samorządowych i organizacji samorządowych także organizacji pozarządowych zmierzających do kształtowania ogólnych wartości pracy i życia ludności porządanych struktur społecznych oraz stosunków społeczno-kulturowych w których przy aktywności obywateli będzie najbardziej efektywne i sprawiedliwe zaspokojenie ich potrzeb w ramach zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego. A. Kuzynowski przyjmuje, że zrównoważony rozwój społeczno – gospodarczy to taki stan gospodarki i podziału jej wytworów w której gospodarka zachowuje zdolność do konkurencji na rynkach międzynarodowych a poziom i sposób zaspokajania potrzeb społeczeństwa nie powoduje ostrych kwestii społecznych. Tak rozumiany rozwój nie wyklucza dopuszczalnych zróżnicowań społecznych i przestrzennych. Definicja encyklopedyczna - Polityka Społeczna jest to celowa działalność państwa i innych instytucji publicznych w dziedzinie kształtowania optymalnych warunków życia i pracy ludności oraz stosunków międzyludzkich to także nauka o celowym oddziaływaniu na układ stosunków społecznych, przekształcaniu warunków życia ludności. W zakres polityki społecznej wchodzą: • Polityka ludnościowa i rodzinna; • Polityka zatrudnienia i bezrobocia; • Polityka kształcenia; • Polityka struktury dochodów i wydatków ludności; • Polityka wyżywienia, mieszkaniowa, kulturalna, ochrony pracy, ochrony zdrowia, zabezpieczenia społecznego Definicja według B. Firlt – Fesnal, B. Sztur-Jaworska - Polityka Społeczna – to celowa działalność państwa i innych organizacji mająca na celu między innymi zapewnienie bezpieczeństwa socjalnego, zaspokojenie potrzeb wyższego rzędu i zapewnienie ładu społecznego. Prof. Wojciech Szubert jest zdania, ze Polityka Społeczna to dziedzina powołana dla zaspokojenia potrzeb ludzkich w tym szerokim zakresie, w którym decyduje o prosperowaniu jednostek a przez to prawidłowym rozwoju całego społeczeństwa. Jan Danecki twierdzi, że Polityka Społeczna polega na celowym organizowaniu postępu społecznego. Zdaniem Juliana Auleyter - Polityka Społeczna posiada dwa podstawowe znaczenia. Z jednej strony jest to działalność państwa, organizacji samorządowych i pozarządowych, które podejmują działanie na rzecz poprawy położenia materialnego, asekuracji przed zagrożeniami życiowymi i wyrównaniem szans życiowych grup społecznie i ekonomicznie najsłabszych. Działalność ta oznacza prowadzenie bieżących działań osłonowych, ale też zapobieganie powstaniu zagrożeń społecznych: jest to bieżące reagowanie na problemy. Z drugiej strony Polityka Społeczna jest określana jako dyscyplina naukowa nazywa się ja nauką o polityce społecznej dla wyraźnego podkreślenia dystansu wobec polityki i działań socjopolitycznych. Zadania, nurty i cele w Polityki Społecznej Polityka Społeczna diagnozuje bieżącą sytuację socjalną z drugiej strony wskazuje pewne perspektywy i warianty rozwiązań. Według J. Auteytnera celami Polityki Społecznej są: • Wyrównanie warunków życia przez zaspokojenie potrzeb ludności w różnym wieku. • Tworzenie równego dostępu w korzystaniu z obywatelskich praw. • Usuwanie nierówności społecznych • Kształtowanie stosunków społecznych • Asekurowanie przed zagrożeniami (ryzykami socjalnymi)

Według K.A. Wojtaszyk celami Polityki Społecznej są: • Zapobieganie występowaniu dotkliwych problemów społecznych a także ich skali gdy się pojawią • Zaspokojenie podstawowych potrzeb ludzkich • Zapewnienie bezpieczeństwa socjalnego • Realizowanie zasad sprawiedliwości społecznej • Organizowanie postępu społecznego.

Cele mogą być realizowane poprzez w/w autora: wykorzystywanie instrumentów posiadanych przez organy władcze np.: • Ustawodawstwo społeczne • Służby społeczne i wszelkie usługi społeczne • Infrastruktura społeczna i system podatkowy

J. Stępińska wyróżnia 4 sfery polityki społecznej, podkreśla, że ciągłe penetrowanie jest ważnym elementem polityki społecznej. Są to:

a) sfera pracy - jest wg. autorki przedmiotem uwagi dlatego, że niesie ona człowiekowi najwięcej zagrożeń, ale też kryje w sobie największą szansę szczególnie z perspektywy potrzeb samorealizacji. Polityka społeczna w swej sferze formułuje kolejne hasła pracy bezpiecznej, praworządnej, satysfakcjonującej, wyzwolonej od alienacji twórczej i samorządnej jednocześnie. Hasłom tym towarzyszy ciągłe domaganie się prawa do przedsiębiorczości dla wszystkich.

