten mógłby okazać się dla osób utrzymujących małe lub o niskim standardzie hotele oraz podobne zakłady nadmiernie uciążliwy. Z tego względu - zgodnie z Konwencją - odnosi się on do takich podmiotów tylko w ograniczonej mierze. Aktualnie tylko część państw członkowskich Rady Europy przyjęła Konwencję o odpowiedzialności osób utrzymujących hotele za rzeczy wniesione przez gości hotelowych. Polska ratyfikowała ten dokument 18 marca 1997 roku. Tak samo uczyniły miedzy innymi: Belgia, Chorwacja, Cypr, Francja, Niemcy, Irlandia, Włochy, Litwa, Malta, Słowenia i Wielka Brytania (na końcu artykuły link do pełnej listy). W tych państwach możemy się spodziewać minimalnej ochrony zapewnionej przez konwencję choć w niektórych z nich, zgodnie z postanowieniem tego aktu prawa międzynarodowego, ochrona turystów bywa szersza. Regulacje prawne dotyczące usług hotelarskich. Regulacja prawna świadczenia usług turystycznych jako takich nie należy do kompetencji Unii Europejskiej, lecz jej państw członkowskich. W państwach tych istnieją odmienne zasady i wymagania wobec przedsiębiorców świadczących usługi w sektorze turystycznym. Jednakże ze względu na powiązanie turystyki z innymi dziedzinami gospodarki istnieje wiele aktów prawnych na szczeblu UE, które mają bezpośredni wpływ na branżę turystyczną, choć są przyjmowane w ramach kompetencji regulacyjnych Unii Europejskiej istniejących w dziedzinach innych niż turystyka. W Unii Europejskiej, w tym w Polsce, obowiązuje także zasada swobody świadczenia usług przez przedsiębiorców zarejestrowanych w dowolnym państwie członkowskim na obszarze każdego z pozostałych państw członkowskich. Barierą w świadczeniu usług w innych krajach członkowskich mogą być zróżnicowane wymagania w zakresie kwalifikacji zawodowych osób wykonujących takie usługi. Aby usunąć te bariery przyjęto w UE dyrektywy dotyczące procedur wzajemnego uznawania pomiędzy państwami członkowskimi kwalifikacji w zakresie różnych zawodów i uprawnień do określonej działalności. W dziedzinie turystyki podstawowe znaczenie ma w tym względzie dyrektywa 1999/42 obejmująca m.in. hotelarstwo, pilotaż wycieczek, przewodnictwo turystyczne, pośrednictwo i organizację imprez turystycznych. Dyrektywa ta została wprowadzona do polskiego prawa ustawą z 10 maja 2002 r. o zasadach uznawania nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej. W Polsce świadczenie usług hotelarskich jest uregulowane przez wspomnianą wcześniej ustawę z 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz.U. z 1997 r. nr 133, poz. 884 z późn. zm.). Ustawa ta zawiera przepisy wprowadzające do polskiego prawa wymagania UE z dziedziny ochrony konsumenta (nabywcy usług turystycznych w formie pakietu), jednakże w części dotyczącej usług hotelarskich stanowi wyłącznie prawo krajowe. Na poziomie Unii Europejskiej nie ma obecnie żadnego jednolitego systemu regulacji w dziedzinie zaliczania hoteli do określonych kategorii, ich wyposażenia, kwalifikacji personelu. W poszczególnych państwach członkowskich UE istnieją w tej dziedzinie odmienne przepisy, często bardzo się od siebie różniące. Czasami nie są to przepisy prawa, lecz powszechnie stosowane wytyczne samorządu gospodarczego działającego w branży hotelarskiej. Podczas prac nad polskimi przepisami dotyczącymi usług hotelarskich wykorzystywano doświadczenia krajów członkowskich UE w tej dziedzinie, szczególnie biorąc pod uwagę te rozwiązania, które są powszechnie stosowane. Podkreśla się, że funkcjonowanie wiarygodnego systemu standaryzacji i kategoryzacji usług hotelarskich jest istotne ze względu na konieczność ułatwienia klientom dokonania wyboru zakwaterowania zgodnego z ich oczekiwaniami. Podobnie, przepisy ustanawiające państwowy nadzór nad obiektami oferującymi zakwaterowanie mają na celu przede wszystkim ochronę konsumentów. Usługi hotelarskie mogą być świadczone w „obiektach hotelarskich” lub w „innych obiektach”. Istnieją następujące rodzaje obiektów hotelarskich: hotele, motele, pensjonaty, kempingi, domy wycieczkowe, schroniska młodzieżowe, schroniska, pola biwakowe. Każdemu obiektowi hotelarskiemu nadaje się kategorię uzależnioną od jego standardu. Dla hoteli, moteli i pensjonatów istnieje pięć kategorii oznaczonych gwiazdkami (*, **, ***, ****, *****), dla kempingów cztery kategorie oznaczone gwiazdkami, dla domów wycieczkowych i schronisk młodzieżowych trzy kategorie oznaczone cyframi rzymskimi (I, II, III)