
Immanuel Kant
Biografia Immanuel Kant- był niemieckim filozofem. Jego życie ubrane było w monotonie, można nawet powiedzieć iż prowadził pedantyczny styl życia. Jego charakterystycznym powiedzeniem jest: „Źródłem naszych błędów jest nie tylko brak samej wiedzy, ale również to, że często wydajemy sądy i opinie nie mające rozeznania, jakie elementy są do tego niezbędne”. Immanuel Kant Jego filozofia to trzeci nurt oświecenia XVIII wieku, która jest jednocześnie jego ukoronowaniem i uwieńczeniem. Przed Kantem stało wiele zagadnień, których rozwiązania nie dawała ówczesna filozofia, a na których ukształtował się jego krytycyzm filozoficzny.
Biografia Immanuel Kant- był niemieckim filozofem. Jego życie ubrane było w monotonie, można nawet powiedzieć iż prowadził pedantyczny styl życia. Jego charakterystycznym powiedzeniem jest: „Źródłem naszych błędów jest nie tylko brak samej wiedzy, ale również to, że często wydajemy sądy i opinie nie mające rozeznania, jakie elementy są do tego niezbędne”. Immanuel Kant Jego filozofia to trzeci nurt oświecenia XVIII wieku, która jest jednocześnie jego ukoronowaniem i uwieńczeniem. Przed Kantem stało wiele zagadnień, których rozwiązania nie dawała ówczesna filozofia, a na których ukształtował się jego krytycyzm filozoficzny. Nurtował go kosmologiczny i zarazem antropologiczny problem przyrody oraz roli i miejsca człowieka. Życie jego było jednak bardzo ciężkie. Dominowała w nim trudna praca i niekończące czekanie aby w końcu został zauważony. Według Kanta rozwiązanie nurtujących pytań dotyczących egzystencji człowieka i problem przyrody przez innych filozofów nie było wystarczające dla niego. Wychodząc więc z empiryzmu i racjonalizmu, a zarazem zrywając do pewnego stopnia tak z jednym, jak z drugim, Kant zajął się badaniem czystych pojęć i zasad, pragnąc dowieźć wartości formalno-racjonalnej wiedzy o przyrodzie i świecie, opartej tylko i wyłącznie na analizie umysłowych treści poznawczych. W ten sposób przedstawił on nowy system poznania i nową filozofię, w którym godząc w pewnym stopniu racjonalizm z empiryzmem kształtował nie myśl zależnie od rzeczy, lecz rzeczy zależnie od myśli. Przez całe życie Kant odznaczał się niezwykłą dyscypliną wewnętrzną i zewnętrzną, rygorystyczną wprost sumiennością, surowością obyczajów i rzetelnością. Pojmował i przeżywał życie z punktu widzenia obowiązku. W rozwoju filozoficznym Kanta zwykło się rozróżniać trzy okresy:
- przyrodniczy i dogmatyczno - naturalistyczny,
- empiryczny o nastawieniu humanistycznym,
- krytyczno-transcendentalny.
Filozofia Immanuela Kanta POGLĄDY POPRZEDZAJĄCE OKRES FILOZOFII KRYTYCZNEJ:
Kant pisał: Początkiem świata jest wprawdzie Bóg, ale świat jako system kosmiczny można wytłumaczyć niezależnie i wyłącznie na podstawie naturalnego rozwoju i mechanicznego działania sił zawartych w materii.
