Źródła informacji o przestępstwie: wewnętrzne (własne), które obejmują: informacje uzyskane w ramach czynności administracyjno-porządkowych (np. kontrole pojazdów, służba patrolowa), Informacje uzyskane w ramach czynności operacyjno-rozpoznawczych (np. obserwacja, wywiad, współpraca z osobowymi źródłami informacji), informacje uzyskane z innych prowadzonych spraw, a także z różnego rodzaju kartotek i rejestrów (np. KCIK2), zewnętrzne, które obejmują: informacje od osób pokrzywdzonych, świadków zdarzeń, wynikające z: – obowiązku prawnego zawiadomienia o przestępstwie (art. 240 § 1 k.k.), – obowiązku prawnego zawiadomienia o przestępstwie instytucji (art. 304 § 2 k.p.k. i art. 231 k.k.), – obowiązku społecznego zawiadomienia o przestępstwie (art. 304 § 1 k.p.k.), samooskarżenia, zawiadomienia organów kontrolnych i inspekcyjnych (NIK, PIP i in.), informacje ze środków masowego przekazu, anonimy, skargi i wnioski. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny Art. 240. § 1. Kto, mając wiarygodną wiadomość o karalnym przygotowaniu albo usiłowaniu lub dokonaniu czynu zabronionego, nie zawiadamia niezwłocznie organu powołanego do ścigania przestępstw, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Kryteria ustalania świadków: Kryterium zamieszkania i pobytu Kryterium to polega na domniemaniu, że osoba, która zamieszkuje lub przebywa w pobliżu miejsca, gdzie dokonano przestępstwa, może złożyć zeznanie o okolicznościach istotnych dla sprawy. Kryterium więzi towarzyskiej Chodzi tu o więź, jaka łączy lub łączyła daną osobę z pokrzywdzonym lub podejrzanym. Przez więź towa-rzyską należy rozumieć taki układ stosunków, z charakteru których można wnioskować, że jedna osoba zna szereg faktów z życia drugiej osoby. Odmianą tego kryterium jest kryterium więzi rodzinnej. Kryterium zajmowanego stanowiska lub pełnionej funkcji W związku z zajmowanym stanowiskiem lub pełnioną funkcją w przedsiębiorstwie, instytucji urzędach i or-ganizacjach, dane osoby mogą znać istotne fakty dla sprawy. Niekiedy wykonywanie określonej pracy może dawać osobie możliwość poznania istotnych dla sprawy okoliczności. Świadek z ogłoszenia Policja czasami za pośrednictwem mediów zwraca się do świadków faktycznych jakiegoś zdarzenia, aby zgłosili się w siedzibie jednostki Policji i złożyli zeznania. Metody identyfikacji człowieka na podstawie linii papilarnych: optyczna, mechaniczna, chemiczna. Daktyloskopia – technika śledcza zajmująca się badaniami porównawczymi linii papilarnych w celu ustalenia sprawcy czynu zabronionego (przestępcy). Linie papilarne każdego człowieka charakteryzują się trzema cechami, tzw. zasada 3N – niezmienności, nieusuwalności i niepowtarzalności. Bada się również ślady linii papilarnych z wewnętrznych powierzchni dłoni (chejroskopia) oraz z palców i powierzchni oporowych stóp (podoskopia). Ślady traseologiczne: Traseologia jest klasyczną dziedziną techniki kryminalistycznej zajmującą się badaniami śladów przemieszczania się osób, zwierząt i pojazdów wykorzystywanych przez osoby. Ślady stóp Śladami stóp ludzkich są odwzorowania stóp obutych, odzianych lub bosych pozostawione w podłożu miękkim (odciski) lub na podłożu twardym (odbitki). Ze względu na właściwości, takie jak: rodzaj, wymiary, kształt, wzór protektora i cechy charakterystyczne, ślady stóp obutych i – niejednokrotnie – odzianych modą być wykorzystywane do identyfikacji grupowej i indywidualnej. Identyfikacją osób na podstawie śladów stóp bosych (z wykorzystaniem odwzorowanych w śladzie linii papilarnych) zajmuje się dermatoskopia. Trwałość śladów stóp zależy od: Mechanizmu powstania śladów Rodzaju oraz stanu podłoża Rodzaju obuwia Warunków atmosferycznych Zacierania śladów przez osoby i zwierzęta (zacieranie przypadkowe i celowe). Ślady pojazdów Ślady pojazdów – kół ogumionych lub żelaznych, rzadziej płóz i gąsienic są to odwzorowania w postaci odcisków i odbitek na podłożu, po którym pojazd się poruszał. Ślady te, ze względu na odwzorowane w nich cechy (rodzaj, wymiary, kształt i wzór bieżnika i inne charakterystyczne) nadają się do identyfikacji grupowej i indywidualnej. Ze śladami ruchu pojazdów można zetknąć się nie tylko podczas oględzin miejsc wypadków drogowych, lecz także wówczas, gdy pojazdy: Są narzędziem popełnienia przestępstwa, Ułatwiają sprawcom dokonanie czynu przestępnego, Stanowią przedmiot przestępstwa. Każdy pojazd, poruszając się, pozostawia na podłożu charakterystyczne znaki, które – ze względu na konstrukcję pojazdu – można podzielić na ślady: Pojazdów jednośladowych (rowerów, motocykli), Pojazdów dwuśladowych (samochodów osobowych), Pojazdów trzyśladowych (wózków inwalidzkich), Pojazdów czterośladowych (ciągników, ciężarówek i autokarów z kołami bliźniaczymi), Wozów konnych i wózków (pchanych lub ciągniętych przez zwierzęta lub osoby), Pojazdów na płozach i gąsienicach Ślady zwierząt