Powieść “Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego jest odmienna od większości powieści pozytywistycznych. Reprezentuje ona nową jakość, zapowiada odmienne podejście artystyczne do formy powieści. Nie jest to jednak zupełny przewrót w polskim powieściopisarstwie a płynne, spokojne przejście w nowy prąd literacki. “Ludzie bezdomni” przedstawiają nadal charakterystyczne elementy idei pozytywistycznych, w których wychował się autor. Żeromski nigdy nie odciął się zupełnie, nie zdystansował przed hasłami epoki w której żył. Wdrążył natomiast nowe pomysły i środki do swojej powieści. W sposobie ukazywania fabuły autor nie troszczy się o skrupulatność i chronologiczne ułożenie wydarzeń, nie skupia się na konsekwentnym utrzymaniu logicznego wywodu przyczynowo- skutkowego ciągu opowiadania. Akcja utworu jest złożona z kilku poszczególnych epizodów, które rozgrywają się w różnych miejscach. Są to miejscowości: Paryż, Warszawa, Cisy, a także zagłębie sosnowieckie. Wydarzenia są również umiejscowione w różnym czasie. Czytelnik znajduje w powieści czasami kilkumiesięczne przerwy w fabule, bez informacji o wydarzeniach z tego okresu. Autorska wizja całości dzieła dopuszcza mocny subiektywizm w opisywaniu wydarzeń. Żeromski nie jest sumiennym kronikarzem, relacjonującym po kolei dokładnie każde wydarzenie, co było bardzo charakterystyczne dla pozytywistów. Autor “Ludzi bezdomnych” swobodnie przedstawia wybrane momenty, które składają się na rozwój akcji, pragnie stworzyć subiektywny obraz świata przedstawionego.

Żeromski odchodząc od pozytywistycznego obiektywizmu i bogatej informacji na temat tła wydarzeń, korzysta z impresjonistycznej wieloznaczności, nie jest również narratorem wszystkowiedzącym. Autor stworzył dzięki temu zupełnie nowy typ narratora, mocno związanego z głównym bohaterem powieści- Tomaszem Judymem. Typ ten można nazwać: “bohaterem prowadzącym”, ponieważ wszelkie wiadomości o realiach przedstawionych w powieści czerpiemy przede wszystkim czytając o Tomaszu. Jesteśmy dokładnie poinformowani o jego działaniach, jego życiu wewnętrznym, światopoglądzie i motywach, które kierowały zachowaniem bohatera. Całe otoczenie doktora przedstawione jest jego oczami, widzimy wszystko tak, jak widział to Tomasz Judym. Czytelnik nie może być przy tym do końca obiektywny, ponieważ podziela sympatie i antypatie głównego bohatera, przyjmuje bezwiednie jego punkt widzenia. Jest to wielkie odstępstwo od niezaangażowanego narratora, którego widzieliśmy w pozytywizmie.

Autor “Ludzi bezdomnych” pragnąc uniknąć zupełnej stronniczości w przedstawianiu wydarzeń powieści, a także aby poszerzyć jej tło, wprowadził oprócz Judyma innych narratorów. W utworze znajdują się pamiętniki Joasi Podborskiej, a także listy jej brata, będącego na zesłaniu. Te części powieści wprowadzają odmienny tok narracji. Wydarzenia i przedstawienie bohaterów jest jednak również subiektywne. Dzięki temu Żeromski stał się prekursorem młodopolskich poszukiwań i rozwiązań. Literatura epoki, która miała nadejść była wypełniona próbami tworzenia zupełnie nowych utworów literackich.

W “Ludziach bezdomnych” czytelnik może znaleźć również wiele symboli. Świadczy to o nowatorstwie utworu w stosunku do cech literatury typowo pozytywistycznej. Symbolizm utworu jest bardzo mocno rozbudowany, na przykład “rozdarta sosna” tworzy metaforyczny obraz. Judym “widział z głębi swojego dołu jej pień rozszarpany, który ociekał krwawymi kroplami żywicy. Patrzał w to rozdarcie długo, bez przerwy. Widział każde włókno, każde ścięgno kory rozerwane i cierpiące. Słyszał dokoła siebie płacz samotny, jedyny płacz, przed obliczem Boga. Nie wiedział tylko, kto płacze…”. Symbol ten jest połączony z postacią Tomasza, który wyrzekł się osobistego szczęścia z Joasią Podborską. Odtrącił ją i zranił a przy tym skrzywdził samego siebie. Sam główny bohater jest wzorem szlachetnego postępowania, pomimo przeciwności losu. Korzecki symbolizuje walkę rewolucyjną i niepokoje. Metaforami są również obrazy, które widzi bohater: martwe wody to zabory, krzyk pawia jest zapowiedzią śmierci.

Sposób ilustracji wydarzeń przedstawiony przez autora jest nowością dla pisarzy pozytywistycznych. Wiele gatunków językowych- każdy bohater mówi swoim językiem, dzięki któremu można odgadnąć ich pochodzenie, status majątkowy, wykształcenie lub jego brak- są zupełnym nowatorstwem w “Ludziach bezdomnych”. Nie często można zauważyć u bohaterów czystą literacką polszczyznę. Każdy mówi w języku indywidualnym, dzięki czemu może swobodnie wyrazić swoje przekonania, nastroje, stan ducha. Również sam Żeromski stosuje różne możliwości języka, aby zaznaczyć pewne przełomowe momenty w życiu swoich bohaterów. Czasami narracja staje się niezwykle poetycka by w liryczny sposób przedstawić duszę bohatera. Rozdział “Przyjdź” autor poświęcił marzeniom doktora Judyma, spowodowanym sielankowym widokiem pejzażu po nagłej burzy. Judym “Płonął od głębokiej radości. W pewnych sekundach wznosiły się w jego sercu jakieś tchnienia uczuć podobne do tych, co kołysały wierzchołki drzew. Wówczas na jego usta wybiegały dźwięki pieszczotliwe a zapalające, jakby z ognia. Mówił nimi do drzew wielkich, do młodych krzewów, do jaskółek szybujących wysoko nad szczytami po świetlistej otchłani”. Żeromski jakby maluje słowami impresjonistyczne obrazy, w ten sposób nadaje powieści liryczny, nastrojowy charakter. Jest to typowe dla czasów Młodej Polski. Wiele ważnych cech wyróżnia “Ludzi bezdomnych” z kanonu powieści pozytywistycznych. Cechy te świadczą o młodopolskiej naturze utworu. Autor bardzo oryginalnie rozwiązał sposób narracji, posłużył się nowym typem przedstawiania wydarzeń, włączył symbolikę, wykorzystał różnorodne gatunki języka, spoetyzował niektóre części narracji. Wszystkie te elementy sprawiają, że dzieło Żeromskiego cechuje się nowatorstwem, ale nie jest zupełnie oderwane od tradycji. Silny realizm powieści, postać Tomasza Judyma, jego ideały, gotowość do poświęceń- świadczą o wciąż jeszcze żywym związku utworu z epoką pozytywizmu. Powieść “Ludzie bezdomni” była zapowiedzią zupełnie nowej literackiej epoki historycznej.