Strukturalizm- określenia każdego podejścia, w którym uznaje się, że struktura społeczna., jest istotniejsza niż działanie społeczne. Struktura społeczna – układ wzajemnie powiązanych elementów składowych społeczeństwa, np. ról społecznych czy pozycji, między którymi zachodzą mniej lub bardziej dynamiczne procesy oraz występuje hierarchia społeczna. Jest to też układ stosunków społecznych pomiędzy poszczególnymi osobami, kategoriami społecznymi lub organizacjami. Wyróżnia się : -Mikrostrukturę tworzą relacje w obrębie małych grup społecznych, np. wspólnot rodzinnych, społeczności lokalnych, kręgów rówieśniczych i towarzyskich -Makrostrukturę tworzą duże grupy i relacje między warstwami, klasami, grupami społeczno - zawodowymi. Koncepcje struktury społecznej: Teoria funkcjonalno - strukturalna, konfliktowa, interakcyjna, strukturalistyczna, strukturacji, Ujęcie holistyczne

Percepcja organizacja i interpretacja wrażeń zmysłowych, w celu zrozumienia otoczenia, to postrzeganie; uświadomiona reakcja narządu zmysłowego na bodziec zewnętrzny; sposób reagowania, odbierania wrażeń. habituacja - jedna z form nieasocjacyjnego uczenia się; proces poznawczy, polegający na stopniowym zanikaniu reakcji na powtarzający się bodziec, jeżeli nie niesie on żadnych istotnych zmian. Habituacja jest wykorzystywana przy polowaniu przez niektóre ptaki drapieżne, u których mimowolne ruchy oczu nie występują. egotyzm atrybucyjny- skłonność do wyjaśniania konsekwencji własnych zachowań w taki sposób, by zwiększyć pozytywne, a zmniejszyć negatywne znaczenie dla własnej samooceny. Może przybierać różne formy. Najczęściej spotykana to skłonność do przypisywania własnych sukcesów czynnikom wewnętrznym, a porażek czynnikom zewnętrznym Przykładowo, gdy uczeń dostaje ocenę bardzo dobrą – sukces przypisuje swoim umiejętnościom, natomiast gdy otrzyma ocenę niedostateczną, zrzuca odpowiedzialność na niesprawiedliwość nauczyciela czy konstrukcję testu. Skrajny Błąd atrybcji - nieuzasadnione przyjmowanie, że przyczyną działań innych ludzi jest raczej ich osobowość niż czynniki zewnętrzne. Nadmierne uogólnianie, np. “Nigdy już nie będę szczęśliwy.” zasada kontrastu -postrzegamy rzeczy przez pryzmat innych, z którymi je porównujemy. Przykład… W brudnym pokoju nie dostrzeżemy z taką łatwością brudu na dywanie, gdyż nasz umysł, bombardowany podobnymi tego typu sygnałami, stara się ją ignorować – „Wszak kolejna plama w mieszkaniu brudasa, wielkie mi halo!”. Z kolei w czystym pomieszczeniu, nie ma takich sygnałów, więc plama przykuwa większą uwagę, bo jest osobliwością, rzeczą niespotykaną w tym środowisku – „O plama! Niby taki czyścioch, a jednak…”. Na tej samej zasadzie sprzedawcy w przeróżnych punktach usługowych naciągają klientów na dodatkowe koszta. perspektywa poznawcza zakłada, że to co człowiek czuje, myśli i jak sie zachowuje zależy przede wszystkim od procesów przetwarzania docierających do informacji- od sposobu w jaki rozumie bieżącą sytuację i napotkanych na niej ludzi. Sposób interpretacji zależy zaś od posiadanej już wiedzy i tego jakie treści są w danym momencie aktywne. –

Milgrama – Eksperyment badał posłuszeństwo wobec autorytetów. Czynnikami, które nasilały posłuszeństwo badanych były: Bliskość autorytetu i stopień jego zaakceptowania jako „prawdziwego autorytetu”), Zinstytucjonalizowanie autorytetu. Jeśli eksperymentator był spostrzegany np. jako pracownik uniwersytetu, to uległość badanych rosła (podobnie dzieje się, gdy za daną osobą stoi inna instytucja np. urząd, wojsko, szpital itp.), Brak bezpośredniego kontaktu lub duży dystans do ofiary., Autorytaryzm badanych badani autorytarni byli nieco bardziej ulegli (częściej stosowali maksymalne szoki). Jednak ten wpływ osobowości był mało znaczący. Zmniejszały uległość: Niemożność uniknięcia odpowiedzialności za cierpienia ofiary .Sprzeczne nakazy różnych osób obdarzonych autorytetem. Obecność innych osób które sprzeciwiają się nakazom autorytetu