Zwierzęta stosunkowo rzadko są narzędziem popełnienia przestępstwa, częściej natomiast mogą ułatwić sprawcom dokonanie czynu przestępnego lub być przedmiotem przestępstwa. Coraz rzadziej, ale jeszcze zdarzają się przypadki, że konie są wykorzystywane jako siła pociągowa. W śladach zaprzęgu, oprócz śladów opon (obręczy żelaznych, płóz), występują ślady kopyt końskich. Na ich podstawie można określić liczbę zwierząt w zaprzęgu, kierunek jazdy, szybkość poruszania się zwierzęcia, jego rasę oraz wiek. Ślady kopyt końskich mają następujące cechy charakterystyczne: Wymiary i kształt kopyta, Kształt podstawy kopyt, Wymiary strzałki, Różne deformacje i ubytki. Ślady kopyt końskich podkutych nadają się do identyfikacji indywidualnej. Podkowy różnią się wielkością, kształtem, sposobem umocowania i dodatkowym wyposażeniem. Ze śladami zwierząt można się zetknąć w związku z przestępstwem kłusownictwa. W celu zidentyfikowania tropów należy skonsultować się z doświadczonymi leśnikami lub myśliwymi. Na podstawie śladów racic zwierzęcych można wnioskować o liczbie skradzionych zwierząt, kierunku i szybkości poruszania się i stania zwierzęcia. Ślady zwierząt utrwala się fotograficznie. Materiał porównawczy powinien być pobrany w warunkach zbliżonych do tych, w jakich powstały ślady dowodowe. Ślady biologiczne: Śladami biologicznymi nazywamy ślady pochodzące lub związane z organizmami żywymi, czyli zarówno pochodzenia ludzkiego, zwierzęcego ale i roślinnego. W praktyce kryminalistycznej ślady biologiczne można podzielić na trzy grupy: Pochodzenia tkankowego - (np. krew, paznokcie, włosy, zęby, kości, fragmenty różnych narządów, mięśni, skóry, fragmenty roślin oraz jaja i larwy owadów); wydzieliny - (ślina, nasienie, wydzielina łojowa, wydzielina pochwowa, pot); wydaliny - (kał, mocz, wymiociny, smółka płodowa). Ślady fonoskopijne: Fonoskopia jest działem badań kryminalistycznych, który zajmuje się badaniem utrwalonej mowy, identyfikacją osób i sygnałów akustycznych, identyfikacją urządzeń do rejestracji i transmisji, badaniem warunków akustyczno-technicznych nagrania. Do badań służą nagrania wykonane przez jednego z uczestników rozmowy, pochodzące z podsłuchów, ujawnione w trakcie przeszukania, powstałe w sposób przypadkowy, nagrania z urządzeń rejestrujących pracę różnych instytucji, jak policja, pogotowie, a także czarne skrzynki. Dźwięk można zapisać analogowo lub cyfrowo. Jako nośniki analogowe służą kasety magnetofonowe, mikrokasety, kasety wideo. Nośnikami cyfrowymi są dyski optyczne CD, minidyski MD, kasety DAT i DV, dyski magnetyczne stałe i wymienne, pamięci półprzewodnikowe i zwykłe “skrzynki” poczty głosowej. Zakres badań obejmuje: - odtworzenie, - wykonanie kopii, - ewentualna korekta nagrania, - potwierdzenie autentyczności, - zidentyfikowanie lub eliminacja osób, - spisanie treści, ponad to: - określenie kontekstu sytuacyjnego, - stanu emocjonalnego i psychicznego mówców, - zaburzeń i chorób narządów mowy mówców, - wnioskowanie o osobowości i pochodzeniu mówcy, - identyfikacja pomieszczeń, odgłosów, czasu, - identyfikacja nośników i urządzeń nagrywających Kryminalistyczne zabezpieczenie śladów: Techniczne zabezpieczenie śladów - polega na zabezpieczeniu śladu przed zatarciem, zniszczeniem bądź przeniesieniem Techniczne zabezpieczenie śladów: 1. W POSTACI NATURALNEJ z podłożem , bez podłoża 2. PRZEZ ODWZOROWANIE: FOTOGRAFIA, MODELOWANIE 3. PRZENIESIENIE NA FOLIĘ DAKTYLOSKOPIJNĄ. Procesowe zabezpieczenie śladów - Zabezpieczenie śladu pod względem procesowym polega na opisaniu śladu w protokole oględzin oraz metryczce, data przeprowadzenia oględzin, jednostka prowadząca postępowanie, numer śladu, przedmiot oględzin, miejsce ujawnienia śladu, sposoby i środki służące do zabezpieczenia technicznego śladu, nazwisko i podpis osoby prowadzącej oględziny oraz zabezpieczającej ślad. Dokumentacja akcesoryjna śladów: zaznaczenie pozycji śladu na szkicu; sporządzenie metryczki i trwałe jej połączenie ze śladem; wykonanie dokumentacji fotograficznej; sporządzenie innej dokumentacji (film wideo). Funkcje śladów: Funkcja identyfikacyjna; Funkcja dowodowa; Funkcja organizacyjna - organizowanie na podstawie analizy śladów pierwszych czynności wykrywczych; Funkcja rekonstrukcyjna - rodzaje śladów, ich charakter i miejsce występowania pozwala na odtworzenie - rekonstrukcję przebiegu zdarzenia; Funkcja wersyjna - ujawnione i zabezpieczone ślady kryminalistyczne są brane pod uwagę przy tworzeniu wersji zdarzenia oraz przy sprawdzaniu tych wersji; Funkcja typująca - niektóre rodzaje śladów pozwalają na wnioskowanie o cechach sprawcy, np. utykanie na jedną nogę, prawdopodobny wzrost, siła fizyczna, leworęczność; Funkcja weryfikacyjna; Funkcja rejestracyjna - wprowadzenie informacji do kartotek, registratur, zbiorów. Niektóre ślady, np. linii papilarnych, broń, łuski, wyłamane wkładki