b) sfera dobrobytu - początkowo pojmowana jako domena ekonomiczna zawiera obok materialnego poziomu życia, odpowiedniej ilości i jakości dóbr i usług, takie komponenty jak: czas wolny, zdrowie oraz nadające się do życia środowisko naturalne. Polityka społeczna formułuje tu hasła zabezpieczenia przed niedostatkiem oraz przed bezradnością życiową. Wiąże się to z ustalaniem minimum fizjologicznego i społecznego z prawem do pracy a także prawem do sprawiedliwej płacy oraz własnej zapobiegliwości.

c) sfera ładu społecznego - odnosi się przede wszystkim do instytucjonalnych ram życia społecznego, także do jakości stosunków społecznych oraz szerzej- ustroju gospodarczego i społecznego. Ład społeczny wg. Supryń gwarantuje realizacje takich haseł jak: demokracja, rozwój czy wolność.

d) sfera kultury - jest z perspektywy polityki społecznej ważna nie tylko jako zbiór naczelnych wartości, ale także jako wspólny świat symboli pojęć nabywanych w czasie edukacji bez których nie byłoby możliwe współżycie i porozumiewanie się ludzi, i w ramach tej sfery kultura stanowi podmiot wzbogacający ludzkie życie i wtedy odnosi się do tzw. konsumpcji kulturalnej np. kontakty z dziełami sztuki, ale też stanowi zbiór wzorów zachowań w różnych okolicznościach życiowych, składających się na tzw kulturę społeczną. Formułowane są tu takie hasła jak: równość startu oświatowego, upowszechnianie kultury, kształtowanie aktywnego stosunku do kultury, jednocześnie lansuje się określone wzory osobowe.

ORIENTACJE I PODMIOTY POLITYKI SPOŁECZNEJ Działania polityki społecznej i jej kształt są ściśle związane z systemami wartości dominującymi w danym społeczeństwie, które wpływają na koncepcję kształtowania stanu społeczeństwa odwołujące się do określonych ideologii i doktryn politycznych uznawanych w kręgach społeczeństwa za ważne w życiu człowieka. Doktryny wpływają na kształt stosunków społeczno- gospodarczych, ponieważ wskazują i hierarchizują, czyli porządkują wg. ważności cele zadań skupione wokół określonych orientacji.

1. orientacja kolektywistyczna - wiąże się z doktryną socjalizmu w różnych jej odmianach. Zakłada się zniesienie lub ograniczenie prywatnej własności i tworzenie gospodarki w której podstawową rolę odgrywają przedsiębiorstwa kolektywne, przede wszystkim państwowe. Reprezentujące tę orientację partie komunistyczne postulują całkowitą likwidację własności prywatnej, zaś partie socjaldemokratyczne dopuszczają w swoich programach istnienie własności prywatnej i postulują nacjonalizację niektórych gałęzi gospodarki oraz największych przedsiębiorstw. Opowiadają się za ingerencją państwa w procesy gospodarcze zwłaszcza w sferze dystrybucji (podziału) uznają jednak konieczność zachowania pewnych elementów mechanizmów rynkowych, konkurencji, motywacji opartej na konkretnych korzyściach.

2. orientacja indywidualistyczna -związana z doktryną liberalizmu, w czystej postaci postuluje ona ograniczenie ingerencji państwa do niezbędnego minimum. Partie skrajnie liberalne uważają, że państwo powinno pełnić jedynie rolę “stróża nocnego”, który ma chronić interesy prywatnych przedsiębiorców, strzec ustalonego porządku i nie mieszać się w gospodarkę i handel. Partie neoliberalne i w pewnym sensie konserwatywne głoszą koncepcję minimalizacji ingerencji państwa i zapewnienie maksymalnej swobody działania konkurującym ze sobą przedsiębiorstwom. Opowiadają się za własnością prywatną i regulowaniem stosunków społecznych na mocy norm prawnych

3. orientacja wynikająca ze społecznej nauki kościoła - odnosi się negatywnie zarówno do doktryny socjalistycznej, jak też krytycznie do doktryny liberalnej ponieważ postuluje właśnie partycypację społeczną w rozwiązywanie problemów socjalnych, głosi stosowanie zasady solidarności społecznej i subsydiarności. Fundamentem tej doktryny- doktryny chrześcijańskiej stała się ENCYKLIKA RERUM NOVA RUM Leona XIII 1891r. głosząca ideę solidaryzmu ujmowania mechanizmów rynku w ramy ochraniające słabsze warstwy i grupy społeczne. Doktryna ta przeciwstawia się drapieżnemu kapitalizmowi proponując tzw. społeczną gospodarkę rynkową, która obecnie znajduje odzwierciedlenie głównie w programach partii chrześcijańsko- demokratycznych wyznaczających państwu istotną rolę w regulowaniu problemów socjalnych