
Ideologie XXI w.
We współczesnym świecie mamy do czynienia z kilkoma głównymi ideologiami. Pierwszą z nich jest liberalizm. Początki liberalizmu sięgają XVIII w. Wg tej ideologii człowiek jest wartością najwyższą. Jego celom powinny być podporządkowane wszelkie inne cele i wartości. Każdy człowiek jest wolny, nie może być ograniczony przez prawo i religię. Człowiek sam potrafi najlepiej ocenić, co jest dla niego pożyteczne. Podstawowe prawo człowieka to prawo do życia, wolność osobista, sumienia i wyznania, zgromadzeń, słowa i druku.
We współczesnym świecie mamy do czynienia z kilkoma głównymi ideologiami. Pierwszą z nich jest liberalizm. Początki liberalizmu sięgają XVIII w. Wg tej ideologii człowiek jest wartością najwyższą. Jego celom powinny być podporządkowane wszelkie inne cele i wartości. Każdy człowiek jest wolny, nie może być ograniczony przez prawo i religię. Człowiek sam potrafi najlepiej ocenić, co jest dla niego pożyteczne. Podstawowe prawo człowieka to prawo do życia, wolność osobista, sumienia i wyznania, zgromadzeń, słowa i druku. Żadna jednostka nie może ich zabrać. Władza państwowa powinna mieć charakter ograniczony. Wpływ państwa na życie powinien być jak najmniejszy. Główna rola państwa to zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom. Według liberalizmu społeczeństwo to zbiór jednostek. Liberałowie są przeciwni interwencjonizmowi państwowemu, który ogranicza wolność jednostki i hamuje rozwój gospodarczy. Podstawą gospodarki jest własność prywatna, która jest gwarancją wolności. Kolejna z ideologii to konserwatyzm. Narodziła się ona w XVIII w. Konserwatyzm charakteryzuje pesymistyczna wizja ludzkiej natury, skażonej złem. Wzorem dla konserwatystów jest człowiek, dla którego ważniejsze są obowiązki niż uprawnienia i który jest zdolny do samopoświęceń i wyrzeczeń w imię wartości wyższych. Społeczeństwo w tej ideologii tworzy organiczną całość, złożoną z powiązanych ze sobą jednostek, grup, rodzin i klas, nadrzędną w stosunku do jednostki. Każdy jednak ma do odegrania swoją rolę w społeczeństwie. Występujące między ludźmi różnice uznane są za rzecz naturalną, która wynika z naturalnych różnic w zdolnościach i umiejętnościach. Jedną z najwyższych wartości społecznych jest tradycja. Fundamentem społeczeństwa jest rodzina. Konserwatyści sprzeciwiają się rewolucjom. Zmiany powinny dokonywać się stopniowo, na zasadzie ewolucji. Konserwatyzm postuluje istnienie silnego państwa, jest ono gwarantem ładu. Państwem powinny rządzić elity. Konserwatyści występują w obronie własności prywatnej, która jest gwarancją wolności i podstawą gospodarki. Znacznie różni się ideologia socjaldemokratyczna. Powstała ona w XIX w. Socjaldemokracja zakłada pozytywną wizję człowieka. Winę za zło nie ponosi człowiek, ale niesprawiedliwe społeczeństwo. Człowiek jest istotą społeczną, posiada on szereg praw i wolności, w tym do opieki zdrowotnej, pracy, edukacji i wypoczynku. Społeczeństwo powinno opierać się na takich wartościach, jak sprawiedliwość społeczna, równość społeczna oraz równość wobec prawa. Państwo powinno mieć charakter opiekuńczy. Powinno redukować nierówności poprzez zapewnienie obywatelom pracy, edukacji, oraz opieki zdrowotnej. Socjaldemokracja zakłada ingerencję państwa w gospodarkę, jednocześnie uznaje własność prywatną i wolny rynek. Własność jednak powinna służyć ogółowi i mieć charakter prospołeczny. Poza tym socjaldemokracja postuluje za rozdzieleniem państwa od kościoła. Inaczej jest w chrześcijańskiej demokracji. Jest to ruch, który narodził się pod koniec XIX w. Nawiązuje do katolickiej nauki społecznej, jednak jest niezależny od Kościoła. Główną zasadą życia społecznego jest zasada dobra wspólnego i solidaryzmu społecznego. Ideologia ta jest przeciwnikiem rewolucji. Państwo powinno ingerować dopiero wtedy, gdy jednostka lub wspólnota nie radzi sobie z jakimś zadaniem. Chrześcijańska demokracja opowiada się za gospodarką rynkową, ale ze zwróceniem uwagi na sprawy socjalne. Poza tym ideologia ta podkreśla rangę pracy. Jest ono powołaniem człowieka. Natomiast nierówności wśród ludzi są naturalne, dane od Boga.