zamków, od razu po ich ujawnieniu i zabezpieczeniu podczas oględzin miejsca zdarzenia można porównać w prowadzonych kartotekach; Funkcja kojarząco - reaktywująca - po stwierdzeniu, ujawnieniu nowych śladów, kojarzeniu śladów zarejestrowanych podejmowanie spraw niewykrytych; Funkcja profilaktyczna - niektóre ślady (np. na zamkach drzwiowych) pozwalają poznać technikę działania sprawcy, co może być wykorzystywane do działań profilaktycznych, np. udoskonalenia wymienionych przykładowo zamków. Godność człowieka – wyraża się w pragnieniu posiadania szacunku społeczności z uwagi na swoje walory duchowe, moralne czy też zasługi społeczne. Ma ona dwoisty charakter i odnosi się do godności osobowej i osobowościowej. Ta pierwsza jest właściwa każdemu człowiekowi, należna mu się z faktu samego bycia człowiekiem. Godność osobowościowa natomiast jest zależna od podjętego przez daną osobę trudu (tego co w życiu dokonała) i wiąże się z rozwojem osobowości etycznej. Jest jedną z podstawowych wartości w etyce rozwoju godność osobista: cześć, opinia, honor, dobre imię, reputacja, duma. ?????

Do najstarszych i najważniejszych urzędów terenowych w dawnej Polsce należał urząd wojewody. Już za czasów Piastowskich wojewoda dowodził wojskami, a z czasem przejął zadania polegające na chwytaniu przestępców (XIII i XIV w). Starostowie po wojewodach pełnił funkcje zastępcy księcia w prowincji nadzorując kilka kasztelani. Skupiał pełnię władzy lokalnej, administracyjnej i sądowej. Marszałek Koronny – był odpowiedzialny za bezpieczeństwo monarchii i jego dworu. Tym samym posiadał funkcję policyjną oraz sądowniczą. Marszałek nadworny – zastępca marszałka koronnego. O okresu tzw. Elekcyjnego nastąpiło skrajne zdecentralizowanie instytucji królewskich, a zaczął powstawać organ szlacheckiego samorządu ziemskiego. Na przełomie XVI/XVII w Warszawie powołano do życia armię miejską. Gdy w stolicy przebywał władca kwestie porządku i bezpieczeństwa publicznego były w rękach straży marszałkowskiej. W II połowie XVIII w straż stała się organem policyjnym w Warszawie. Ubiór ich to niebieskie mundury uszyte na wzór węgierskich. Byli oni przeznaczeni do wykonywania czynności prewencyjnych. Bezpieczeństwo publiczne w miastach w tym okresie było zagrożone ze względu na przybywanie do nich ludzi poszukujących łatwego zarobku w mieście. W XVIII w zręby nowożytnej administracji państwowej, kwestie związane z bezpieczeństwem znalazły miejsce w resorcie spraw wewnętrznych. Szef tego resortu był postrzegany jako najwyższy urzędnik centralnej administracji, zarządzający bezpośrednio bezpieczeństwu w państwie. Wówczas policja była synonimem słowa administracja. Rozwój tej gałęzi nauki prawa wiąże się z nauką niemiecką i francuską. Dopiero w II połowie XIX w sir Richard Marne, twórca metropolitarnej policji w Londynie napisał Podstawowym celem skutecznej policji jest zapobieganie przestępczości, następnie wykrywanie i karanie sprawców przestępstw, na ten cel wszystkie wysiłki policji muszą być skierowane. Poziom ochrony życia i mienia publicznego, spokój i brak przestępstw będzie świadczył, czy działania te były skuteczne. Zasady działania policji: Podstawowym zadaniem jest zapobieganie przestępczości. Działania zależą od społecznej akceptacji działań policji. Policja musi zapewnić chętnych do współpracy w celu przestrzegania prawa aby utrzymać szacunek opinii publicznej. Stopień współpracy w sprawach publicznych zmniejsza się proporcjonalnie do konieczności stosowania siły fizycznej Musi zachować charakter bezstronnej służby dbającej o przestrzeganie prawa. Używa siły fizycznej w zakresie niezbędnym do zapewnienia przestrzegania prawa. W każdym czasie i sytuacji utrzymać związek ze społeczeństwem. Policja powinna zawsze kierować się w zadaniach ściśle do określonych prawem zadań i funkcji NIGDY uzurpować sobie uprawnień władzy sądowniczej.. Wynikiem efektywności policji jest brak przestępstw i zaburzeń, a nie widoczność działań Organy policji w Europie - monarchia absolutna oraz tzw. Oświecenie W Polsce dopiero w 1775r. król Stanisław August Poniatowski polecił utworzyć pierwszy kolegialny organ władzy wykonawczej w postaci Rady Nieustającej. W skład wchodziły departament ministerstwa w liczbie 5, wśród których znajdował się departament Policji – pierwszy organ państwowy używający takiej właśnie nazwy. Rok później sprawy zarządu terenowa administracją królewską – praktycznie tylko miasta królewskie w jurysdykcji departamentu policji. Zajmował się on ochron bezpieczeństwa publicznego, całą miejscową administracją gospodarczo-społeczną. Jednym z efektów było wprowadzenie zasady numeracji domów we wszystkich miastach i miasteczkach RP. Stworzono księgę statystyczną – dane dotyczące stanu ludności, zabudowy miast, ich infrastruktury itp. Poczynania departamentu policji na rzecz zwiększenia liczby mieszkańców. Najsłabsza