Współcześnie mówiąc o ochronie i obronie narodowej pierwsze, co przychodzi na myśl to obrona w kontekście militarnym. Nic bardziej mylnego. Z biegiem czasu zagrożenia dotyczące państwa zmieniły się i są to różne klęski żywiołowe (powodzie, huragan), bieda, głód, zagrożenia demograficzne, choroby czy zagrożenia ekologiczne. W Polsce system obronności jest w stanie sprostać takim wyzwaniom. Na system obronności składają się trzy główne elementy: podsystem kierowania oraz dwa podsystemy wykonawcze- militarny (Siły Zbrojne RP) oraz pozamilitarny (pozamilitarne ogniwa obronne). PODSYSTEM KIEROWANIA Tworzą go organy państwowe oraz samorządowe: Sejm i Senat RP, Prezydent RP, Premier wraz z Radą Ministrów, Ministrowie, centralne organy administracji państwowej, wojewodowie (terenowe organy administracji rządowej), samorządy terytorialne oraz elementy dowodzenia (podsystem dowodzenia) Siłami Zbrojnymi RP a więc: Sztab Generalny Wojska Polskiego, dowództwa Okręgów Wojskowych i Rodzaju Sił Zbrojnych, dowództwa związków taktycznych i oddziałów.

• Zasadniczy element podsystemu- podsystem kierowania obronnością państwa; Tworzą go powiązane organizacyjnie i informacyjnie organy władzy i administracji publicznej, kierownicy jednostek organizacyjnych, oraz organy dowodzenia Sił Zbrojnych RP. Organy te mają pewną hierarchię i odpowiednie kompetencję. • Ten podsystem zapewnia warunki do sprawnego podejmowania decyzji oraz koordynowania działań powyższych organów na wszystkich szczeblach w czasie pokoju, kryzysu i wojny • Prezydent RP oraz Rada Ministrów są naczelnymi organami podsystemu kierowania. Organy te kierują obroną państwa zgodnie z Konstytucją RP. Na ich decyzje składają się również współzależności wynikające z przynależności Polski do UE i NATO • Wykonawcami zadań są: ministrowie, wojewodowie oraz organy samorządu terytorialnego. • W czasie wojny Siłami Zbrojnymi dowodzi powołany przez Prezydenta RP Naczelny Dowódca Sił Zbrojnych

PODSYSTEM MILITARNY

• Ten podsystem tworzą Siły Zbrojne RP- są apolityczne i podlegają cywilnej i demokratycznej kontroli • Gwarantuje obronę państwa • Bierze udział w procesie stabilizacji międzynarodowej • Wspiera bezpieczeństwo wewnętrzne • Pomaga społeczeństwu • Siły Zbrojne muszą utrzymywać zdolność do udziału w misjach pokojowych i stabilizacyjnych na całym świecie • Monitoruje i chroni przestrzeń powietrzną, lądową oraz wody terytorialne; monitorują skażenia chemiczne, promieniotwórcze i biologiczne • Usuwa materiały wybuchowe z miejsc, w których nie powinny się znajdować • Prowadzi działania poszukiwawczo- ratownicze

PODSYSTEM POZAMILITARNY • Składa się z administracji rządowej, samorządu terytorialnego, oraz przedsiębiorców, którzy są zobowiązani do prowadzeni działalności na rzecz obronności kraju • Ten podsystem zapewnia sprawne funkcjonowanie państwa • Zasila zasobami ludzkimi i materiałowymi Siły Zbrojne • Zapewnia podstawowe potrzeby bytowe ludności • Tworzy dla ludzi warunki do przetrwania • Zadania ogólne to: edukacja i szkolenie obronne, spełnianie powszechnego obowiązku obrony w strukturach niemilitarnych • Zadania dyplomatyczne to: wsparcie dyplomatyczne w razie zagrożenia, minimalizacja zagrożenia podstawowych interesów narodowych i założeń polityki wewnętrznej i zewnętrznej • Zadania informacyjne to: ochrona i propagowanie interesów Polski, umacnianie morali i determinacji obronnej ludności, • Zadania ochronne to: ochrona granic, ochrona szczególnie chronionych osób, obiektów, dziedzictwa narodowego, dbanie o porządek publiczny, ochrona przeciwpożarowa • Zapewnianie potrzeb bytowych ludzi: zaopatrzenie w produkty spożywcze, wodę, lekarstwa, odzież, energię; • Zapewnienie ludziom bezpieczeństwa poprzez alarmowanie, ewakuację, ratownictwo, fortyfikacje, likwidację skażeń • Utrzymywanie rezerw państwowych • Mobilizacja gospodarki • Militaryzacja