
Wojna obronna jako sacrum – obrona klasztoru na Jasnej Górze
Obrona klasztoru na Jasnej Górze jest to moment kulminacyjny w powieści Henryka Sienkiewicza „Potop”. Klasztor jest to święte miejsce – sacrum dla Polaków. Oblężenie spowodowało odłączenie się większości szlachty oraz zbuntowanie chłopstwa przeciwko Szwedom gdyż atak na świątynie to nie tylko naruszenie obszarów państwa. Skandynawowie wypowiedzieli tzw. „świętą wojnę”. Polska traktowana była w tamtych czasów jako ostoja chrześcijaństwa, mur broniący sferę katolicka przed innowiercami. Nasz naród był przykładem chrześcijaństwa w europie.
Obrona klasztoru na Jasnej Górze jest to moment kulminacyjny w powieści Henryka Sienkiewicza „Potop”. Klasztor jest to święte miejsce – sacrum dla Polaków. Oblężenie spowodowało odłączenie się większości szlachty oraz zbuntowanie chłopstwa przeciwko Szwedom gdyż atak na świątynie to nie tylko naruszenie obszarów państwa. Skandynawowie wypowiedzieli tzw. „świętą wojnę”. Polska traktowana była w tamtych czasów jako ostoja chrześcijaństwa, mur broniący sferę katolicka przed innowiercami. Nasz naród był przykładem chrześcijaństwa w europie.
Szwedzi najeżdżając nas ojczysty kraj zbezcześcili kościoły polskie, urządzali sobie w nich noclegi oraz spożywali alkohol. Wpłynęli oni na sferę wiary Katolickiej nie wspominając o heretyckich poglądach Skandynawów czyli kalwinizmu. Po przez haniebny czyn najeźdźcy w polskich duszach zapłonął patriotyzm i potraktowali ojczyznę jako sacrum. Szwedzi atakując dom Matki Bożej wydali na siebie wyrok. Polacy przystąpili do kontrofensywy i odparcia wroga po przez podpisanie konfederacji Tyszowieckiej.
Powróćmy do samej obrony Jasnej Góry w której znajdował się Andrzej Kmicic . Podawał się pod nazwiskiem Babinicz, gdyż jego imię zostało zhańbione oraz uważany był za okrutnika litewskiego oraz zdrajcę. Jędrek być może nie tylko uratował Jasno Górę po przez wysadzenie kolubryny i zaciekłą obronne ale również po przez ostrzeżenie załogi Klasztoru przed najazdem Szwedów. Pogromcy polaków obiecywali żelaznym listem że Klasztor nie zostanie naruszony. Babinicz zyskał pełne zaufanie załogi gdy Szwedzi przysłali poselstwo z prośbą o opiekę nad klasztorem. Ksiądz Kordecki zachował klasztor w swoich rekach. Szwedzi z powodu tego incydentu ruszyli do szturmu. Wojsko zdobywające miało nadzieje na kapitulacje zakony w pierwszy dzień ataku lecz próba nastraszenie miała fatalny skutek. Po kilku dniach Szwedzi przysłali znaczącej ilości armie szturmującą. Zaczęła się walka pozycyjna, wyczekiwanie na zakończenie się zapasów Klasztoru. Forteca na Jasne Górze była dobrze zaopatrzona, posiadała młyn do prochu oraz dostatek prowiantu. Wyżywienie przybywało także od zwolenników polskich z przeciwnego obozu. Szturm klasztoru nie miał żadnego sensu gdyż kończył się zwycięstwem ekipy polski. Klasztornicy organizowali tzw. wycieczki na obóz szwedzki w celu u unieszkodliwieniu armat.
Popłoch w obozie najeźdźcy sprawiała również kobieta-zjawa prawdopodobnie była to Maryja miała zamiar odstraszyć agresorów jej domu. Matka boska ukazując się nad Jasno Górą jest przedstawieniem sytuacji w której ojczyzna jest ukazana jako świętości, a obrońcy jej obdarzani są boska łaską. Jest to nie jeden z cudów towarzyszący obronnie Jasno góry. Gdy dzień już był pogodny oraz niebo było czyste i rumiane od porannej zorzy. Biały tuman okrywał szczyt góry, lecz pojawiło się niezwykła zjawisko gdyż prawidłowo powinien być zamglony kościół. Wieża wraz z Kościołem unosiła się nad skałę oraz nad mglę. Wyglądało to tak jakby oderwał się od swojej podstawy i wisiał w błękitach pod niebem. Autor po przez ten cud chciał przedstawić wyższości wiary katolickiej nad heretyckim wyznaniem Szwedów
Szwedzi posiadali także problemy z trafieniem polaków. Obrońcy Jasno góry otrzymali wyjątkowa skuteczności, potrafili trafić każdy cel zwłaszcza nocą. Kościół nie został ani razu spalony choć był wielokrotnie pod podpalany. Maryja obdarzyła naród polski swoją opieką, wsparciem oraz zaufaniem. Ekipa polska dowiedziała się jedynie o kobiecie-duch, leczy wystarczyło to o umocnienie wiary. Potwierdza to kolejny raz sacrum miejsca Jasna Góra.