strona działania – zapobieganie i zwalczanie przestępczości. Przyczyna – w Warszawie sprawy te podlegały dostojnikom dworskim – Marszałkom. Inne miasta radziły sobie we własnym zakresie. Współpraca z wojskiem. Departament policji nie dysponował niezależną od lokalnych interesów siecią terenowych organów wykonawczych. W latach 1786-88 przystąpiono do tworzenia podporządkowanych departamentowi policji administracji w miastach królewskich w postaci jednoosobowych organów -komisarzy policji. Wszystkie miasta królewskie i koronne podzielono na 15 wydziałów policyjnych. W każdym z nich ustanowiono komisarza policji zależnego bezpośrednio od departamentu policji. Zadaniem komisarza min było przeprowadzanie 2 razy w roku kontroli w miastach podporządkowanych wydziałowi, stan kasy miejskiej, przeprowadzania licytacji wyszynku, określić potrzeby miasta w zakresie remontów i budownictwa. Głównym celem departamentu policji – usprawnienie administracji w miastach królewskich przez zwiększenie dochodów skarbu królewskiego oraz ograniczenie przywilejów starostów władz miejskich. Departament policji zajmował się poprawą warunków zdrowotnych ludności miejskiej, przez kontrolowanie stanu sanitarnego. W 1775 r powierzono mu nadzór nad szpitalnictwem; planowanie urbanistyczne, architektoniczne, walka z żebractwem, sprawy ochrony przeciwpożarowej. Departament skupiał się nad polityką finansową miast królewskich, ochroną porządku i bezpieczeństwa publicznego, ochroną zdrowia mieszkańców miast, kontroli stanu sanitarnego, ochrona przeciwpożarowa, planowanie urbanistyczne i architektoniczne. Departament policji został rozwiązany wraz z całą radą nieustającą w 1788r. W miejsce rozwiązanej instytucji sejm powołał 24.06.1791 Komisję Policji Obojga Narodów. Przejeła ona zwierzchnictwo nad całością spraw bezpieczeństwa porządku publicznego kraju ( sprawy policji kryminalnej, porządkowej, obyczajowej, administracji sanitarnej i opieki społecznej). W skład tej instytucji weszli obok marszałków reprezentanci poszczególnych stanów z małopolski, wielkopolski i Litwy. Pod koniec 1791 do prac komisji włączono komisarzy policji. Kompetencje: walka z przestępczością kryminalną, prostytucją, zebractwem i włóczęgostwem, udzielanie pomocy ludności w czasie klęsk żywiołowych, nadzór nad cudzoziemcami, ustanawianie jednolitego systemu miar i wag, prowadzenie ewidencji ludności, nadzór nad więziennictwem, uprawnienia sądownicze ale tylko w sprawach o naruszenie bezpieczeństwa urzędników oraz popełniania przez nich przestępstw o innych sprawach był instancją odwoławczą. Pracami komisji kierował minister wspomagany przez 15 komisarzy pochodzących ze stanu szlacheckiego i mieszczańskiego, wybieranych przez sejm na 2 lata. W miastach podzielonych na cyrkuły (dzielnice ) zwierzchnikiem wyższych urzędników policji – zwanych oficjalistami był wójt cyrkułowy, a w miastach niepodzielonych wójt przewodniczący magistratu. Niższymi urzędnikami policji byli dozorcy policyjni, których zadaniem było m.in. donoszenie władzom miejskim o włóczęgach, żebrakach oraz prowadzenie rejestru obcych przybyszów. Komisja Policji Obojga Narodów oficjalnie i faktycznie istniała niespełna rok. 24.08.1792 działania targowiczan doprowadziły do jej zakończenia. Dzięki zapobieganiu reprezentantów sejmu 23.11.1793r. wprowadzono nową ustawę o Komisji Policji, która pod względem merytorycznym odpowiadała poprzedniej komisji. Różnice polegały w kwestii organizacyjnej. Powołano drugą komisję policji koronną i komisję wielkiego księstwa litewskiego. Również ponownie powołano Radę Nieustającą – jako centralny organ władzy wykonawczej. Nastąpiła ściślejsza współpraca z departamentami. Ukształtowały się relacje pomiędzy departamentem policji, a odrębnymi komisjami policji korony wielkiego księstwa litewskiego. INSTYTUCJE POLICYJNE W OKRESIE POWSTANIA KOŚCIUSZKOWSKIEGO Po wyzwoleniu Warszawy 19.04.1794r powołano o życia Radę zastępczą tymczasową. Zadania: Nadzór nad działalnością służb porządkowych. Kontrole szpitali, więzień i stanu dróg. Ochrona przeciwpożarowa. Powołano dyrekcję wykonawczą, deputację integracyjną (postępowanie przygotowawcze), skład do rewizji papierów (badanie dokumentów zdobytych), deputacja dozorca nad więźniami, deputacja do rewizji poczty. Powołano do życia lokalne insurekcyjne komisje porządkowe. 