Praworządność, zasada legalności, zasada praworządności – działanie przez wszystkie organy państwowe wyłącznie na podstawie przepisów prawa i ściśle według prawa oraz przestrzeganie prawa przez inne podmioty. Pojęcie praworządności, według dominującego stanowiska nauki prawa, dotyczy zarówno organów państwowych jak i zwykłych obywateli czy osób prawnych. Państwo praworządne jest to państwo prawa, w którym respektowane są wszystkie podstawowe prawa człowieka, m.in.: wolność myśli, sumienia i wyznania, prawo do prywatności, wolność posiadania swoich poglądów i ich swobodnego wyrażania. Sposób sprawowania władzy jest określony przez prawo, a wszelkie działania organów państwa są podejmowane na podstawie obowiązujących przepisów prawnych. Państwo prawa funkcjonuje w określony sposób, który charakteryzuje się m.in. tym, że przepisy prawa regulują wszystkie istotne stosunki społeczne, a organy państwa przestrzegają obowiązujących przepisów. Wzajemne stosunki między organami władzy państwowej a obywatelami i ich organizacjami są ściśle określone przez stabilne i w praktyce stosowane normy prawne, pozwalają na uniknięcie sytuacji, w których organy państwa w doraźnych celach mogłyby ograniczać swobody obywatelskie. Podkreśla się, że za praworządne można uznać państwo, w którym nie tylko przestrzega się prawa, ale i prawo spełnia pewne postulaty natury aksjologicznej. Takie podejście wiąże się ze zmiennością historyczną, geograficzną czy kulturową norm leżących u podłoża stanowienia prawa, które mogą być odmienne w zależności od przekonań filozoficznych, politycznych, religijnych czy moralno-światopoglądowych. Można jednak wyróżnić pewne uniwersalne zasady (przyjmowane także w polskiej doktrynie prawa), że prawo powinno być równe dla wszystkich obywateli, deklarować podstawowe wolności i prawa człowieka i obywatela, zawierać gwarancje ich realizacji. Innymi słowy, choć formalne przestrzeganie prawa jest warunkiem koniecznym, prawo nie może być oderwane od swoich społecznych funkcji, celów i ważnych społecznie wartości. Zgodnie z zasadą praworządności państwo prawa powinno: działać w granicach prawa, realizować zasadę równości wszystkich obywateli wobec prawa, gwarantować pewność prawa, gwarantować prawo obrony obywatela przed sądem, realizować zasadę Lex retro non agit (prawo nie działa wstecz) Zasada praworządności państwa głosi, aby na treść, formę i tryb ( sposób ) podejmowania decyzji władczych oddziaływały przede wszystkim normy obowiązującego prawa, nie zaś interesy, prywatne opinie, sympatie i antypatie tych, którzy zajmują w państwie stanowiska kierownicze, lub tych, którzy na ludzi władzy potrafią wywrzeć skuteczny nacisk. Państwo powinno działać praworządnie. Praworządność jest dla demokratycznego państwa ważna co najmniej z trzech powodów. Po pierwsze, tylko ona daje gwarancje przestrzegania fundamentalnych wolności i praw obywatelskich. jest oczywiste, że bez tych wolności i praw trudno by było marzyć o demokracji.. po drugie, tylko wtedy, kiedy państwo przestrzega prawa, obywatele mogą być pewni trwałości zasada, wedle których układa się życie społeczne. Praworządność daje bezpieczeństwo oraz pozwala przewidzieć zachowania innych ludzi oraz organów państwa Obywatele słusznie oczekują, że ten kto prawo ustanowił, będzie się mu bezwzględnie podporządkowywał. Nic bowiem bardziej nie demoralizuje niż przykład bezprawia dawanego przez funkcjonariuszy państwa. To jest trzeci powód.

• demokratyczne państwo prawne
• państwo prawa to państwo konstytucyjne, tzn. państwo praworządne. W państwie prawnym najwyższe miejsce w hierarchii aktów prawnych zajmuje ustawa, która obok konstytucji jest najwyższym aktem prawnym regulującym na zasadzie wyłączności sprawy podstawowe dla państwa i społeczeństwa. Granicą działania państwa prawnego są prawa człowieka. W państwie prawa obowiązuje zasada zaufania obywatela do prawa. Prawo stoi ponad władzą i nie jest traktowane instrumentalnie. W demokratycznym państwie prawa w procesie decyzyjnym jest stosowana zasada większości przy równoczesnym stałym zagwarantowaniu praw mniejszości. Polska jest określana jako państwo demokratyczne oparte na prawie i zasadach sprawiedliwości społecznej. Państwo prawa może być stworzone tylko dzięki ustrojowi demokratycznemu. Konstytucja mówi o podstawowych prawach każdego obywatela, np. godności- przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona bezwzględnie obowiązująca, czyli w żaden skuteczny sposób nie można od niej odstępować, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych, równości wobec prawa- wszyscy są wobec prawa równi. Każdy ma prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia prywatnego i rodzinnego, nietykalność i wolność osobistą. Pozbawienie lub ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach i w trybie określonych w ustawie i inne które stanowią fundament dla tworzenia prawego społeczeństwa. Artykuł stwierdzający, że każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej jest świadectwem, że Polska jest państwem praworządnym. Należy zauważyć, że od 1989 roku w/w prawa są przestrzegane w pełni. Kolejnym dowodem na to, że Polska jest państwem praworządnym jest ustrój Rzeczypospolitej, który opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej. Trójpodział władzy w Polsce zapewnia, że żadna z władz nie będzie stała ponad drugą. Władzę ustawodawczą, czyli prawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej oraz Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały. To dzięki tym instytucją istnieje państwo.