Ascha –dotyczący konformizmu, a konkretnie jednej z jego odmian - konformizmu normatywnego. Badacze konformizmu zastanawiali się czym są motywowane szeroko rozumiane zachowania konformistyczne. Wykryto dwa ważne motywy tych zachowań: pragnienie posiadania racji oraz lęk, który jest motywem konformizmu normatywnego. Konformizm- to zmiana zachowania na skutek rzeczywistego, bądź wyobrażonego wpływu innych ludzi. Podporządkowanie się wartościom, poglądom, zasadom i normom postępowania obowiązującym w danej grupie społecznej. W tym rozumieniu jest to zmiana związana z faktem, że członek grupy miał początkowo inne zdanie czy inaczej się zachowywał niż grupa, a następnie je zmienił w kierunku zgodnym z oczekiwaniami grupy.

• Eksperyment więzienny- Amerykański psycholog tym samym udowodnił, że ludzie zdrowi psychicznie w specyficznych warunkach wcielają się w role oprawców i ofiar. Powodów takich zachowań upatruje on nie w zaburzeniach ludzkiej psychiki, lecz we wpływie otoczenia na jednostkę. Przez następne lata uczestnicy byli obserwowani – eksperyment nie wpłynął negatywnie na ich życie. Było to spowodowane tym, że zostali poddani terapii, na której dokładnie im wytłumaczono, czego byli uczestnikami i świadkami. Jednostki wyselekcjonowane do eksperymentu były w pełni zdrowe psychicznie, a eksperyment odbył się w jednym miejscu, dzięki czemu badani po jego zakończeniu wyszli ze swoich ról, zdjęli mundury i wrócili do normalnego życia. Starania eksperymentatorów sprawiły, że nie czuli oni winy ani wstydu. eksperyment Festingera – dysonans poznawczy - stan nieprzyjemnego napięcia psychicznego, pojawiający się wtedy, gdy dana osoba posiada jednocześnie dwa elementy poznawcze (np. myśli i sądy), które są niezgodne ze sobą. Dysonans może pojawić się także wtedy, gdy zachowania nie są zgodne z postawami. Stan dysonansu wywołuje napięcie motywacyjne i związane z nim zabiegi, mające na celu zredukowanie lub złagodzenie napięcia.

Perswazja- sztuka przekonywania kogoś do własnych racji. Różni się od manipulacji tym, że przekonanie danej osoby do czegoś nie zaszkodzi jej w późniejszym czasie. Perswazja opisywana jest również często jako jedna z metod retoryki, bądź jedynie jako nawiązanie do “tradycji retorycznej Perswazja – modele (model dwutorowości, jakie wyznaczniki skuteczności perswazji, model komunikatu perswazyjnego)

Procesualny model perswazji W myśl tego modelu, ostateczny efekt komunikatu perswazyjnego zależy od co najmniej pięciu etapów jego przetwarzania: uwagi, zrozumienia jego treści, ulegania jego argumentom, utrzymywania tej zmienionej postawy i wykorzys¬tania jej we własnym zachowaniu odbiorcy komunikatu. Pierwszym warunkiem skutecznego oddziaływania przekazu jest oczywiś¬cie jego zauważenie przez odbiorcę. Warunkiem drugim jest zrozumienie komunikatu przez odbiorców - gdy odbiorca ma charakter masowy, oznacza to z reguły liczebną przewagę tych, którzy lepiej rozumieją przekazy raczej proste niż złożone.