28.05.1794 r. powstała Rada Najwyższa Narodowa. W niej kompetencje policyjne rozdzielone między trzy wydziały: Porządku, Bezpieczeństwa, Sprawiedliwości Najbardziej policyjny – wydział bezpieczeństwa. Zadania: - rewizja papierów podejrzanych, paszporty, - śledzenie, egzaminowanie ludzi podejrzanych i swawolnych, - aresztacje, odsyłanie obwinionych do sądów kryminalnych, więzienia publiczne, - opatrzenia potrzeb więźniów Wydział porządku – sprawy komunikacji, drogi, działalność śledcza i walka z przestępczością pospolitą. Policję powołano do życia po wypadkach czerwonych w 1794 po dokonaniu samosądu przez mieszkańców na znienawidzonych targowiczanach. Utworzono wówczas 400 osobowy Korpus Policji. Zewnętrzny wyróżnik – sukienne naramienniki oraz broń tylko 30% posiadało, pozostali kosi i piki. Drugim organem – milicja – obrona zewnetrzna miasta jak i troska o jego bezpieczeństwo wewnętrzne. Nabór na zasazie pospolitego ruszenia. Służyło o 20 000 mężczyzn Podzielenie na 2 części. Jedni pełnili służbę na walkach obronnych, w jego okopach, drudzy – bezpieczeństwo w mieście, zewnętrzny wyróżnik – naramienniki jak policjanci z naopisem WCN ( wolność, całość, niepodległość). Specyfika – w czasie pokoju dowodził nią prezydent miasta, a w czasie działania nastepował podział między prezydentem – dowodził połową milicjantów w mieście i komendantem miasta, który dowodził na wałach obronnych. Organa policyjne w księstwie warszawskim Księstwo warszawskie było monarchia konstytucyjna mocna pozycja organów rządowo- administracyjnych Konstytucja księstwa warszawskiego- powołano 5 ministerstw w tym ministerstwo policji. W zakresie swoich obowiązków miała zadania związane z bez. I porządkiem Pub. Nazwano go dyrekcja policji Precyzyjny zakres obowiązków policji: Cenzurowanie enuncjacji politycznych w dziennikach i periodykach, Zapobieganie sprawom nieobyczajnym, Nadzorowanie miejsc gromadzenia się ludności, Śledzenie osób podejrzanych z powodów politycznych lub stanowiących zagrożenie dla porządku publicznego, Przeciwdziałanie wszelkiego rodzaju naruszeniom prawa, Zapobieganie pożarom i innym klęskom, Nadzór nad więziennictwem. Opierając się na wzorach francuskich wprowadzano zasadę jednoosobowego zarządu i zhierarchizowana biurokratyczna strukturę adm. .7lutego 1809r. powołano prefekta któremu powierzono pełnie władzy adm. I części policyjnej. Utworzono prefektury w skład wchodziły rady i biuro prefektualne. szczególna role odgrywał sekretariat generalny prefektury. Sekretarz generalny na wzór francuski min. Asystował prefektowi podczas wykonywania przez niego zadań służbowych. 17.03.1809r w departamentach powołano komisarzy policji podporzujacych ich zarówno prefektom jak i ministrowi policji. Miał on czuwać nad po9rzadkiem i bezp. Pub.. Na niższych szczeblach adm podziału zadania policji wykonywaly organy lokalne- podprefekt (powiat). W miastach (prezydent, burmistrz), wgminach i wsiach (sołtys, wojtowie). W powiecie administracyjq zarzadzał podprefekt- mianowany przez krola. Podprefekt był podporządkowany prefektowi i miał prawo wprowadzac akty normatywne i kontrolowac ich przestrzeganie przez wladze miejscowe . 1.07.1812r. napoleon wydal rozkaz utworzenia polskiej rzandarmeri na terenie guberni litewskich. Żandarmeria będzie odbywac służbę policyjna . Policja w królestwie polskim 1815-1830. Powastalo 5 komiscji rzadowych podporządkowanych radzie administracji . w srod nich była komisja spraw wew i policjiZadania: zaprowadzenie i utrzymywanie porzadku pub, dbałość o spokoj pub.,wolności obywatelskie oraz własność prywatna, opieke nad rolnictwem przemyslem i handlem, nadzor nad rozwojem miast,zarząd nad budynkami pub.,szpitalnymi i instytucjami dobroczynnymi , dbałość o stan drog, kanałów wodnych. W sposób znaczący rozbudowano system instytucje policyjnych szczegolna wage wladze carskie przywiązywały do dziania służb policyjnych realizujących zadania kontrwywiadu politycznego.. W 1816r. w wawie powstala policja municypalna w jej sklad wchodzily : oddzial policji pieszej i konnej wydzial policji śledczej, wydzial sadowo policyjny, urzad targowo-tandetny, sluzba rogatkowa, 7 cyrkulow miejskich. 17 pazdziernika 1816r. utworzono oddzial rzandarmeri w wawie i 8 miastach wojewódzkich oraz 31 obwodowych korpusow tej formacji pelnila przedewszystkicm funkcje policji wewnatrzwojskowych ale takrze na rzecz wladz cywilnych- chwytanie zbrodzniarzych, sledzenei zbiegow, egzekwowanie należności skarbowych.. W 1817 r powstaje wyzsza wojskowa sekretna policja oprocz niej wielki ksiarze konstanty powołał wyzsza tajna policje wojskowa zajmuje się ona inwigilacja najwyższych urzędników państwowych i niezależnie od oficjalnie działających służb policyjnych. Prowadzenie działań kontrwywiadowczych i prowokacyjnych w środowiskach konspiracyjnych, szpiegowanie dyplomatow. W 1821 roku w wawie powstaje centralne biuro policji. W kilkunastu miastach otworzono urzedy inspektorow policji w miastach w których nie było inspektorow- dozorcy policyjni lub rewizorzy . natomiast w obwodach wiejskich i gminach od 1816r policja ziemska oraz zandarmeria. W 1866 r. car wprowadzil na wzor zachodnio europejski tzw. Policje ogolna. Powstala straz ziemska w miastach i wsiach a tylko w warszawie pozostala policja miejscka. Strarz policyjna nocna tzw budnicy pelnili służbę w specjalnych udynkach w miejscach niebezpiecznych. Miasto podzielono na 12 