Pracując w zawodach szczególnego ryzyka istniej duże prawdopodobieństwo, że pracownik, który przepracuje jakiś czas w tym zawodzie będzie narażony na choroby zawodowe, która jest przypisana danej profesji .By dana choroba uznana została za zawodową musi znaleźć się na liście chorób zawodowych i lekarz wraz z komisja specjalistów musi uznać, że została ona spowodowana rzeczywiście przez czynnik, który wstępuje w miejscu pracy pacjenta. Czyli można powiedzieć, że aby choroba została uznana za chorobę zawodową musi nastąpić zależność przyczynowo skutkowa pomiędzy pracą, którą wykonuje dana osoba, a jej uszczerbkiem na zdrowiu. Czynniki powodujące różnego rodzaju choroby zawodowe mają wymiar fizyczny, alergiczny, chemiczny czy biologiczny określane są jako narażenie zawodowe. Ważne jest, że w przypadku gdy podaje się analizie czy dany czynnik spowodował chorobę zawodową bierze się pod uwagę takie właściwości jak jego rodzaj, natężenie, długość kontaktu czy mechanizm w jaki dany czynnik oddziałuje. Brany pod uwagę jest również sposób w jaki dany czynniki się szerzy. Wszystko to wpływa na realna ocenę tego czy dane schorzenie czy uszczerbek na zdrowiu może być uznane za chorobę zawodową. Gdy istnieje podejrzenie, że dane schorzenie pojawiło się w wyniku określonych warunków pracy, następuje procedura mająca na celu potwierdzenie takiego stanu rzeczy. Należy pamiętać, że choroby zawodowe mogą być rozpoznane, u tych osób, które aktualnie pracują w danym zakładzie lub pracowały tam wcześniej. Jednak stosunek pracy musiał ustać przed upływem czasu określonym w stosownym rozporządzeniu. Problematykę tą reguluje kodeks pracy oraz Rozporządzenie Rady Ministrów z czerwca 2009 roku o chorobach zawodowych. Przypadek, w którym istnieje prawdopodobieństwo, że mogło dojść do choroby zawodowej ma obowiązek pracodawca lub lekarz, który w czasie badań kontrolnych nabierze podejrzenia, że ma do czynienia z chorobą zawodową. Podejrzenie to może również zgłosić sam pracownik za pośrednictwem lekarza pierwszego kontaktu lub lekarza pracowniczego. Informację taką o możliwości wystąpienia u danej osoby chory zawodowej zgłasza się do Powiatowego Urzędu Pracy oraz do Inspektoratu Sanitarnego właściwego danemu miejscu zamieszkania. Po zgłoszeniu podejrzenia do Inspektora Sanitarnego ma on obowiązek wszcząć postępowanie i wysłać chorego pracownika na komisję orzekającą, gdzie lekarz orzecznik potwierdzi lub zaneguje fakt wystąpienia choroby zawodowej. Inspektor również ma obowiązek powiadomić o zaistniałej sytuacji pracodawcę (o ile to nie on zawiadomił o możliwości wystąpienia choroby zawodowej u danego pracownika) oraz lekarza rodzinnego. Lekarz orzecznik wydaje orzeczenie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie przede wszystkim badań lekarskich, jak również dostępnej dokumentacji medycznej oraz dokumentacji przedstawiającej przebieg zatrudnienia i kontakt z czynnikami ryzyka. Orzeczenie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej W przypadku wydania orzeczenia niezgodnego z wolą pacjenta może on odwołać się do wyższej instancji. Na podjęcie decyzji o odwołaniu pacjent ma czternaście dni i jest to termin wiążący. W każdym mieście są wykazy jednostek zajmujących się orzekaniem w sprawach chorób zawodowych. Zazwyczaj są to poradnie chorób zawodowych, a organami odwoławczymi poradnie chorób medycznych. O szczegółach zainteresowanego pacjenta poinformuje lekarz lub Inspektorat Sanitarny w stosownym piśmie wzywającym danego pracownika na komisję ds. orzekania chorób zawodowych.