Bezpieczeństwo militarne w ujęciu realizmu

Zdefiniowanie bezpieczeństwa militarnego wymaga umiejscowienia go w ogólnym pojęciu bezpieczeństwa i bezpieczeństwa państwa jako jeden z jego składników. Dla narodu polskiego, który w okresie minionych czterech wieków doznał bezmiaru tragedii wojen, powstań, niewoli i okupacji, zapewnienie trwałego bezpieczeństwa narodowego jest nie tylko warunkiem przetrwania, ale także dziejową szansą dla nadrobienia opóźnienia gospodarczego i kulturalnego w sto¬sunku do poziomu cywilizacyjnego wspólnoty Unii Europejskiej. Bezpieczeństwa narodowego nie sposób przedstawić i zrozumieć bez wpro¬wadzenia do pewnego systemu pojęć.

Zdefiniowanie bezpieczeństwa militarnego wymaga umiejscowienia go w ogólnym pojęciu bezpieczeństwa i bezpieczeństwa państwa jako jeden z jego składników. Dla narodu polskiego, który w okresie minionych czterech wieków doznał bezmiaru tragedii wojen, powstań, niewoli i okupacji, zapewnienie trwałego bezpieczeństwa narodowego jest nie tylko warunkiem przetrwania, ale także dziejową szansą dla nadrobienia opóźnienia gospodarczego i kulturalnego w sto¬sunku do poziomu cywilizacyjnego wspólnoty Unii Europejskiej. Bezpieczeństwa narodowego nie sposób przedstawić i zrozumieć bez wpro¬wadzenia do pewnego systemu pojęć. Według H. Kissingera pojęcie bezpie¬czeństwa-będącego jedną z centralnych kategorii antropocentrycznych , stanowi współcześnie fundament każdego ludzkiego działania. Stąd też ogromny, wszechogarniający zakres kategorii bezpieczeństwa, bardzo trudny do zwięzłego opisania i zdefiniowania. Jesteśmy obecnie w okresie eksplozji zainteresowań i poszukiwań w ob¬szarze wiedzy i praktyki bezpieczeństwa, w okresie wyodrębnienia się studiów o bezpieczeństwie. Próby wyjaśnienia samego pojęcia stanowią przedmiot odrębnych wydawnictw książkowych, czego przykładem jest znakomite opra¬cowanie dr J. Stańczyka , które stanowiło dla niniejszego opracowania pod¬stawowe źródło wiedzy o systemie pojęć bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo, jak każde pojęcie o bardzo szerokim zakresie, jest pojęciem wieloznacznym. Pierwotnym znaczeniem etymologicznym jest określenie bezpieczeństwa jako stanu: stan niezagrożenia, spokoju pewności , stan i poczucie pewności, wolność od zagrożeń, wolność od zagrożeń, strachu lub ataku. Przedstawiając podstawowe składniki bezpieczeństwa warto przytoczyć za J. Stańczykiem, że bezpieczeństwo posiada dwa zasadnicze składniki: gwarancje nienaruszalnego przetrwania danego podmiotu oraz swobo¬dy jego rozwoju. W tradycyjnym, potocznym ujęciu, bezpieczeństwo ogranicza się często do zapewnienia przetrwania - jest to ułomne, tzw. negatywne rozumienie bez¬pieczeństwa. Natomiast jego pozytywne rozumienie obejmuje zespolenie oby¬dwu składników bezpieczeństwa - zapewnienia przetrwania oraz swobody rozwoju danego podmiotu . Pojęcie bezpieczeństwa narodowego w całokształcie systemu pojęć i kry¬teriów bezpieczeństwa zajmuje pozycję współcześnie pierwszoplanową i decydującą o losach jednostek, społeczności lokalnych, narodów, ale zarazem i wspólnoty międzynarodowej. Na taką pozycję składa się wiele przyczyn, z których najważniejsze warto uwzględnić w rozpatrywaniu proble¬matyki bezpieczeństwa narodowego Polski . Natomiast bezpieczeństwo militarne to stan uzyskany w rezultacie utrzymywania odpowiednio zorganizowanych i wyposażonych sił zbrojnych oraz zawartych sojuszów wojskowych, a także posiadania koncepcji strategicznej wykorzystania będących w dyspozycji sił, stosownie do zaistniałej sytuacji . Z powyższej definicji wynika, iż zasadniczymi bezpieczeństwa militarnego są: • Siły zbrojne, ich organizacja i wyposażenie. • Zawarte Sojusze militarne i inne organizacje. • Koncepcja strategiczna wykorzystania wszelkich sił. Zapoznawszy się ze znaczeniem bezpieczeństwa militarnego należy przyjrzeć się jego ujęciu z punktu widzenia realizmu. Wizja ta ostatecznie została sformułowana w latach 40-stych. Zgodnie z odnowioną szkołą realizmu politycznego, której twórcą był Hans Morgenthau, człowiek ma przyrodzoną żądzę władzy, której konsekwencją jest walka o jej zdobycie. Z teorii Morgenthau, potęga staje się głównym motywem sprawczym działania państw na arenie międzynarodowej. Można zatem zauważyć, że realiści budowali swój model ładu i bezpieczeństwa międzynarodowego.
Podkreślenia wymaga fakt, że realizm polityczny przyjmowany był przez znaczy okres czasu za najbardziej wpływową orientację teoretyczną. Zauważalne jest to w analizie dzieł, poczynając od Tukidydesa, przez Machiavellego, Maxa Webera i Morgenthau, który przede wszystkim skoncentrowany był na polityce państwa związanej z problemami bezpieczeństwa oraz przeżycia. Zgodnie z założeniami Morgenthaua i jego szkoły, bezpieczeństwo rozumiane było w wąskim ujęciu. wąskiego Opiera się ono na atrybutach siły militarnej i poszukiwaniu równowagi sił, w mającej cechy anarchiczne sferze stosunków międzynarodowych.
Realizm polityczny Morgenthaua, charakteryzował się unikaniem konfrontacji ideologicznych i budował pokojowe stosunki międzynarodowe w oparciu o równowagę sił, właściwe zrozumienie interesu narodowego i politykę powstrzymania. Analizując historię można zauważyć, że wspomniany realizm okazał się skuteczny w kierowaniu polityką amerykańską w okresie zimnej wojny. Przejawia się to w nie dopuszczeniu - do otwartej konfrontacji zbrojnej między dwoma wrogimi blokami. W przypadku, gdyby doszło do takiej konfrontacji mogłoby dojść do kolejnej światowej wojny.