cyrkulow policyjnych którymi kierowal komisarz .cyrkuly dzielily się na rewiry w kazdym służyli stójkowi. Obok korpusu zandarmeri w 1881r. powastala nowa instytucja- odzdzial ochrony porzadku i bezp. Państwowego zwany potocznie „ochroną’’ miala nieograniczone możliwości działania. Podlegala bezpośrednio departamentowi policji ministeterstwa spraw wewnętrznych była to cywilna instytucja czynności operacyjne prowadzila „ochrona” natomiast funkcje śledcze zandarmeria Instytucje policyjne w zaborze austriackim i pruskim Austriacki-funkcje policyjne pełniły dyrekcje policji oraz oddzialy zandarmeri . dyrekcja policji odpowiadala za : bezp. Mieszkańców cenzure teatrow oraz prase,czynności sądownicze w sprawach drobnych wykroczeń. W 1848 we wlwowie utworzono gwardzie narodowa i milicje miejscka.. Pruski- resort spraw wew. Zadanie-ochrona pozadku i bezp. Publicznego. Na szczeblu powiatu- landrat ,pelnikl funkcje adm i policyjna”starosta” W powiatach nadgranicznych- posterunki obwodowe policji zadania: czuwanie nad ezpieczenstwem spokojem i porzadkiem w obwodach, badanie nastrojow w srod ludności , wspolpraca z władzami wojskowymi, kontrola ruchu osobowego na terenach przygranicznych. Proby tworzenia wlasnych sil policyjnych podczas 1 wojny swiatowej 11 pazdziernika 1914 można uznac za historyczny moment powstania rodzimych organow policyjnych o konkretnych zawodowych kompetencjach chociaż znajdowaly się pod kontrola zaborcow. W łodzi od 2 sierpnia 1914 funkcjonuje organ porzadkowy milicja obywatelska. Dodatkowo powolano straz miejska. Likwidacja strazy obywatelskiej w lublinie warszawie oraz strazy miejskiej z dzniem 1.02.1916 powolano do zycia milicje miejska organ porzadkowy podlegajacy władzom samorządowym zadania : utrzymywanie porzadku na ulicach, kontrola stanu sanitarnego, przemyslu, handlu i budownictwa. Dzialajaca w Krakowie od 28.10.1918 polska komisja likwidacyjna, polecila tworzyc w Galicji wschodniej straz bezpieczeństwa. Swoje organa porzadkowe tworzyly partie polityczne: straz bezp. Pub- narodowa demokracja, milicja ludowa polskiej parti socjalistycznej, milicja ludowa- lubelskiej rady delegatow robotniczych. Stronnictwa prawicowe- straz ludowa , straz narodowa, straz obywatelska, straz policyjna wojskowa. Największe znaczenie i wpływy na kształtowanie się jednolitych organow bezp mialy Steal bezpieczeństwa narodowego i milicja ludowa PPS. Policja w okresie międzywojennym 5 grudnia 1918r powstaje milicja ludowa a miesiąc pozniej 9 stycznia 1919r policja komunalna. Utorzono komende glowna I sztab glowny ML PPS w warszawie . jednostki terenowe dopasowano do partyjnej struktury organizacyjnej. Stworzono komendy okregowe, obwodowe i miejscowe . wladza zwierzchnia był komendant głowny. Komendom okregowa podlegaly komendy powiatowe a najniższy posterunek ML. Komenda glowna posiadala 4 wydzialy : Służby czynnej, Rezerw, Informacyjno-wywiadowczy, Administracyjny 4.Najwaznieszy – wydzial trzeci zajmowal się wywiadem politycznym oraz przekazywaniem informacji o bezpieczeństwie panstwa rozbudowano go o 3 sekcje: Do walki z bandytyzmem, Do likwidacji zjawiska spekulacji, Do spraw politycznych Policja komunalna- stworzyła w oparciu o milicje miejska co umieściło się w grupie organów samorządowych, realizując polecenia władz państwowych i samorządowych. Na czele – naczelna inspekcja policji komunalnej. Podstawowymi organami – powiatowe urzędy policyjne, którym podlegały komisariaty oraz posterunki miejskie i gminne. Od samego początku- konflikty kompetencyjne. Wiosna 1919 likwidowane komendy okręgowe milicji ( coraz większe wpływy komunistów) zezwolono na przechodzenie funkcjonariuszy milicji do policji komunalnej. Milicje ludowa i policje komun podporządkowano jednej wspólnej komendzie GL. Wiosna 1919 sejm rozpoczął prace nad utworzeniem jednolitego organu policyjnego. Pojawił się projekt pod nazwa – straż bezp po wielu dyskusjach projekt ten nie znalazł akceptacji. 24.07 1919 sejm powołał nowa jednolita formacje policyjna – policja państwowa . zgodnie z ustawa- była państwowa organizacja służby bezp , spokoju i porządku publicznego. Był to organ władz państwowych i samorządowych. Dodatkowo urzędy prokuratorskie i władze sądowe mogły wydawać Bezpośrednie zlecenia policji. Organizacje policji dostosowano do podziału sadowego kraju Komendant GŁÓWNY- PODPORZĄDKOWANY MSW . na szczeblu woj. – komendy okręgowe; w powiecie- komendy powiatowe. Komisariaty w mieście ; posterunki – gminy lub części gmin. Korpus policyjny podzielony na dwie grupy: Wyższych – komendant główny, jego zastępca, nadinspektor, inspektor, nadkomisarz, komisarz, podkomisarz, spirant. Niższych- starszy przodownik, przodownik, starszy posterunkowy, posterunkowy. Ustawa o policji państwowej obowiązywała do 28 .03. 