sergiusz hessen

Sergiusz Hessen- ur. 16. 08. 1887r w Ust’ Sysolsku. W wieku pięciu lat wraz z ojcem wyjeżdża do Odessy, gdzie się osiedlają. Tam jego ojciec bierze ślub z narzecząną, dzięki czemy Sergiusz zyskuję macochę i trzech przyrodnich braci. Był dzieckiem dość religijnym, chętnym do nauki. Już w wieku 10 lat płynnie mówił po francusku. Swoją naukę rozpoczął od lat najmłodszych poprzez guwernantkę, następnie uczęszczał do gimnazjum w Petersburgu, wraz z braćmi, gdzie był jednym z najlepszych uczniów.

Sergiusz Hessen- ur. 16. 08. 1887r w Ust’ Sysolsku. W wieku pięciu lat wraz z ojcem wyjeżdża do Odessy, gdzie się osiedlają. Tam jego ojciec bierze ślub z narzecząną, dzięki czemy Sergiusz zyskuję macochę i trzech przyrodnich braci. Był dzieckiem dość religijnym, chętnym do nauki. Już w wieku 10 lat płynnie mówił po francusku. Swoją naukę rozpoczął od lat najmłodszych poprzez guwernantkę, następnie uczęszczał do gimnazjum w Petersburgu, wraz z braćmi, gdzie był jednym z najlepszych uczniów. Po skończeniu tej szkoły, rozpoczął studia w Heidelbergu i Fryburgu. To właśnie w czasie trwania studiów, rozpoczął swoją działalność naukową. W Heidelbergu wyklarował się filozoficzny kierunek tej działalności, a we Fryburgu, pod wpływem H. Rickerta, ukszałtowało się to w filozooficzne podstawy przyszłych “Podstaw pedagogiki”. Z innymi studentami, stworzył koło filozoficzne, zajmujące się problematyką szkoły marburskiej. Koło to w późniejszych latach stworzyło i zaczęło wydawać czasopismo pt. “Logos”, którego redaktorem w latach 1910- 1914 był sam Hessen. Po studiach ożenił się z Niną Minor z którą miał dwóch synów, Eugeniusza i Dymitra. Po kilku latach jednak rozstał się z żoną i przyjechał do Polski, gdzie po raz kolejny wziął ślub. W 1944r. Dowiaduje się o śmierci najstarszego syna. Najbardziej rozwinął swoją działalność w czasie dwudziestolecia międzywojennego. Tytułami znanymi do dziś są m.in. : “Podstawy pedagogiki”, “O społecznościach i jednościach wychowania” i “Moje życie”. Hessen wyróżnił trzy fazy w rozwoju moralnym człowieka. Pierwsza to anomia, która to faza trwa do 2 roku życia. Jej główną cechą jest to, że relacje dziecka zdominowane są przez potrzeby biologiczne i popędy. Drugą fazę, nazwał heteronomią, trwającą do ok. 16 roku życia. Czas ten jest długi i niezwykle ważny, bowiem podczas jego trwania człowiek uczy się, zachowań moralnych i społecznych. Istotą jej jest to, że jednostka jest otwarta na przyjęcie norm i wartości środowiska. Trzecia to, autonomia, która jest stanem uwewnętrznienia praw, dojrzałości. Istota jej wyraża się w tym, że jednostka jest otwarta, gotowa do przyjęcia norm i wartości środowiska. Hessen swoje rozważania kierówałrównież na dorosłych i personalizm. Zmarł w 1950r. S. Hessen posiadał również kilka własnych koncepcji w kwestii szkolnictwa, nauczycieli czy wychowania np: KONCEPCJA SZKOŁY– szkoła trójstopniowa: 7-10/11 r. ż. - szkoła powinna być jednolita dla wszystkich ale ze zróżnicowaniem regionalnym (zapoznanie z regionalnymi dobrami kultury, wartościami) 11-15 r. ż. - drugi etap to zróżnicowanie psychologiczne, dostosować się do zainteresowań, poznać kompleksy i trudności. 15-18 r. ż. - trzeci etap to zróżnicowanie zawodowe – predyspozycje, talenty, zdolności. NAUCZYCIEL– powinien kierować dziecko tak, by nastąpiło samokształcenie, stwarzać warunki i możliwości. Nauczyciel powinien zdobywać wiedzę na uniwersytecie, a nie w szkołach dla kształcenia nauczycieli. Ma być wykształcony i przejawić miłość w stosunku do swoich podopiecznych. S. Hessen krytykował teorię pedagogizmu, który przedkładał wiedzę, na której opiera się technika nauczania, nad wiedzę w zakresie samego przedmiotu nauczania. WYCHOWANIE– jest to proces złożony z kilku warstw, będący przedmiotem badań różnych nauk.

