Bezdomność to słowo, które ma wile znaczeń. Można je rozumieć w sensie dosłownym jak i metaforycznym. W dosłownym znaczeniu kojarzy się z osobą pozbawioną środków do życia, natomiast w metaforycznym z kimś, kto nie ma swojego miejsca na ziemi, bratniej duszy, bądź jest samotny i nie ma sensu życia. Stefan Żeromski w powieści “Ludzie bezdomni” porusza problem bezdomności w obu znaczeniach. Tomasz Judym główny bohater powieści Żeromskiego. Dzięki wykształceniu wyniósł się ponad poziom własnego środowiska. Po zdobyciu upragnionego zawodu lekarza, pragnie kierować się ideą bezinteresownej pomocy ludziom ubogim. Chce ich uświadomić, dążąc do polepszenia ich bytu. Pomoc im, w jego przekonaniu, to obowiązek, który nałożył sam na siebie. Niestety pozostaje sam, nie został przyjęty przez środowisko inteligenckie, lekarskie. Jest samotny, ponieważ zostaje postrzegany, jako altruista w świecie egoistów. Ponad to nie znajduje zbyt wielu bratnich dusz, rozumiejących go i myślących tak jak on. Bohater nie posiada stałego miejsca pobytu. Nie ma swojego domu rodzinnego, do którego mógłby zawsze powrócić. Nawet nie chce go mieć. Doktor także wybiera bezdomność emocjonalną. Wyrzeka się miłości, rozumie to, jako warunek realizacji celów stawianych sobie. Jest istotą bezdomną z wyboru. Idee są dla niego ważniejsze od własnego szczęścia. Kolejnym bohaterem borykającym się z bezdomnością jest Joanna Podborska, zostaje taką osobą z przymusu. Musiała opuścić swój dom rodzinny, który utraciła wraz ze śmiercią rodziców, aby zarabiać na utrzymanie siebie i pomoc braciom. Bardzo przeżywa swoje wykorzenienie z domu rodzinnego, samotność i bezdomność. Prowadzi koczowniczy tryb życia. Rodzinę zastępują jej uczennice. Wraz ze zdobyciem samodzielności wyobcowała się z rodzinnego środowiska. Należy do ludzi gotowych żyć dla innych jak Judym. Marzy jednak o własnym domu, pragnie mieć schronienie, przystań, tęskni za kimś bliskim, za rodziną. Ma nadzieję, że szczęście rodzinne zapewni jej Judym, lecz ostatecznie ponosi klęskę, przez co pozostaje dalej samotna i traci nadzieję na realizację marzeń. Innym przykładem osoby bezdomnej jest Witold, brat Judyma. Emigrant z powodów politycznych i społecznych. Zostaje bezdomny z powodu utraty domu – ojczyzny. Poprzez swoją niepokorność i buntowniczą postawię nie potrafi się ugiąć. Świadomość krzywdy i wykorzystywania klasy robotniczej powoduje, że dołącza do ruchu robotniczego, za co skazano go na rok więzienia. Później musi uciekać. Zostaje zmuszony do opuszczenia ojczyzny i poszukiwania szczęścia po za jej granicami. Następnym przykładem jest Natalia Orszeńska – siedemnastoletnia sierota, osoba bardzo niezależna i cyniczna. Wyrzeka się domu i rodziny z powodów osobistych. Goni za przyjemnościami, łapczywie łapiąc uroki życia. Nie liczy się z konsekwencjami swojego postępowania i ucieka z domu, idąc za głosem uczuć. Inżynier Korzecki podobnie jak Judym jest bezdomnym z wyboru. Ma szanse żyć dostatnio, ciesząc się sukcesami zawodowymi i szczęściem osobistym. Jednak nie może pogodzić się ze złem świata. Jest znerwicowany i ogarnięty lękiem przed życiem. Nie umie odnaleźć się w świecie, w którym na porządku dziennym jest krzywda społeczna. Ostatecznie wybiera śmierć. Podsumowując, człowiek może być bezdomny sam na własne życzenie. Zdarza się też, że ktoś zostaje zmuszony do prowadzenia takiego trybu życia. Judym i Natalia sami wybrali bezdomność, natomiast Joanna i Witold zostali do tego zmuszeni. Zdarza się też, że człowiek nie umie pogodzić się z niesprawiedliwością świata, odsuwa się od niego i wybiera śmierć, tak jak korzecki. Istotą bezdomności w lekturze jest fakt, że bohaterowie mogli sami wybrać, lecz nie każdy tak mógł.