1928 kiedy została zastąpiona rozporządzeniem z 6 marca 1928 prezydenta RP o policji państwowej. Formalnie została powołana 24 lipca 1919 Zgodnie z dekretem- nie była już państwową organizacją służby bezp , a została – zorganizowanym na wzór wojskowy korpusem przeznaczonym do utrzymania bezp , spokoju i porządku publ. Uprawnionym jej dysponentami były władze państwowe a w zakresie dochodzenia i ścigania przestępstw- władze sadowe i prokuratorskie. Ze względu na wykonywane zadania , składała się z trzech podstawowych części: Policji ogólnej (mundurowe) wypełniające GL funkcje prewencyjne, Policji śledczej ( krym0 podejmującej działania w wypadku popełniania przestępstw, Policja polityczna której celem było przeciwdziałanie i walka ze strukturami i zjawiskami godzącymi w porządek konstytucyjny państwa ( tylko do lipca 1926 następnie włączony do segmentu drugiego) SZKOLENIE KADR DLA POLICJI Korpus policji państwowej składał się z trzech rodzajów służb: Mundurowej. Kryminalnej. Politycznej. Zadania jakie wykonywali funkcjonariusze policji wpłynęło na zorganizowanie jej na wzór wojskowy . dlatego tez obowiązywała: karność, posłuszeństwo, wobec przełożonych oraz sprawność fizyczna. Musiał wykazać się określonymi cechami psychicznymi i wolicjonalnymi, Do wykonywania zadań policja musiała dysponować odpowiednimi kadrami. Uruchomiono szkolnictwo: Przy KG PP -3 miesięczna szkoła teoretyczno- zawodowa o dwóch oddziałach – dla wyższych funkcjonariuszy oraz dla starszych przodowników i przodowników. Na tych samych zasadach tworzono szkoły policyjne przy komendach okręgowych. W 1924 zmodyfikowano system szkolenia : Podstawowe. Przodowników, Szkolenie wyższych funkcjonariuszy ( główna szkoła policyjna w Warszawie). W latach 1926-28 dokonano kolejnej restrukturyzacji szkolnictwa tworząc nowe centralne ośrodki szkoleniowe. W 1928 główna szkole policyjna przekształcono w szkole oficerska PP ,a szkolenie niższych funkcjonariuszy realizowano w Żyrardowie , Piaskach kolo Sosnowca i Mostach wielkich kolo Lwowa . 1929 zorganizowano pierwsze kursy specjalistyczne dla policji śledczej kobiece. W 1936 kolejna modyfikacja systemu szkolenia : Kursy zwykle w szkołach policyjnych, Kursy specjalne w szkołach policyjnych lub komendach woj., Kursy specjalne w batalionie rezerwy policyjnej . zostały one utworzone w tym samym roku i były przeznaczone do działania w wypadkach gdy podstawowe siły policyjne nie byłyby w stanie wypełnić swoich obowiązków. Do 1939? zorganizowano 15 takich jednostek. APARaTY MILICYJNE DO ZAKOŃCZENIA ii WOJNY ŚWIATOWEJ DO TRANSFORMACJI USTROJOWEJ 7.10 1944 DEKRET PKWN POWOŁAŁ MILICJĘ OBYWATELSKĄ- milicja obywatelska jest prawno- publiczną formacją służby bezp publicznego. Zadania: Ochrona bezp, spokoju, porządku publicznego, Dochodzenie i ściganie przestępstw, Wykonywanie zleceń władz administracyjnych, sądów i prokuratury w zakresie przewidzianym prawem. Podstawowe jednostki KG MO: Służba zewnętrzna, Śledcza służba, Szkoleniowo- polityczna. Oprócz tych oddziałów KG MO wchodziły: Oddział ogólny, Inspektorat ORMO ( 21.02.1946 zorganizowano ochotnicze rezerwy milicji obywatelskiej), Samodzielny wydział specjalny. W województwach- komendy wojewódzkie, w powiatach- komendy powiatowe, na niższych szczeblach- komisariaty i posterunki MO. 18. 03.1949 mo ZOSTAŁA PODPORZĄDKOWANA APARATOWI BEZP PUBLICZENEGO. TYM SAMYM KOMENDANNCI- wojewódzkich, powiatowych komend MO, stawali się zastępcami szefów urzędowych bezp publicznego ds. milicyjnych. Samodzielny wydział personalny10.10.1951 ORMO zostało zintegrowane z zawodową Mo. W 1954 zlikwidowano ministerstwo bezp publicznego a w 1956 komitet ds. bezp publicznego . powstaje służba bezp która zostaje „ukryta” w wojewódzkich i powiatowych komendach MO. W styczniu 1951 wprowadzono obowiązek zwalczania pijaństwa jako zjawiska kryminalnego. Rok później wprowadzono instrukcje dotyczącą zasad i metod ujawniania i zwalczania demoralizacji i przestępczości nieletnich. W 1953 utworzono centralne biuro ewidencji ludności i dowodów osobistych w KG MO. W 1954 w KG MO uruchomiono zakład kryminalistyki. W jednostkach terenowych- wojewódzkie laboratoria kryminalistyczne, a w powiatach – techników kryminalistyki. 20. 07. 1954 dekret o MO- nowe zadania: Strzeżenie porządku i ładu wewnętrznego, Ochranianie własności społecznych i bezp i mienia obywateli, Przeprowadzanie postępowań przygotowawczych w sprawach karnych , wykonywanie zleceń prokuratorów i sądów. 7.12.54r zlikwidowano MBP a utworzono: ministerstwo spraw wew oraz komitet ds. ezp publ przy RM. MO znalazła się w ramach strukturalnych MSW tym samym powrócono do kontroli działania MO przez wojewódzkie i powiatowe rady narodowe. Ponadto została zobowiązana do wykonywania uchwał wojewódzkich i powiatowych rad narodowych w dziedzinie porządku publicznego. 