
Idealne państwo
Każdy z nas w myślach planuje sobie idealne państwo, lecz nie jest to realne pod wieloma względami. Kilka setek lat temu wybitnie uzdolnieni ludzie wyrażali swoją opinie na temat prawidłowych warunkach, które powinny panować w państwie. Poglądy myślicieli z oświecenia były bardzo zróżnicowane. Wydają się właściwe do dramaturgii i okrucieństwa czasów życia twórców, poszczególne zawierają kontrowersje. W mojej opinii żadne z twierdzeń nie jest bez celowe i posiada szczytny cel zmiany w otoczeniu.
Każdy z nas w myślach planuje sobie idealne państwo, lecz nie jest to realne pod wieloma względami. Kilka setek lat temu wybitnie uzdolnieni ludzie wyrażali swoją opinie na temat prawidłowych warunkach, które powinny panować w państwie. Poglądy myślicieli z oświecenia były bardzo zróżnicowane. Wydają się właściwe do dramaturgii i okrucieństwa czasów życia twórców, poszczególne zawierają kontrowersje. W mojej opinii żadne z twierdzeń nie jest bez celowe i posiada szczytny cel zmiany w otoczeniu. Postaram się przedstawić „Porównanie poglądów na państwo Hobbesa, Locke’a, Woltera, Monteskiusza i Roussea”. Inspiracja Johna Locke do napisanie własnych poglądów na państwo była Chwalebnej Rewolucji w 1688 roku, dzięki której mógł wrócić do własnej ojczyzny po emigracji politycznej. Owocem jego pracy jest „List o tolerancji oraz „Dwa traktaty o rządzie”. W ostatnim z wymienionych wyraził on swoją teorie „ umowy społecznej”. Według której ludzie posiadają z natury i niezbywalne prawo do życia, wolności i własności. Państwo powinno zapewnić każdemu obywatelowi takie prawo oraz zapewnić przestrzeganie tych uprawnień. Jeśli rządzący nie potrafi spełnić tych warunków, pokrzywdzonemu przysługuje prawo oporu. Jego tezy odwołują się do prawa naturalnego, która jest namiastka prawa człowieka oraz uzasadnieniem amerykańskiej wojny o niepodległość. Szczególnie różniącą sie od tez Locke’a była opinia jego rodaka Thomas Hobbesa. Została ujawniona w 1651 roku w dziele pt. „ Lewiatan”. Uznawał on naturę ludzka za zbyt egoistyczną i przekonywał aby poddani przelali swoje prawa na suwerena. Według mojej opinii oraz innych wydaje się bardzo kontrowersyjna, lecz społeczeństwo nie może posiadać zbyt wielkiej swobody. W państwie musi być porządek oraz ład. Rozluźnienie może spowodować ubóstwo, bunty, niestosowne poglądy filozoficzne, czy jak w wypadku Rzeczypospolitej Polskiej klęski. Wadą i zaletą tej opinii jest władca. Jeśli rządzący skupia całą władze w swoich rękach tzw. absolutyzm, może w dowolny sposób kierować państwem. Mądry król posiada wiedzę o potrzebach ludzi ( wiąże się z tym stabilność państwa), sprawach ekonomicznych, militarnych jaki i w polityce zagranicznej. Lekkomyślny monarcha, podążający za własnymi potrzebami, nie wróży nic dobrego dla państwa. Pokrewną opinie do Hobbesa posiadał Wolter. Pokłada on nadzieje triumfu rozumu w życiu społecznym w oświeconych monarchach, uważał ze lud pogrążony w ciemności jest przez to niebezpieczny. Jego poglądy są całkowicie prawidłowe, tylko dobry pasterz może zapanować nad stadem. Brak prawdziwego przywódcy skutkuje utratą celu, przez co ludzie tracą nadzieje i popełniają niedorzeczności. Jednak jest jeden warunek w tej ideologii monarcha nie może lekceważyć ludności oraz trzymać nad tym żelazną pięść. Nie może on dopuszczać do takich wydarzeń jak spalanie na stosie za wybieganie w przyszłość z nauką. Przywilej królewski nie daje mu wszechstronności oraz wiary w postęp. Człowiekiem zwalczającym ustroje despotyczne oparte na strachu był Monteskiusz. W 1748 roku wydał dzieło pt. „ O duchu praw”, w którym ukazał 3 czynniki praw rządzących dziejami. Cechy moralne narodów, warunki naturalne oraz forma ustroju nadawały kierunek historii danego państwa. Francuski filozof zalecał trójpodział władzy na ustawodawczą, wykonawczą, sądowniczą, które wzajemnie miały się kontrolować. Do dnia dzisiejszego możemy spotkać się z trójpodziałem władz, więc nie ma żadnych wątpliwości co do niezawodności jego. Ostatnim w mojej pracy oraz niemniej wybitnym filozofem jest Jan Jakub Rousseau. Pragnął on zagwarantować wszystkim członkom społeczeństwa prawa do nauki, pracy i opieki. Uważał, że powstanie własności prywatnej i państwa doprowadziło do niesprawiedliwość panującej w społeczeństwie, lecz nie odebrało to suwerenności ludowi. Społeczeństwo posiada naturalne prawo kontrolowania rządzących. Twierdził również, że jednym z zadań państwa jest ochrona słabszych przed nadmierną przewagą silniejszego, leczy wymagało to ingerencji w sferę własności prywatnej. Jednak nie był on zwolennikiem całkowitego zniesienia własności. Porównując każdego z wymienionych tu filozofów możemy odnieść wrażenie, ze nikt nie miał dobrej recepty na idealne państwo. Trzymanie żelaznej pięści czy miłosierdzie królewskie niesie za sobą skutki, które człowiek wykorzysta nie zważając na intencje człowieka. Państwo idealne powinno być zrównoważone pod tym względem, mieć dobre nastawienie moralne, porządne warunki naturalne oraz dostosowany ustrój do czasów wraz z bardzo mądry wodzem. Spełnienie tych warunków jest niemożliwe, lecz nadaje to pewien cel do próby realizacji.
