Obraz wsi we fragmencie "Wesela" i "Sonecie I" Wyspiańskiego

Wieś polska już od dawna była obszernym tematem dla pisarzy i innych artystów tyle, że w różnych odsłonach. Począwszy od twórczości staropolskiej, poprzez romantyczną sielankę , pozytywistyczne porywy reformy po młodopolską chłopomanię. Nie jest ona jednak bezpodstawna. Artyści często wyjeżdżali by uwolnić się od zgiełku miasta i poszukać natchnienia na wsi. Inspirował ich folklor, ubiór i zwyczaje prostego ludu. Przykładem chłopomani może być „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego czy „Sonet I” Jana Kasprowicza.

Wieś polska już od dawna była obszernym tematem dla pisarzy i innych artystów tyle, że w różnych odsłonach. Począwszy od twórczości staropolskiej, poprzez romantyczną sielankę , pozytywistyczne porywy reformy po młodopolską chłopomanię. Nie jest ona jednak bezpodstawna. Artyści często wyjeżdżali by uwolnić się od zgiełku miasta i poszukać natchnienia na wsi. Inspirował ich folklor, ubiór i zwyczaje prostego ludu. Przykładem chłopomani może być „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego czy „Sonet I” Jana Kasprowicza. W „Sonecie I” Możemy wywnioskować, że podmiot liryczny jest chłopskiego pochodzenia. Zna realia wsi. Nie idealizuje tego miejsca chociaż jest do niego niewątpliwie przywiązany. Wskazywać na to może również stylizacja języka na wiejską gwarę. Podmiot liryczny jest przepełniony nostalgią gdy pomyśli o miejscu z, którego się wywodzi. Wspomina wieś z rozrzewnieniem i opisuje bardzo szczegółowo swoje strony co wskazuje na żal za opuszczonym domem. Wieś nie jest jednak tak wyidealizowana jakby się mogło wydawać. Niektóre opisy wskazują na szarość wsi, na jej zaniedbanie i obecny w młodopolskiej twórczości naturalizm. Zupełnie odmienny obraz wsi jest ukazany w „Przedwiośniu”. Typowym człowiekiem zdradzającym objawy chłopomani jest Pan młody, który traktuje wieś jako coś najwspanialszego. Jego zdaniem jest to kraina mlekiem i miodem płynąca zamieszkana przez wspaniałych ludzi. Nie przeszkadza mu nawet opinia ludzi, którzy uważają, że popełnia mezalians żeniąc się ze zwykłą chłopką. Jest to o tyle dziwne, że bohater ma wyższe wykształcenie. Mimo zamiłowania do wsi nie rozumie ludzi, którzy tam mieszkają jego propozycja ze zdjęciem butów jest dla narzeczonej gafą. Traktuje on przyszłą żonę jak przewodnika mogącego pogłębić jego zainteresowania. Chłopomania bohatera potrafi się czasem zdawać teatralna i sztuczna. Aż do znudzenia mówi on o zaletach wsi i z obrzydzeniem opisuje cechy miasta takie jak ciasnota, czy szarość. Podobnie jak polscy artyści woli on spokojną wieś od gwarnego miasta. Wyspiański jednak ukazuje chłopstwo przez usta innych bohaterów również jako grupę społeczną usposobioną bardzo patriotycznie i pełną gotowości do walki z nieprzyjacielem. Oba obrazy wsi diametralnie się od siebie różnią. Jeden jest ukazany niesubiektywnie już na pierwszy rzut oka. Utwór Wyspiańskiego krytykował chłopomanię, pokazywał, że niemożliwe było zintegrowanie się inteligencji z chłopstwem. Z kolei Kasprowicz pokazuje wieś z punktu widzenia kogoś kto mieszkał tam długi czas i zna zarówno jej uroki jak i przywary. Oba utwory pokazywały jednak problematykę polskiej wsi i prezentowały jej oblicza na dwa sposoby. Kasprowicz zwraca uwagę na jej walory ale czyni to bardziej wiarygodnie niż Pan młody. W tych utworach pokazali, że polska wieś jest obszarem różnorodnym i ciekawym.