Siłom tym zawdzięczają istnienie nie tylko planety i kula ziemska, lecz także wszystkie istoty organiczne. Tym ogólnym prawom kosmicznym podlega również człowiek, który dzięki rozumowi wznosi się równocześnie ponad przyrodę i stwarza nie zależny od niej własny świat. Na tym polega przeciwieństwo miedzy człowiekiem a światem przyrody. Ale i kultura tworzona przez człowieka należy do całokształtu wszechrzeczywistości i na niej opiera się jej sens i wartość. Własne dociekania przyrodnicze oraz matematyczno-fizyczna teoria Newtona doprowadziły Kanta do odrzucenia tradycyjnej metafizyki, której odmówił wartości naukowych, nie przestając jednak z niej korzystać w swoich rozważaniach nad zasadą przyczynowości i moralnymi wymaganiami życia praktycznego. Kant przystąpił do budowy własnego systemu filozoficznego: Zaczął od teorii poznania i teorii moralności, które wynikać miały z jego własnej metafizyki. W tych dziedzinach sformułował kilka zasadniczych idei. Po pierwsze, świat zmysłowy jest zjawiskiem ujmowanym przez formy czasu i przestrzeni, a świat umysłowy poznajemy przez nasze pojęcia. Stad też jednoznaczny rozdział matematyki i metafizyki, ta ostatnia jest bowiem produktem czysto umysłowym. Dalej stwierdził, że człowiek jest wolny wewnętrznie, każde indywiduum nosi w sobie prawo, któremu jest posłuszne, a podlega tylko koniecznościom przyrody. Było to niezwykle ważkie stwierdzenie: człowiek sam w sobie jest wolny, jako człowiek zaś jest zdeterminowany przez przyrodę! Ale nie jest on tylko integralną częścią natury, dlatego też wolność metafizyczna jednostki staje się wolnością praktyczną. Człowiek musi być wolny, gdyż jest rozumny i ma możliwość moralnego wyboru. Jedno zatem warunkuje drugie. Rację miał Paweł Beylin, gdy pisał, że Kaniowski system moralny jest jednym z najpełniejszych, jakie zna historia, ponieważ obejmuje zarówno postulaty praktyczne, jak i ich filozoficzne uzasadnienie. W swojej filozofii Kant wystąpił bowiem w podwójnej roli: wskazywał, jak należy postępować, a także wyjaśniał sam mechanizm postaw moralnych. Stanisław Brzozowski zauważył celnie, że Kaniowska teoria moralności ma jakby dwa oblicza: niewolnicze i królewskie. Byt bowiem sam, poza określeniami, które wnosi doń umysł, jest dla nas niepoznawalny, wynikać z tego może, że ludzkie czyny bądź są całkowicie wolne, bądź też ich uzasadnienie tkwi w nas. W ludzkości zatem i przez ludzkość byt szuka swych celów i stwarza sam siebie. Dotychczas filozofowie uważali, że umysł ludzki reaguje biernie na wszystkie bodźce środowiska, które oddziałuje na nasze wrażenia. Umysł jest jednak czynny, ale w jakiej formie? Na to pytanie odpowiedział Kant, który zauważył, że to właśnie aktywność umysłu jest warunkiem poznania, w tym sensie, że na treści doznań zmysłowych, ze swej istoty nieuporządkowanych, narzucone są aprioryczne, czyli niezależna od doświadczenia, pojęcia przestrzeni i czasu, które te treści porządkują. A więc te dwa pojęcia stanowią jakby trwały szkielet naszego poznania, wypełniany przez dane, których dostarczają zmysły. Przestrzeń i czas są swoistą formą oglądu rzeczywistości, niezależną od doświadczenia, gdyż zeń nie wynikają. Taki pogląd na charakter poznania stał się dla Kanta podstawą do skrytykowania tradycyjnej metafizyki i ujęcia matematyki, która składa się z sądów syntetycznych a priori. Sądy takie (aprioryczne) nie wynikają z naszego doświadczenia, ale mając charakter sądów syntetycznych, rozszerzają naszą wiedze o świecie. Drugim typem sądów były sądy analityczne, w których orzeczenie zawarte jest już w podmiocie, a więc nic nowego one nie wnoszą. Podział sądów na analityczne i syntetyczne oraz aprioryczne i aposterioryczne miał ważki cel. W ten sposób bowiem Kant sprowadzał przeciwieństwo między racjonalizmem a empiryzmem do kategorii sądzenia, a tym samym likwidował owo przeciwieństwo. Sądy a priori w dziedzinie matematyki i przyrodoznawstwa mają wartość obiektywną, sprawa ta jest jednak wątpliwa, gdy przejdziemy na teren metafizyki. A więc człowiek patrzy na świat przez pryzmat dwóch kategorii: przestrzeni i czasu, i tym samym nie poznaje on rzeczywistości takiej, jaką ona jest. Poznanie na tym szczeblu zmysłowym staje się aprioryczne, a więc subiektywne, obraz zaś rzeczywistości otrzymany w wyniku procesu poznania jest obrazem złożonym, w którym elementy subiektywne mieszają się z treściami obiektywnymi. Poza uzyskany w ten sposób obraz człowiek jednak nie może wyjść. Tę właśnie teorie poznania nazywa Kant estetyką transcendentalną. A więc transcendentalne jest dla niego wszelkie poznanie, które zajmuje się w ogóle nie tyle przedmiotami, ile naszym sposobem poznawania przedmiotów, jeśli sposób ten ma być a priori możliwy. System takich pojęć nazywałby się filozofią transcendentalną. Na tej właśnie podstawie koncepcję filozoficzną Kanta zwie się często idealizmem transcendentalnym.
Do najważniejszych dzieł Immanuela Kanta należą: Do jego najważniejszych dzieł należą: “Krytyka czystego rozumu”, “Krytyka praktycznego rozumu”, “Krytyka władzy sądzenia”.