            Hessen był jednym z wielu personalistów, zajmował się tą dziedziną nauki, ale nie tylko tą.  

Poprzez personalizm można rozumieć pewne rodzaje i koncepcje człowieka, które to akceptują jego indywidualność, niepowtarzalność, podmiotowość i osobowość. Personalizm to także pewnego rodzaju zaangarzowanie na rzecz człowieka. Pesronalizm Hessena kształtował się w procesie wysiłków skierowanych na istnienie istoty i celu wychowania człowieka. Stawiał personalizm w starciu z naturalizmem isocjologizmem pedagogicznym. W naturalizmie człowiek jest traktowany niczym przedmiot. Hodowany organizm ze wszelkimi funkacjami, dyspozycjami i zdolnościami. Podobne podejście do sprawy jest przedstawione w socjologizmie, w którym człowiek jest jak przedmiot, element większej całości. Hessen wyodrębnił w człowieku duchowość. Twierdził, że stanowi ona o istocie człowieka, nie jest widzialna, ale się w nim pojawia poprzez duchową działalność człowieka. Człowiek czuje nacisk popędów , jest istotą zdeterminowaną. Podlega prawom naturalnym i regułom życia społecznego. Wiedza jaką człowiek ma o sobie, jako o podmiocie wiąże się z aktem odkrycia indywidualnego „ja”. Hessen stwierdza, że dziecko jest zanurzone w otoczenie, które jest polem jego działalności. Dziecko pojmuje świat jako ciąg dalszy swojego „ja". Wyróżnia on u człowieka światopogłąd, czyli duchową aktywność poznawczą. Bez światopoglądu pojętego jako żywy stosunek do świata, jednostka nie ma świadomości samej siebie, tzn. żadnego osobowego bytu. Człowiek jednak stale próbuje wyjść poza swoją ograniczoność. Według Hessena człowiek, który daleko zaszedł w rozumieniu i poznaniu świata oraz osiągnął wysoki poziom mądrości, a co za tym idzie posiadł silną osobowość, jest człowiekiem wolnym. Człowiek staje się wolnym poprzez wewnętrzną moc osobowości. Wolność ściśle wiąże się z samowiedzą. W ten sposób człowiek rozróżnia dobro i zło. Zdobył wiedzę na temat wartości i wie, co powinno się robić, a czego nie. Człowiek z silną osobowością jest bardziej wolny, ponieważ jego czyny w znacznym stopniu podlegają kategorycznie jego osobowości. Ostatecznie Hessen wyróżnia cztery warstwy wychowania: - życia biologicznego (psychofizyczny rozwój człowieka, głównie podkreślane przez pedagogikę naturalizmu), warstwa bytu społecznego (uspołecznienie jednostki przez wychowanie do grupy społecznej, co podkreśla pedagogika socjologizmu), warstwa kultury duchowej (pokrywająca się z warstwą społeczną, jest wyrazem przedmiotowego ducha i ma odkryty charakter wspólnoty duchowej, wychowanie z tego punktu widzenia staje się kształceniem, co akcentuje pedagogika humanistyczna albo personalistyczna, ponieważ jej ostatecznym celem jest uformowanie osobowości ludzkiej), warstwa doskonałej wspólnoty moralnej (której fundamentem jest pierwiastek doskonałej miłości bliźniego). Przez dostrzeganie duchowego istnienia i włączanie go w myślenie i działanie człowieka Sergiusz Hessen opisuje personalizm pedagogiczny. Jego wiedza był wolna od wszelkich poglądów np. naturalizmu, czy socjologizmu. Istota personalizmu Hessena związana jest ze stwierdzeniem faktu istnienia osoby jako pewnej całości złożonej ze sfery fizycznej, psychicznej i społecznej. Jednocześnie trzeba zwrócić uwagę na fakt, iż jest to podmiot, a nie przedmiot wychowania.