Morale żołnierzy były wspierane po przez pieśni i psalmy. Ksiądz Kordecki po przez swoje poświecenie wspierał noc i dzień obrońców Jasnej Góry. Kapłan za żadna cenę nie chciał poświęcić klasztoru.
Szwedzi łamiąc nietykalność posłów chcieli powiesić dwóch mnichów w okopach szwedzkich widzialnych z murów. W ten sposób zostały złamane chrześcijańskie zasady nietykalności posła. Polacy ostrzelali z dział okopy z ryzykiem trafienia księży lecz nic im się nie stało, zostali oni wypuszczeni.
Przybywali także posłowie zdrajcy którzy mieli zamiar przestraszyć, złamać wole walki w obrońcach. Przybył poseł do klasztoru który i umocnił polaków aby bronili do końca. Jednej z nocy do załogi oblężniczej przybyło wsparcie. Postrach wzbudziła ogromna kolumbryna krusząca mur. Kmicic podjął się samobójczej misji wysadzenia tego obiektu. Uświadomił sobie ze będzie to większy czyn niż nadludzka obrona klasztoru. Babinicz dostał pokutę od Księdza Kordeckiego w której musiał udowodnić czynami ze jest godny wybaczenia. Andrzej przez pokutę zmienił się duszą, musiał stać się pokorny oraz Soraka codziennie krwawił grzbiet Kmicicowi kańczugiem. Po przez spowiedź Kmicic zmienił się wewnętrznie. Babinicz cenił sobie bardziej oczyszczenie przed Bogiem niż przed ludźmi. Kmicic odzwierciedlał heroizm Polaków bohaterstwo i wole walki, choć mimo swoich wad, słabości, grzechów potrafił stanąć na nogi i walczyć za ojczyznę i wiarę.
Jego misja odbyła się sukcesem lecz dostał się on w ręce szwedzkie. Dowódcy przekazali Kmicica Kuklinowskiemu. Andrzej wyrwał się z rąk szwedzkich dzięki Kiemliczą byłym kompana. Uratowali go gdyż dołączyli do obozu polskiego podlegającego Karolowi Gustavowi. Uciekli na Śląsk przekazać wiadomość o oblężeniu Jasno Góry królowi Kazimierzowi. Klasztor został w późniejszym czasie obroniony lecz miał trudne zadania. Przechytrzył Szwedów w grze psychologicznej w której miała być wysadzona forteca. Skandynawowie widząc swoja bez radości wycofali się lecz powrócili za kilka dni z nadzieja ze pozostaną otwarte bramy. Piotr Czarniecki rozniósł ich przed Klasztorem. Wieści o zwycięstwie „cudu w Jasnej Górze” rozeszły się po kraju krzepiąc polaków do walki. Jan Kazimierz powierzył władze Maryji nad jego państwie, spędzał wiele godzin leżąc krzyżem w kościele, modląc się o odparcie wroga i Bóg wysłuchał jego próśb.
Wojna przerodziła się w wojnę świętą, w obronie nie tylko ojczyzny lecz wiary. Wzbudziło to w polakach wartości „Bóg, honor, ojczyzna”. Wiara w naszym narodzie stoi na najwyższym szczeblu, naruszenie nietykalności wiary wzbudził większy zapał do walki niż wtargniecie wroga w tereny ojczyzny. Sacrum – państwo pomogło nam w zjednoczeniu się w walce z wrogiem oraz otrzymanie nowych sił i szans na wymazanie swoich błędów zdradzieckich przed Bogiem. Jasno góra jest to symbol polskiego chrześcijaństwa oraz tradycji ,która połączyła naród przeciwko Szwecji. Henryk Sienkiewicz przez to miał na celu pokazać polaka zniewolonym pod zaborami o tym aby znaleźli wspólny cel aby przeciwstawić się zaborcą.
Za czasów Henryka Sienkiewicza Polacy byli gotowi szlachetnie czynów. Chwycić za szpady i kosy i ruszczyć na zaborcę . Stracili ten zapał po kolejnym przegranym powstaniu styczniowym. Zdali sobie z tego sprawę że to już nie ma sens i zawsze staną się narodem zniewolonym. Podupadł w ten sposób patriotyzm oraz wiara. Czy bóg istnieje pozwalając na takie okrucieństwo ? Sienkiewicz napisał powieść potop aby pokrzepić serca polaków. Obrona Jasnej Góry odnosi się wielokrotnie to tych czasów. Autor podkreśla słabe wyszkolenie i dyscyplinę polskiego żołnierza do szwedzkiego. Podobne warunki panowały pod zaborami , lecz Sienkiewicz chce wymusić od narodu silę woli, motywacje. Sienkiewicz pragnie aby Polacy znaleźli w sobie sacrum, zaczęli wieżyc znaleźli punkt jedności i odparli wroga .