Model reakcji poznawczych zakłada, że odbierając przekaz ludzie aktywnie go konfrontują z własnymi dotychczasowymi poglądami i wiedzą na temat danej kwestii. Treść tych reakcji poznawczych (myśli i sądów), które mogą być przychylne lub nieprzychylne dla przekazu, wyznacza zmianę postawy. Aktowi perswazji może towarzyszyć większa lub mniejsza ilość aktywności poznawczej, a model zakłada, że zmiana postaw jest uwarunkowana równo¬cześnie ilością reakcji poznawczych i ich przychylnością dla przekazu. Jeżeli reakcje przychylne dla przekazu górują nad nieprzychylnymi, to następuje zmiana postaw w kierunku zgodnym z przekazem - tym bardziej, im więcej tych reakcji, czyli myślenia o przekazie. Natomiast przewaga reakcji nie¬przychylnych dla przekazu obniża jego skuteczność i to tym bardziej, im więcej myśli on wywołuje.

Teorie dwutorowości perswazji

Dwuczynnikowy model (two-factor model of persuasioń): kon¬cepcja zakładająca, że perswazja jest skutkiem (iloczynem) tendencji do od¬bierania przekazu (obdarzania go uwagą i rozumienia jego treści) oraz tendencji do ulegania przekazowi. Peryferyjny tor perswazji nietrwa¬ła zmiana postawy na mocy ulegania nie argumentom perswazyjnym, lecz —> heurystykom uległości sugerują¬cym pozytywny lub negatywny sto-sunek do stanowiska oferowanego w przekazie. CENTRALNY TOR PERSWAZJI trwała zmiana postawy na mocy przemyślanego i świadomego przetwarzanie infor¬macji zawartej w przekazie. Zależy od jakości argumentacji, wymaga motywacji i warunków do myślenia o argumentach

Podstawową różnicą między tymi dwoma torami perswazji jest poziom rzeczywistego rozpracowania przez odbiorcę przekazu i zawartej w nim argumen¬tacji. Rozpracowanie staje się silne przy centralnym, a słabe przy peryferyjnym torze perswazji, czego świadectwem jest odmienność skutków wywoływanych przez argumentację silną (wywołującą znacznie więcej reakcji przychylnych niż nieprzychylnych) i słabą (gdzie nie ma przewagi reakcji przychylnych). Jeżeli odbiorcy bardziej zmieniają poglądy przy argumentacji silnej niż słabej, wskazuje to na centralny tor perswazji. Jeżeli różnica między argumentami silnymi i słabymi zanika, świadczy to, że perswazja toczy się torem peryferyjnym. Choć wpływy atrakcyjności nadawcy nietrudno stwierdzić, atrakcyjność jest słabszym wyznacznikiem skutecznej perswazji, niż kompetencja i czystości jego intencji. Ponadto, atrakcyjność podnosi skuteczność perswazji głównie wtedy, gdy środek przekazu uwypukla osobę nadawcy. Lubiany nadawca jest więc skuteczniejszy w przypadku bezpośredniego kontaktu czy przekazu telewizyjnego lub radiowego, ale nie w przypadku przekazu pisanego (Chai-ken, Eagly, 1983). Ponieważ atrakcyjność nadawcy jest jedynie słabym sygnałem wiarygodności, wzrost skuteczności nadawcy lubianego ogranicza się z reguły do kwestii mało ważnych dla odbiorcy - takich, które nie dotyczą go osobiście, a zmiana postaw pociąga za sobą niewielki wysiłek, czy małe koszty lub zyski odbiorcy (Petty, Cacioppo, 1985). A jednak w pewnym sensie to właśnie w odbiorcy tkwią najważniejsze wyznaczniki skutecznej perswazji. Jednak wiążą się one nie z jego cechami, lecz z jego procesami psychicznymi występującymi w trakcie perswazji. Kluczowym procesem jest oczywiście przetwarzanie argumen¬tacji zawartej w przekazie - wiele czynników zarówno sytuacyjnych, jak i związanych z cechami odbiorcy, decyduje o skuteczności perswazji właśnie za pośrednictwem wpływania na poznawcze reakcje odbiorcy na przekaz. Rozważmy, w jaki sposób na reakcje te wpływa początkowa postawa od¬biorcy, jego poziom zaangażowania w kwestię poruszaną w przekazie i nastrój w momencie zapoznawania się z przekazem. Wyznaczniki skutecznej perswazji można więc podzielić na dotyczące kolejno: nadawcy komunikatu, treści i organizacji komunikatu, środka, za pomocą którego jest on przekazywany i wreszcie te, które dotyczą samego odbiorcy przekazu