Celem tej pracy jest przedstawienie porteru człowieka renesansu, który został ukazany we fraszkach Jana Kochanowskiego. Już na samym początku warto wspomnieć, że tematyka tych utworów tego poety jest bardzo różnorodna, w związku z tym uważam, że nie wyłania nam się jednolity obraz człowieka. Autor fraszek co prawda w żartobliwy sposób ukazywał ludzkie wady, ale przede wszystkim nawoływał do refleksji. Zamierzam skupić się na przesłaniu Kochanowskiego i tym jak miał wyglądać człowiek jego epoki.

         Może najpierw warto zastanowić się nad ogólnie przyjętym znaczeniem określenia człowieka renesansu. Najprościej mówiąc, była to osoba o wszechstronnych zainteresowaniach i ta kimże wykształceniu.

Jeden z przedstawicieli humanistycznego nurtu włoskiego renesansu Leon Battista Alberti zdefiniował to tymi słowami : “jest to człowiek, który potrafi dokonać wszystkiego, na co przyjdzie mu ochota”. Ludzie renesansu nie ograniczali się do jednej dziedziny. Za przykład posłużę się osobą Leonarda da Vinci – malarza, a także wynalazcy, który badał rośliny, wnętrzności ludzkie i zwierząt.

Kochanowski w swych dziełach realizował starannie hasło średniowiecza „Jestem człowiekiem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce”. Poeta propagował humanistyczne ideały. To człowieka najczęściej stawiał w centrum wydarzeń. We fraszce „Na dom w Czarnolesie” ukazał pragnienie życia spokojnego, bez mocnych wrażeń. Nie zależało mu na bogactwie i przepychu. “Na lipę” to utwór podobny, opiewający uroki letniego dnia na wsi. Piękna lipa słowami poety przemawia do wędrowca: “Gościu, siądź pod mym liściem…”. Zachęca do harmonijnego współżycia z naturą. Poeta podsumowuje zalety wspaniałego drzewa, które jest bardziej cenne od tych, które zdolne są rodzić złote jabłka.

W twórczości Kochanowskiego znajdują się także bardzo krótkie utwory, bo mające zaledwie dwa wersy, fraszki „Na konrata” czy „Na nabożną”. W tej drugiej wieszcz ukazuje, że często ludzie którzy mocno manifestują się ze swoją religią , są największymi grzesznikami. Poeta odniósł się także do osób zasiadających do stołu aby się tylko najeść. Jego zdaniem – gdy ludzie zbierają się razem przy posiłku to powinni też przeprowadzać kulturalną konwersację. W jeszcze jednej z krótkich fraszek „Do Jakuba”, Jakub gani zbyt krótkie fraszki Kochanowskiego, a sam takich nie potrafi pisać. Autor ukazuje tu problem wielu ludzi, którzy krytykują innych, a sami nie czynią lepiej.

Kochanowski kilkukrotnie pisał o pijaństwie, drwił z ludzi namawiających do spożycia alkoholu osób, które wyrażały jasno swą dezaprobatę. Najbardziej znanymi fraszkami w których pojawiał się ten motyw były “O Koźle” i “O doktorze Hiszpanie”. Artysta nie tylko wytykał ludzkie wady, ale często chwalił też ludzkie postawy. W „Nagrobku mężowi od żony” oraz w „Nagrobku Mikołajowi Trzebuchowskiemu” chwalił stałość w uczuciach żony do męża, nawet po jego śmierci. W wielu fraszkach poeta mówił o miłości. Najczęściej w sposób wzniosły i piękny. Kochanowski nie zapomniał także, o śmiertelności ludzkiej. W utworze „O żywocie ludzkim” chciał uświadomić czasowość i przemijanie życia, aby skłonić czytelników do refleksji.

        Podsumowując moją pracę, myślę, że przytoczone przeze mnie argumenty gdzie bezpośrednio odwoływałem się do twórczości Jana Kochanowskiego pozwalają stwierdzić słuszność mojej tezy, mówiącej o niejednolitym portrecie człowieka renesansu. Poezja naszego poety jest bardzo różnorodna, uniwersalna, a do tego przepełniona humanizmem. Uważam, że fraszki są bardzo lekkimi utworami, które warto czytać, aby poznać naszą ludzką naturę, a samych też siebie zmusić do przemyśleń i rozważań.