Marta Rokita Gr. „G” Bezpieczeństwo jako wartość i potrzeba człowieka. Według słownikowych definicji bezpieczeństwo to stan niezagrożenia, poczucia spokoju, stan, który daje nam poczucie pewności. Odznacza się brakiem ryzyka utraty czegoś, na czym człowiekowi bardzo zależy tj. życia, pracy, bliskiej osoby. Analizując powyższy temat warto również wytłumaczyć dokładne znaczenie takich słów jak wartość i potrzeba. Pierwsze z nich można rozumieć jako zasady i przekonania będące podstawą przyjętych w danej społeczności norm etycznych. Drugie natomiast należy rozumieć jako coś, co jest potrzebne do normalnej egzystencji lub do właściwego funkcjonowania. Zdaniem dr. Lecha Chojnowskiego bezpieczeństwo jest naczelną potrzebą i wartością człowieka, grup, a zarazem ich najważniejszym celem. Jest również potrzebą egzystencjalną, która dotyczy danego podmiotu.1. W swojej pracy postaram się przeanalizować ten problem i zastanowić czy dr Chojnowski miał rację. Czy naprawdę bezpieczeństwo, stan niezagrożenia jest głównym celem w życiu człowieka? Potrzeba bezpieczeństwa należy do powszechnych kategorii historycznych jak i społecznych, dotyczy całej historii i całej przyszłości ludzkości, ma podstawowe znaczenie dla istnienia tak indywidualnej osoby, tak i dla dowolnej wspólnoty.2 Wielu uczonych, stosując się do koncepcji hierarchii, twierdziło że bezpieczeństwo jest podstawową potrzebą człowieka, która wymaga zaspokojenia w pierwszej kolejności. Np. Wiliam Isaac Thomas i Florian Znaniecki zbudowali typologię potrzeb, a następnie ustalili listę potrzeb, jakie muszą być zaspokojone, aby każdy człowiek mógł normalnie funkcjonować. Na pierwszym miejscu znajdowało się oczywiście bezpieczeństwo.3 Abraham Maslow w 1942 r. stwierdził, że potrzeby są motywacją człowieka i układają się w pewną hierarchię według ich priorytetu. Bezpieczeństwo znalazło się na drugim miejscu, tuż po potrzebach fizjologicznych. Zaspokojenie tych dwóch pierwszych potrzeb determinuje nas do odczuwania potrzeb wyższego rzędu, a dążenie do ich zaspokojenia ma pożądane następstwa

1. Chojnowski L., Cele i treści bezpieczeństwa, http://bn2011.phorum.pl/, dostęp: 12.11.2013.

2. Korzeniowski L., SECURITOLOGIA. Nauka o bezpieczeństwie człowieka i organizacji społecznych, Wyd. EAS, Kraków 2008.

3. SZTUMSKI J., Socjologia pracy, Wyd. GWSH, Katowice, 1999. społeczne i obywatelskie. Dlatego można powiedzieć, że gdyby potrzeby każdej jednostki były zaspokojone istniałby pokój na całej ziemi. Taki wniosek można wysnuć ze słów Konfucjusza: „Kiedy się zaspokoi potrzeby jednostki, rodzina pozostanie stabilna. Kiedy rodzina pozostanie stabilna, w państwie zostanie zachowany porządek. A kiedy w państwie zostanie zachowany porządek, zapanuje pokój na całym świecie.”4 Bezpieczeństwo jako wartość jest pojęciem bardzo ogólnym i trudnym do zdefiniowania. Między potrzebami bezpieczeństwa a wartościami istnieje ścisła relacja. Relacja ta pojawia się, ponieważ pożądany stan do którego dąży człowiek, zaspokajając potrzeby staje się jego wartością. Co za tym idzie, jeśli bezpieczeństwo staje się naczelną potrzebą człowieka, to jednocześnie jest jego naczelną zasadą. Każdy człowiek w trosce o swoje bezpieczeństwo stwarza własny system wartości, które powinny być chronione przed zagrożeniami. Za uniwersalne wartości bezpieczeństwa można uznać: przetrwanie, egzystencję, niezależność oraz możliwość swobodnego rozwoju.5 Podsumowując moje rozważania i wracając do pytania postawionego na początku pracy, mogę śmiało stwierdzić, że poczucie bezpieczeństwa jest główną potrzebą i wartością człowieka. Potrzeba bezpieczeństwa staje się czynnikiem charakteryzującym życie i zachowanie każdej jednostki ludzkiej. Można by rzec, że ludzie są nieustannie pochłonięci sprawą swojego bezpieczeństwa. Potrzeba ta towarzyszy im codziennie w niemalże każdej sytuacji. Gdyby człowiek nie czuł się bezpiecznie, nie byłby w stanie funkcjonować w społeczeństwie. Gdy potrzeba ta jest zaspokojona, człowiek nie odczuwa poczucia zagrożenia, zaczyna racjonalnie myśleć, żyć w społeczeństwie, rozwijać się.

4. Korzeniowski L., SECURITOLOGIA. Nauka o bezpieczeństwie człowieka i organizacji społecznych, Wyd. EAS, Kraków 2008

5. Chojnowski L., Cele i treści bezpieczeństwa, http://bn2011.phorum.pl/, dostęp: 12.11.2013.