
Wpływ cynku na obraz ultrastrukturalny ślinianki podżuchwowej u szczura
Wpływ cynku na obraz ultrastrukturalny ślinianki podżuchwowej u szczura Wstęp Cynk jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego przebiegu wielu procesów metabolicznych w ustroju człowieka. Bierze też udział w stabilizowaniu błon komórkowych, dzięki czemu komórki stają się bardziej odporne na działanie. Z punktu widzenia stomatologii cynk jest pierwiastkiem, który uczestniczy w procesach zapalnych błony śluzowej tkanek przyzębia i zębów. Niedobór cynku może powodować zmiany w błonie śluzowej jamy ustnej w postaci zmian o typie parakeratozy.
Wpływ cynku na obraz ultrastrukturalny ślinianki podżuchwowej u szczura
Wstęp Cynk jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego przebiegu wielu procesów metabolicznych w ustroju człowieka. Bierze też udział w stabilizowaniu błon komórkowych, dzięki czemu komórki stają się bardziej odporne na działanie. Z punktu widzenia stomatologii cynk jest pierwiastkiem, który uczestniczy w procesach zapalnych błony śluzowej tkanek przyzębia i zębów. Niedobór cynku może powodować zmiany w błonie śluzowej jamy ustnej w postaci zmian o typie parakeratozy. Stąd należy przypisać rolę ochronną cynku w procesach zapalnych w jamie ustnej.
Cel pracy Ocena wpływu cynku podawanego z wodą do picia na obraz ultrastrukturalny ślinianki podżuchwowej szczura.
Materiał i metody Badania zostały wykonane na grupie szczurów rasy Wistar w wieku 5-6 tygodni. Gryzonie z grupy kontrolnej pojone były wodą nie zawierającą cynku, natomiast zwierzęta z grup badanych otrzymywały roztwory cynku (ZnCl2) o stężeniach: 30mg Zn/dm3 i 60mg Zn/dm3. Po zakończeniu eksperymentu do badań ultrastrukturalnych został pobrany materiał z wypreparowanych ślinianek szczurów eksponowanych na ZnCl2 przez okres 12 miesięcy.
Wyniki
Budowa ultrastrukturalna ślinianki podżuchwowej u zwierząt grupy kontrolnej nie odbiegała od normy. U gryzoni z ekspozycji sześciomiesięcznej poddanych na działanie Zn30 nie zaobserwowano większych zmian niż u zwierząt zdrowych. W grupie Zn60 zauważono liczne ziarnistości wydzielnicze w komórkach cewek śluzowych i pęcherzyków surowiczych, skupione wokół świateł przewodów wyprowadzających o wygładzonej powierzchni szczytowej oraz mitochondria o nieco przejaśnionej macierzy. Zwierzęta z ekspozycji dwunastomiesięcznej pojone dawką wody z Zn30 i Zn60 nie wskazywały zmian w obrazie ultrastrukturalnym komórek ślinianki podżuchwowej. Zwiększyła się ziarnistość komórek w cewkach śluzowych oraz komórek pęcherzyków surowiczych w porównaniu do szczurów poddanych działaniu cynku przez 6 miesięcy. Obecne były również struktury parakrystaliczne charakterystyczne dla komórek śluzowych.
Omówienie
Cynk jest mikroelementem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Istnieje duży margines między poziomem fizjologicznym i toksycznym cynku. Przewlekłe zatrucie cynkiem u zwierząt wy wołane toksyczną dawką tlenku cynku powoduje uszkodzenie trzustki, zmiany morfologiczne w mózgu oraz zmniejszenie masy ciała. Badany obszar, w piśmiennictwie międzynarodowym nie był poddawany kompleksowej ocenie. Zastosowane w doświadczeniu narażenie na cynk, nie wpływa znacząco na strukturę ślinianki podżuchwowej, a jedynie na określone narządy. W tego typu badaniach także dominuje uszkodzenie mitochondriów, siateczki śródplazmatycznej, aparatu Golgiego oraz pewne cechy wskazujące na zaburzenie uwalniania wydzieliny drogą egzocytozy z komórek surowiczych i śluzowych. Poziom uszkodzenia nie jest szczególnie zaawansowany, co więcej jest znacząco mniejszy niż obserwowany w wątrobie, nerkach, jelitach czy w niektórych strukturach ośrodkowego układu nerwowego.
Podsumowanie
Zmiany strukturalne w obrębie ślinianki podżuchwowej szczura zależały jedynie od stężenia cynku w wodzie pitnej. Przedłużenie ekspozycji na cynk w wodzie do picia nie wpłynęło na intensywność zmian w obrazie ultrastrukturalnym ślinianki podżuchwowej.
Bibliografia
Czas. Stomatol., 2008, 61, 10, 704-710 © 2008 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net