21.12.1955 dekret o funkcjonowaniu milicji i jej zadaniach: Utrzymanie porządku publicznego, Ochrona spokoju, ładu i porządku publicznego, Ochrona życia i zdrowia obywateli, Ochrona własności społecznej i mienia obywateli, Zapobieganie i przeciwdziałanie przestępczości, Przeprowadzanie postępowania przygotowawczego, wykonywanie zaleceń prokuratorów i sądów, Wykonywanie zleceń rad narodowych, Czuwanie nad przestrzeganiem przepisów dotyczących handlu, ochrony PPOŻ i przepisów sanitarno- porządkowych, Prowadzenie rejestracji cudzoziemców. Tym dokumentem określano organizację MO. Organ centralny- komenda główna, na szczeblu powiatu- komenda powiatowa, w dużych miastach- komendy dzielnicowe, w gminach- komisariaty i posterunki. W 1956 zlikwidowano komitet ds. bezpieczeństwa publicznego przy RM. Bezpieczeństwo włączono do kompetencji MSW. W 1956 powołano zmotoryzowane odwody milicji obywatelskie (ZOMO) , uznano je jako siły specjalne. Prowadzenie działań milicyjnych w warunkach poważnego zagrożenia lub naruszenia porządku bezp publ. Prowadzenie pościgów ze szczególnie niebezpiecznymi przestępcami. Ochrona porządku pul podczas akcji ratowniczych, klęsk żywiołowych katastrof. Ochrona bezp i porządku publ podczas imprez i uroczystości publ. W latach 60. XXw powstaje KG MO- inspektorat ruchu drogowego- w 1965 przekształcony w oddział kontroli ruchu drogowego, w 1967 na ich bazie powstaje- biuro prewencji i kontroli ruchu drogowego KG MO. Z początkiem lat 60. XXw utworzono system rejestracji kryminalnej osob podejrzanych śladów papilarnych, łuske roni palnej i narzędzi użytych do popełnienia przestępstwa. Utworzono służy taktyczno- rozpoznawcze tj operacyjnej. W pionie służby kryminalnej nowe jednostki do zwalczania fałszerstw i oszustów. Powstał nowy pion do spraw zwalczania przestępczości gospodarczej. W 1972 powołano do życia komitet koordynacyjnych ds. bezp. Ruchu drogowego. W skład wchodzili przedstawiciele kilku ministerstw i organizacji zajmujących się ruchem drogowym. W 1975 powstało 49 województw, zlikwidowano powiaty- powołano 49 komend wojewódzkich, a w miejsce powiatowych- rejonowe komendy MO. W 1983 kolejna restrukturyzacja: KG MO. Wojewódzkie urzędy spraw wew. Rejonowe urzędy spraw wew. Komisariaty i posterunki MO. 1 972 utworzono akademie spraw wew w Wawie , w szczytnie przekształcono – szkole oficerska Mo w wyższą szkole oficerska MSW Policja po 1990 roku Ustawa z 6.4.1990 rozwiązała MO a powołała policje. System organizacji policji- podział na tzw rodzaje policji, do których zaliczano policję kryminalna, obejmującą służby: Dochodzeniowo- śledcza, Operacyjno- rozpoznawcza, Techniki kryminalistyczne, Techniki operacyjne, Policja ruchu drogowego i prewencji, Oddziały prewencji i pododdziały antyterrorystyczne. Policja specjalistyczna, w tym kolejowa, wodna i lotnicza. W skład policji weszła również policja lokalna. Na czele policji stał komitet główny, podlegający MSW. W terenie realizację zadań powierzono komendantom: wojewódzkim i rejonowym oraz komendantom komisariatów policji Czynności wykonywane przez policję: Operacyjno- rozpoznawcze, Dochodzeniowo- śledcze, Administracyjno- porządkowe, Czynności wykonywane na polecenie sądu i prokuratury, organów administracji państwowej i samorządu terytorialnego, Uprawnienia policji: Legitymowanie, Zatrzymywanie, Przeszukiwanie osób i pomieszczeń, Dokonywanie kontroli osobistej. Nowelizacja ustawy z dnia 2.7.1995- zlikwidowano policję lokalną. W 1997 powołano straże gminne. Policja- strukturę dopasowano do podziału administracyjnego. 1994 powołano w KG policji- biuro do walki z przestępczością zorganizowaną; a w 1997 biuro do spraw narkotyków. W 2000 powstało centralne biuro śledcze (CBŚ) wydziały: Kryminalny ( terroryzm, materiały wybuchowe, broń, haracze), Narkotykowy (produkcja, handel, przemyt narkotyków), Ekonomiczny (korupcja, pranie brudnych pieniędzy, afery, bankowe, giełdowe), Na obszarze województwa organami administracji rządowej w sprawach bezpieczeństwa są: Wojewoda z pomocą komendanta wojewódzkiego, Komendant powiatowy (miejski), Komendant komisariatu. Policja składa się z następujących rodzajów służb: Kryminalnej, Prewencyjnej, Wspomagającej działalność policji w zakresie organizacyjnym, logistycznym, technicznym. W skład policji wchodzi Również policja sadowa i wyodrębnione oddziały prewencji i pododdziały antyterrorystyczne a także wyższa szkoła policji i szkoły policyjne. Centralnym organem adm rządowej, właściwym w sprawach ochrony i bezp ludzi i porządku pub jest- komendant główny podległy MSW. Powołuje go i odwołuje premiera. Policja w instytucjach międzynarodowych 27.9.1990 ponowne przystąpienie policji do Interpolu – międzynarodowa org policji kryminalnej ( opuściła ja w latach 50 20 w) od 1998 biuro międzynarodowej współpracy policji. Od 1990 szereg bilateralnych porozumień o współpracy w zakresie zwalczania przestępczości i terroryzmu. 1.11.2004 przystąpienie polskiej policji do EUROPOLU- międzynarodowa organizacja policyjna